1
Xử trí sẩn ngứa do côn trùng
Giao mùa xuân - hạ là thời điểm có nhiều loại côn trùng gây sẩn ngứa, viêm
da hoặc chẳng may bị bay vào mắt (nhìn mờ, suy giảm thị lực). Hầu hết phản
ứng đối với vết côn trùng đốt thường chỉ biểu hiện tại chỗ nhẹ như sưng nề,
ngứa hoặc buốt, khó chịu và sẽ hết trong vòng 1 ngày. Tuy nhiên, một số côn
trùng có nọc độc nguy hiểm như ong, kiến... sẽ gây sốc phản vệ hoặc suy thận,
suy gan cấp cho người bị cắn, có thể dẫn đến tử vong nếu không được xử trí
và cấp cứu kịp thời.
Xử lý đúng cách
Nếu bị côn trùng bay vào mắt, không nên dụi mắt liên tục. Cách xử trí tạm thời là
chớp mắt liên tục trong cốc nước sạch để dị vật (côn trùng) trôi ra, hoặc chườm
lạnh, nhỏ nước mắt nhân tạo (hoặc nước muối sinh lý). Nếu mắt vẫn cộm, ngứa,
đỏ, chảy nước mắt, đau nhức, nhìn nhòe, sưng đỏ hoặc sung huyết, cần đến ngay
bệnh viện để khám chữa kịp thời, tránh những biến chứng xấu ảnh hưởng đến thị
lực. Tuyệt đối không dùng các loại lá cây, côn trùng đắp vào mắt vì rất nguy hiểm.
Khi bị đốt hãy rửa kỹ vết đốt hay vùng da tiếp xúc với côn trùng ngay bằng xà
phòng, chườm đá lạnh 5 phút, rồi rửa kỹ lại bằng nước muối (3 - 4 lần/ngày), hoặc
dùng nước muối đặc bôi lên chỗ bị đốt.
2
Nếu rát, ngứa ở da cũng rửa bằng nước muối - xà phòng để ngăn nổi phỏng nước,
mụn mủ. Nếu là vết hồng ban dùng nước muối loãng 9% chấm 3 - 4 lần/ngày. Nếu
đau rát nhiều, tổn thương nhiễm trùng, hóa mủ nên đến các cơ sở y tế khám bệnh
và điều trị, tránh biến chứng.
Nếu bị ong, kiến đốt cần rửa sạch vết thương, chườm đá rồi đưa tới bệnh viện để
được bác sĩ cho uống thuốc giảm đau, thuốc kháng histamin làm dịu, hoặc dán
miếng dán hạn chế co mạch. Chữa trị sớm sẽ hạn chế được những biến chứng xấu
của nọc độc côn trùng, nhưng dùng thuốc gì cũng cần được bác sĩ chuyên khoa da
liễu khám và tư vấn điều trị.
Làm gì để hạn chế tình trạng bị côn trùng tấn công?
Nếu phải đi đường lúc chiều tà, buổi tối nên đeo kính, đi giầy, mặc quần áo dài để
hạn chế tối đa tai nạn do côn trùng. Không nên dùng mỹ phẩm có hương thơm thu
hút côn trùng. Khi đi xe máy, nên đội mũ bảo hiểm có kính chắn hoặc đeo kính bảo
vệ mắt. Nên đeo kính trắng (không số) đi đường ban đêm (có thể bị lóa lúc đầu
nhưng rồi sẽ quen).
Buổi tối, học sinh và người làm việc trí óc hay ngồi dưới ánh đèn nếu có cảm giác
côn trùng rơi vào cổ, mặt thì chớ vội vàng quệt tay có thể làm lan rộng tổn thương,
nên kiểm tra và búng nhẹ côn trùng khỏi người. Khi tắm rửa chú ý giũ mạnh khăn
trước khi dùng, giũ mạnh quần áo trước khi mặc.
Côn trùng có rất nhiều loại, với tính chất và mức độ độc tính khác nhau. Tùy theo
việc bị loài côn trùng nào cắn mà có cách chữa trị phù hợp, nhưng càng sớm càng
tốt bởi sau 6 giờ nguy cơ nhiễm khuẩn rất cao, đặc biệt với người cao tuổi và người
suy giảm miễn dịch.
Có thể ngăn chặn côn trùng người bằng cách trồng quanh nhà các loại cây thảo
dược có tác dụng diệt trừ sâu bọ như chanh, hương thảo, húng quế, bạc hà…
Bác sĩ Nguyễn Thu Hồng
Theo SK&ĐS
