Siêu công nghệ chống ô nhiễm môi
trường
Nạn ô nhiễm là "sản phẩm phụ" mà con người tạo ra trong quá trình
công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Sự ô nhiễm có thể chỉ đơn giản như
tiếng còi xe ban đêm của người hàng xóm phá hỏng giấc ngủ của bạn,
hoặc nó xảy ra ở mức độ vĩ mô như việc thải các khí fluorocarbon vào
bầu khí quyển làm tổn hại đến tầng ozone, gây nên hiện tượng ấm lên
toàn cầu. Việc mất kiểm soát đối với vấn nạn ô nhiễm có thể dẫn đến
việc phá hủy môi trường tự nhiên trên Trái đất.
Trong nhiều thế kỷ qua, các nhà khoa học đã cất công tìm kiếm giải pháp để
đối phó với vấn nạn ô nhiễm môi trường. Tạp chí Discovery giới thiệu 5
công nghệ mới đang được phát triển, có thể giúp chúng ta giải quyết hiệu
quả tình trạng ô nhiễm trong tương lai.
Ô nhiễm nước
Trên thế giới hiện nay, cứ khoảng 3 người thì có 1 người thiếu nguồn nước
uống sạch. Nguyên nhân là do lượng mưa ngày càng ít, hoặc do những khó
khăn trong việc vận chuyển nước từ sông hồ đến khu dân cư, hoặc là do
nguồn nước bị ô nhiễm. Việc uống phải nước bị ô nhiễm có thể gây nhiều
bệnh nguy hiểm như dịch tả hay kiết lỵ.
Công nghệ nano - công nghệ xử lý vật chất ở cấp độ phân tử – hứa hẹn nhiều
triển vọng trong việc làm sạch nước. Công ty Marelize Botes ở Nam Phi đã
phát triển thành công mẫu túi lọc nước có hình dáng tương tự một gói trà túi
lọc; chiếc túi này được làm từ sợi nano đã được xử lý qua quá trình dioxid
để có khả năng diệt khuẩn, bên trong túi chứa đầy hạt than hoạt tính có khả
năng hấp thụ cặn bẩn trong nước. Một thiết bị lọc nước khác là LifeStraw
được công ty Thụy Điển Vestergaard Frandsen thiết kế và chế tạo năm 2005
đã được phổ biến rộng rãi và phát huy hiệu quả vô cùng cao. Giá cho mỗi
chiếc LifeStraw chỉ khoảng 3 đô-la, hơn nữa nó rất dễ sử dụng, một em bé 3
tuổi cũng có thể dùng ống LifeStraw để uống nước trực tiếp từ nguồn nước
mà không sợ bị nhiễm khuẩn.
Ô nhiễm không khí
Năm 2009 các nhà khoa học đã đưa ra kết luận rằng việc hít thở không khí ô
nhiễm trước khi sinh sẽ làm giảm chỉ số IQ sau này. Các nghiên cứu đã cho
thấy những đứa trẻ thường xuyên ở trong môi trường có không khí ô nhiễm
thì điểm số IQ thấp hơn khoảng 5 điểm so với những trẻ ít tiếp xúc với
không khí ô nhiễm hơn.
Ở thủ đô Lima của Peru, nơi không khí đang bị ô nhiễm nặng nề, người ta đã
cho lắp đặt những "siêu cây" do hãng Tierra Nuestra sản xuất ở vài khu vực
xung quanh thành phố. Đây là thiết bị có khả năng bắt chước cơ chế hô hấp
của 1 cái cây thực, có nghĩa rằng nó có thể hấp thụ khí CO2 và thải ra khí
O2. Không khí ô nhiễm sau khi đi vào hệ thống này sẽ được chạy qua một
hệ thống lọc bằng nước để loại bỏ khí CO2 cũng như một vài loại vi khuẩn.
Một "siêu cây" có thể làm sạch khoảng 200.000 mét khối không khí một
ngày – tương đương công suất của 6 cây thật – với giá thành đầu tư ban đầu
khoảng 100.000 đô-la.
Ô nhiễm đất
Mỗi ngày con người thải ra hàng tấn rác thải trong quá trình sinh hoạt. Khi
được đổ đống ở những bãi rác, những chất thải rắn này sẽ phân hủy và làm
nhiễm bẩn đất đai, nước ngầm trong khu vực; và tệ hơn nữa là có những chất
thải không phân hủy mà cứ nằm đó hàng nhiều thế kỷ. Vì lý do đó mà các
nhà khoa học đã nghiên cứu nhiều công nghệ xử lý rác thải giúp giải quyết
vấn đề.
Tại Đại học Dublin, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một loại vi khuẩn
không những có khả năng tiêu hóa bọt chất dẻo mà còn có thể chuyển hóa
nó thành một loại chất dẻo có thể tái sử dụng. Đầu tiên chất dẻo này phải
được nấu chảy trong điều kiện không có oxy, sau đó chuyển thành dầu
styren. Vi khuẩn sẽ ăn hợp chất này và thải ra PHA – một loại chất dẻo có
thể tự phân hủy.
Một vài công nghệ khác giúp chúng ta xử lý vấn nạn rác thải điện tử đang
gây đau đầu nhiều nhà chức trách hiện nay. Công nghệ mới hướng tới việc
sản xuất các loại điện thoại di động bằng các loại vật liệu có thể tái chế; hay
các khoa học gia Trung Quốc đã tìm được cách tái sử dụng các chất keo dán
và nhựa cây từ bảng mạch của những chiếc máy tính cũ để chế tạo hàng rào
hay ghế ngồi trong công viên.
Ô nhiễm ánh sáng
Trước đây, theo lẽ tự nhiên thì con người sẽ dừng các hoạt động sản xuất khi
màn đêm buông xuống, nhưng khoảng 1 thế kỷ trở lại đây, cuộc sống của
con người có thể diễn ra cả ngày lẫn đêm, suốt 24 tiếng trong cả 7 ngày.
Mặc dù việc kéo dài thời gian hoạt động này giúp tăng năng suất sản xuất
hàng hóa và thêm thời gian cho các hoạt động giải trí khác, tuy nhiên việc sử
dụng ánh sáng bừa bãi có thể gây tổn hại lớn đến sức khỏe như làm thay đổi
nhịp sinh học, gây ra chứng khó ngủ hoặc mất ngủ, hơn nữa việc sử dụng
ánh sáng không khoa học còn có thể phá hoại các hệ sinh thái.
Một giải pháp nhiều hứa hẹn cho vấn đề này là sử dụng đèn thông minh như
mẫu đèn BetaLED được một nhóm các nhà nghiên cứu tại Đại học
California-Davis phát triển. Hiện được sử dụng tại các bãi đỗ xe, mẫu đèn
này có một công tắc đặc biệt có thể tự chuyển đổi cường độ ánh sáng
yếu/mạnh khi có chuyển động trong bãi xe nhờ vào một thiết bị cảm biến
chuyển động. Công nghệ mới này giúp tiết kiệm đến 75% lượng điện tiêu
thụ so với kiểu đèn thông thường.
Ô nhiễm tiếng ồn
Ô nhiễm tiếng ồn là hiện tượng đáng lưu ý trong thời đại ngày nay, nhất là ở
nước đang phát triển, chưa đạt tới trình độ văn minh cần thiết trong nếp
sống. Tiếng ồn là một tác nhân liên quan đến mọi người, già hay trẻ, đi ra
đường hay ở nhà, hoặc đến nơi làm việc... Ô nhiểm tiếng ồn có hại cho sức
khoẻ. Tiếng ồn còn có thể là một trong những nguyên nhân làm tăng hiện
tượng bạo lực trong giao tiếp.