SKKN . Ñeà taøi: Bieän phaùp reøn chöõ vieát vaø loãi chính taû cho hoïc sinh tieåu
hoïc.
SÁNG KI N KINH NGHI M
Đ tài:
BI N PHÁP RÈN CH VI T VÀ L I CHÍNH T
CHO H C SINH TI U H C
I/ Đ T V N Đ :
1. C s lý lu nơ :
M c tiêu d y môn Ti ng Vi t cho h c sinh trong tr ng h c hi n nay ế ườ
ph i rèn luy n cho h c sinh s d ng thành th o ngôn ng Ti ng Vi t. Ngôn ng ế
th ng đ c th hi n hai d ng chính ngôn ng nói ngôn ng vi t.ườ ượ ế
Nhi m v c a ng i giáo viên ph i làm sao đ h c sinh k năng s d ng ườ
t t c hai d ng ngôn ng này đ các em áp d ng trong giao ti p hàng ngày. ế
Trong vi c rèn k năng s d ng ngôn ng cho h c sinh, chúng ta không đ c ượ
phép coi tr ng vi c rèn d ng ngôn ng này hay xem nh vi c rèn d ng ngôn ng
kia. Tuy nhiên, trong th c t d ng ngôn ng vi t d ng ngôn ng luôn đ c ế ế ượ
th hi n t ng minh. L i nói th gió bay”, nh ng ch vi t thì s đ c l u ư ư ế ượ ư
l i trên gi y. “ Ch vi t là n t ng i”, nhìn ch vi t ta có th bi t ng i đó c n ế ế ườ ế ế ườ
th n hay c u th , g n gàng hay lu m thu m …
Trong su t 17 năm đ ng trên b c gi ng, d y û nhi u kh i l p khác nhau,
hàng năm c ph i ch ng ki n c nh h c sinh vi t ch chính các em cũng ế ế
không đ c đ c ch vi t c a mình ho c cái c nh m v chính t c a h c sinh ượ ế
ra nhìn th y ch m c đ nhi u h n ch m c tím, tôi v n c day d t mãi. Cũng ơ
t n i day d t y, tôi đã b công tìm hi u, nghi n ng m đ mong tìm ra m t
cách làm h u hi u giúp h c sinh c i thi n ch t l ng ch vi t h n ch vi c ượ ế ế
vi t sai l i chính t . Sau m t th i gian khá lâu áp d ng th nghi m b ng nhi uế
cách, lúc t ng ch ng b t c, mãi đ n bây gi , tôi m i tìm ra đ c m t sưở ế ế ượ
bi n pháp khá hi u qu . Trong đ tài này, tôi xin nêu ra nh ng bi n pháp tôi
đã áp d ng thành công đ quí v cùng tham kh o.
2/ Tình hình th c tr ng:
Trong th c t hi n nay, hi n t ng h c sinh vi t ch x u (ch vi t ế ượ ế ế
nguy ch ngo c, các con ch trong cùng m t ch không đ u) và vi t sai nhi u l i ế
chính t đang di n ra k ph bi n nhi u đ n v .Trong đó đ n v tr ng ế ơ ơ ườ
Ti u h c Bù Nho chúng tôi.
Chúng ta không th đ hoàn toàn l i vào đi u ki n khách quan nh : t t ư
b m sinh, đi u ki n c s v t ch t không đ m b o… ). trong th c t v n ơ ế
nh ng h c sinh không “hoa tay” nh ng v n vi t ch đ p, đúng chính t ư ế
ng c l i. nh ng em bàn gh t h c nhà không đúng tiêu chu n, th m chíượ ế
không có nh ng cũng v n vi t đ p, vi t đúng.ư ế ế
Ngöôøi vieát: Huyønh Thò Ngoïc Traâm. Ñôn vò: Tieåu Hoïc Buø Nho–Phöôùc
Long–Bình Phöôùc
1
SKKN . Ñeà taøi: Bieän phaùp reøn chöõ vieát vaø loãi chính taû cho hoïc sinh tieåu
hoïc.
V y h c sinh vi t x u, vi t không đ u các con ch , vi t sai nhi u l i ế ế ế
chính t là do đâu? Theo b n thân cá nhân tôi, có m t s nguyên nhân sau:
3/ Nguyên nhân:
- Do nh h ng c a cách vi t ch c i cách giáo d c b các nét d nên ưở ế ư
nhi u h c sinh v n gi thói quen d ng tay nh c bút nhi u l n , nh h ng đ n ưở ế
t c đ vi t và ch vi t b c t v n r t x u. ế ế
- Do h c sinh không n m v ng chính t , không n m v ng c u trúc âm ti t ế
ti ng Vi t, do các em vi t theo l i phát âm đ a ph ng (đây tình tr ng phế ế ươ
bi n khá khó khăn đ i v i khu v c đ a bàn chúng ta nhân dân kh ùpế
m i n i đ n làm ăn sinh s ng đây nên trong m t l p h c có đ i di n đ c ba ơ ế
vùng ph ng ng ) .Ngoài ra, sai chính t còn do các em không n m v ng chínhươ
âm.
- Do giáo viên ít quan tâm đ n v n đ ch vi t c ah c sinh b c ti uế ế
h c.
- Đ c bi t , l p 1, n u giáo viên không quan tâm rèn ch vi t cho h c ế ế
sinh thì các em s không có đ c k năng vi t đ p, vi t đúng đ ti p t c rèn k ượ ế ế ế
năng này các l p h c, c p h c ti p theo. ế
- Do ph huynh h c sinh ít quan tâm đ n h c t p c a con em mình. ế
- Do ch vi t c a c a chính giáo viên không đ t yêu c u, không c n th n ế
d n đ n h c sinh d b t ch c. Vì đó chính là m t trong nh ng đ c đi m tâm lý ế ướ
c ah c sinh ti u h c, nh t là h c sinh l p 1.
V y chúng ta ph i làm đ kh c ph c v n đ đã nêu trên? Theo tôi
m t s bi n pháp nh sau: ư
II- GI I QUY T V N Đ :
1/ GV t rèn b n thân :
Đi u 63 c a Lu t giáo d c đã nêu: “Nhà giáo nhi m v không ng ng
h c t p, rèn luy n đ nâng cao đ o đ c, ph m ch t, trình đ chuyên môn,
nghi p v , nêu g ng t t cho ng i h c”. Nh v y công tác t rèn c a b n thân ươ ườ ư
ng i giáo viên đóng m t vai trò quan tr ng trong vi c rèn luy n cho h c sinh vườ
m i m t, trong đó ch vi t. Vì đ i v i b c ti u h c, giáo viên ng iuy ế ườ
tín, “th n t ng” đ i v i tu i nh . L i th y s thuy t ph c, c ch c a ượ ế
th y là m u m c, cu c s ng và lao đ ng c a th y là t m g ng đ i v i các em . ươ
Song song đó, t rèn ch vi t cũng cách đ chúng ta th c hi n m t trong các ế
yêu c u v đi u ki n chu n c a m t giáo viên ti u h c theo D án phát
tri ngiáo viên ti u h c” c a B GD&ĐT.Vì v y:
- Ng i giáo viên c n ph i t trang b cho mình nh ng ki n th c v ngườ ế
âm h c, v t v ng, ng nghĩa h c liên quan đ n chính t . T nh ng ki n ế ế
th c này giáo viên bi t v n d ng vào vi c phân lo i l i chính t , phát hi n đ c ế
Ngöôøi vieát: Huyønh Thò Ngoïc Traâm. Ñôn vò: Tieåu Hoïc Buø Nho–Phöôùc
Long–Bình Phöôùc
2
SKKN . Ñeà taøi: Bieän phaùp reøn chöõ vieát vaø loãi chính taû cho hoïc sinh tieåu
hoïc.
đi m c a t ng lo i l i; nh t vi c xây d ng các quy t c chính t , các “m o”
chính t , giúp h c sinh ghi nh cách vi t m t cách khái quát, có h th ng. Ví d : ế
+ Khi đ ng tr c các nguyên âm: ướ i, iê, ê, e ; thì âm “c vi t làø ế k, âm
“g ” vi t là ế gh, âm “ng ” vi t là ế ngh.
+ Khi đ ng tr c các nguyên âm còn l i, thì âm “c vi t ướ ế c, âm “g
vi t là ếg, âm “ng ” vi t ế ng.
+ Ho c khi còn nghi ng vi t ế tr hay ch thì dùng “m o” sau: n u chúng ế
ch nh ng đ dùng trong gia đình thì đ c vi t ch ( chai, chén, chăn, ch o, ượ ế
ch u… )
- B n thân ng i giáo viên ph i t rèn ch vi t cho mình. N u không ườ ế ế
đ c đ p thì ít nh t cũng ph i m c đ t yêu c u v ch vi t chu n.ượ ế
- Giáo viên ph i t rèn ch vi t ngay trong quá trình so n giáo án, làm h ế
s và đ c bi t là quá trình vi t b ng l p hàng ngày.ơ ế
- N u giáo viên th y c n rèn cho h c sinh nh ng đi m nào thì giáo viênế
ph i th hi n nh ng đi m đó hàng ngày trên b ng l p. d : Mu n rèn choh c
sinh cách vi t li n nét thì hàng ngày giáo viên th hi n cách vi t li n nét trênế ế
b ng cho h c sinh th y…
2/ Khoanh vùng đ i t ng HS: ượ
Trong m t l p, n u xét v h c l c,h nh ki m thì nhi u lo i đ i ế
t ng, nh ng n u ch xét v m t ch vi t và l i chính t đ rèn cho h c sinh thìư ư ế ế
ta d dàng khoanh vùng đ ch n nh ng h c sinh c n ph i rèn. L đ ng nhiên, ươ
n u giáo viên d y l p 1, thì l i càng d dàng h n trong vi c ch n đ i t ngế ơ ượ
thu n l i h n trong quá trình th c hi n. l p 1, thì s h c sinh c n đ c ơ ượ
rèn là ch a nhi u n u giáo viên s m quan tâm.ư ế
3/ Ti n hành rèn cho h c sinh:ế
a. Rèn trong gi h c:
Sau khi đã ch n đ c nh ngh c sinh ch vi t x u, hay vi t sai l i ượ ế ế
chính t ,giáo viên x p l i ch ng i cho các em. ế
- Trong các ti t h c khác, giáo viên x p cho các em ng i c mh nh ng emế ế
vi t ch đ p ho c t ng đ i đ p ít sai l i chính t ûđ các em đi u ki nế ươ
t rèn luy n cho nhau. Tuy nhiên, bên c nh đó v n luôn có s theo dõi, nh c nh
c a giáo viên, m t đi u không th không làm ph i giao nhi m v c th
cho t ng em.
- Đ i v i các ti t chính t , giáo viên t p trung nh ng h c sinh này ng i ế
thành 2 nhóm khu v c các bàn phía trên: m t nhóm g m nh ng em hay vi t sai ế
l i chính t , m t nhóm g m nh ng em vi t x u. ế
Trong quá trình h c sinh vi t bài, giáo viên luôn đ ng bên c nh hai nhóm ế
này đ phát hi n k p th i nh ng l i h c sinh b sai, đ ng th i h ng d n h c ướ
sinh cách s a ngay.
Ngöôøi vieát: Huyønh Thò Ngoïc Traâm. Ñôn vò: Tieåu Hoïc Buø Nho–Phöôùc
Long–Bình Phöôùc
3
SKKN . Ñeà taøi: Bieän phaùp reøn chöõ vieát vaø loãi chính taû cho hoïc sinh tieåu
hoïc.
Nh v y, đ n đây ta th y n y sinh thêm m t v n đ . Đó vi c ch mư ế
đi m cho nh ng h c sinh này. N u chúng ta ch m đi m cho nh ng em này nh ế ư
t t c nh ng h c sinh khác trong l p thì s x y ra tình tr ng không công b ng.
Vì t t c nh ng bài vi t c a nh ng em này đã đ c giáo viên h ng d n s a l i ế ượ ướ
r i.
Đ gi i quy t v n đ này , tôi đã áp d ng cách đánh giá cho h c sinh b ng ế
nh n xét v i nh ng câu l i phê nh : “Ch a ti n b ”, ti n b ho c Ti n ư ư ế ế ế
b t t”… Cho đ n khi các em nh n đ c l i phê “Đã đ t yêu c u” thì s đ ng ế ượ
nghĩa v i vi c các em đã hoàn thành quá trình rèn ch . Tuy nhiên, trong các l i
phê thì câu “Có ti n b chúng ta nên s d ng th ng xuyên h n chêù t i đaế ườ
l i phê “Ch a ti n b ”. S nh v y m t đ c đi m tâm khác c a h c ư ế ư
sinh ti u h c là thích đ c khen và hay n n lòng khi th ng xuyên b chê. ư ườ
Đ n đây, l i m t câu h i m i xu t hi n: N u ch đánh giá h c sinh b ngế ế
nh n xét thì các em s không đi m s trong s . V n đ này tôi đã gi i quy t ế
b ng cách: M i tháng dành kho ng hai ti t chính t không t ch c rèn đ l y ế
đi m vào s cho các em.
N u chúng ta nhi t tình, quan tâm kiên nh n rèn cho h c sinh theoế
ph ng pháp này thì ch t i đa sau t m t đ n hai tháng ho c ch m nh t m tươ ế
h c kỳ, h c sinh s nh n đ c l i phê “Đã đ t yêu c u”. Tuy nhiên, n u ch áp ượ ế
d ng m t bi n pháp này thì hi u qu s không cao th i gian s ph i m t r t
nhi u. M t bi n pháp khác c n đ c ti n hành song song đ h tr cho bi n ư ế
pháp này. Đó là rèn trong gi gi i lao.
b. Rèn trong gi gi i lao :
Trong các gi gi i lao c a bu i h c môn chính t , giáo viên t p trung
nh ng h c sinh này l i đ t ch c rèn thêm.
- Đ i v i nh ng em vi t x u: Giáo viên h ng d n các em cách lia bút sao ế ướ
cho nét ch không b gãy h ng d n các em cách vi t li n m ch. ph n ướ ế
đông các em vi t x u, vi t không đ u con ch do các em không bi t vi t li nế ế ế ế
m ch hay nh c bút sau khi vi t xong m t con ch ho c ng ng bút nh ng ế
con ch d u mũ. Đi u này không ch làm cho ch vi t c a h c sinh b x u , ế
không đ u, còn nh h ng đ n k năng vi t c a các em nh ng l p h c, ưở ế ế
b c h c ti p theo. Do đó đi u tôi mu n nh n m nh khi áp d ng kinh nghi m ế
c a mình trong quá trình rèn đ i t ng h c sinh này “Rèn cho h c sinh k ượ
năng vi t li n m ch ch ghi d u mũ, d u thanh sau khi đã vi t xong m tế ế
ch ”õ.
- Đ i v i nh ng h c sinh vi t sai nhi u l i chính t : Giáo viên đ a ra ế ư
nh ng l i ph bi n c a h c sinh. Sau đó, giáo viên phân tích cho h c sinh th y ế
nh ng nguyên nhân d n đ n nh ng l i b sai cách s a sai. Ch ng h n h c ế
sinh hay b nh m l n gi a hai v n “an” và “ang” có th do các em phát âm sai, do
Ngöôøi vieát: Huyønh Thò Ngoïc Traâm. Ñôn vò: Tieåu Hoïc Buø Nho–Phöôùc
Long–Bình Phöôùc
4
SKKN . Ñeà taøi: Bieän phaùp reøn chöõ vieát vaø loãi chính taû cho hoïc sinh tieåu
hoïc.
không n m nghĩa c a t trong câu văn, do không n m c u t o c a ti ng… ế
Nh v y, giáo viên c n ph i choh c sinh t p phát âm, t p phân bi t nghĩa,ư
h ng d n các em n m v ng các quy t c chính t , n m c u t o c a âm ti tướ ế
ti ng Vi t…(vi c làm này ph i đ c ti n hành k t h p trong các phân môn khácế ượ ế ế
c a môn Ti ng Vi t. B i vì chúng ta không th ti n hành k công vi c này trong ế ế
khuôn kh th i gian h n c a m t gi gi i lao). Cu i cùng, giáo viên đ c cho
h c sinh vi t kho ng 3-5 câu văn mang nhi u ph âm, v n, thanh h c sinh ế
hay b sai đã đ c giáo viên h ng d n s a sai nh m đánh giá m c đ ti p ượ ướ ế
thu c a các em. T đó có k ho ch rèn cho ti t sau. ế ế
- Th nh tho ng, giáo viên nên t ch c cho các em rèn b ng ph ng pháp ươ
“Trò ch i h c t p”.ơ
+ Giáo viên chia h c sinh trong di n ph i rèn ra thành các nhóm nh
(theo ph ng ng ).ươ
+ Giáo viên đ a ra các đo n bài chính t đ c tr ng cho m i vùng mi n.ư ư
Các đo n văn này đ c giáo viên “c tình” so n sai l i chính t . ượ
+ Choh c sinh th o lu n thi tìm nhanh l i chính t trong đo n văn, tìm
nguyên nhân sai và ch a l i cho đúng.
+ Cho đ i di n các nhóm lên b ng trình bày k t qu . ế
+ Giáo viên k t lu n, tuyên d ng, khen th ng cho nhóm k t quế ươ ưở ế
nhanh và đúng nh t (nên cho c l p cùng d đ tăng s h ng kh i cho các em).
Đi u đáng l u ý trong h th c hi n này k ho ch rèn cho h c sinh ư ế
ph i đ c giáo viên so n tr c ph i đ c đúc k t t sau ti t chính t li n ượ ướ ượ ế ế
tr c đó.ướ
Ch t ch H Chí Minh đã t ng nói “Giáo d c trong nhà tr ng ch m t ườ
ph n, còn c n s giáo d c ngoài h i trong gia đình. Giáo d c trong nhà
tr ng dù t t đ n m y nh ng thi u s giáo d c trong gia đình và ngoài xã h i thìườ ế ư ế
k t qu cũng không hoàn toàn”.ế
Trong th c t , chúng ta đ u bi t r ng th i gian h c sinh đ c h c, đ c ế ế ượ ượ
rèn l p trong m t ngày không nhi u. Tr nh ng ngày đ c ngh h c thì ượ
kho ng th i gian l p c a m i h c sinh ch chi m 1/6 t ng l ng th i gian ế ượ
trong ngày( không k nh ng l p h c bán trú ho c h c 2 bu i). Chính v y,
vi c t ch c cho h c sinh t rèn nhà r t c n thi t. Tuy nhiên, công vi c này ế
đòi h i ph i s k t h p gi a giáo viên ph huynh h c sinh. Xu t phát t ế
nh ng quan đi m này c a tôi, song song v i hai bi n pháp đã đ c trình bày ượ
trên, tôi áp d ng m t bi n pháp th ba, đó là:
c/ Ph i h p v i PHHS cho HS rèn nhà:
- Nh tôi đã đ c p, ba bi n pháp đ c tôi áp d ng đ rèn ch vi t l iư ượ ế
chính t cho h c sinh ph i đ c ti n hành song song. Do đó ngay sau khi khoanh ượ ế
vùng đ i t ng h c sinh c n rèn, chúng ta c n liên l c ngay v i ph huynh h c ượ
Ngöôøi vieát: Huyønh Thò Ngoïc Traâm. Ñôn vò: Tieåu Hoïc Buø Nho–Phöôùc
Long–Bình Phöôùc
5