Trường THPT Lê Quý Đôn - Tổ toán – Năm học: 2010 - 2011
1 Giáo viên:Nguyễn Thị Ngọc Bích
SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG NAM
TRƯƠNG PHỔ THÔNG TRUNG HỌC LÊ QUÝ ĐÔN
NĂM HỌC :2010 – 2011
VẬN DỤNG :”CÁC CÂU HỎI KIỂM TRA CỦA G.POLYA”
DẠY BÀI : BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI
Giáo viên : Nguyễn Thị Ngọc Bích
Tổ : Toán
Trường : THPT Lê Quý Đôn
Trường THPT Lê Quý Đôn - Tổ toán – Năm học: 2010 - 2011
2 Giáo viên:Nguyễn Thị Ngọc Bích
MỞ ĐẦU
LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Nhà văn Gorki có nói:”Sức mạnh và sự giàu có của một dân tộc không
phải ở chỗ có nhiều đất đai , rừng , gia súc và các loại quặng quý mà ở số lượng
và chất lượng những con người có học thức, ở lòng yêu tri thức, ở sự nhạy bén
và sự năng động của trí tuệ - sức mạnh của một dân tộc không nằm trong vật
chất mà nằm trong năng lượng trí tuệ.”
Trong dạy học ta thường gặp tình huống cần giải quyết vấn đề gì đó , như:
dạy một định nghĩa,dạy một định lí,dạy một bài tập,… Điều này bắt buộc ta phải
động não suy nghĩ (tư duy).Làm thế nào rèn luyện cho học sinh khả năng tư duy
tốt nhất ? Học sinh thể tự lĩnh hội được tri thức? Học sinh có được sự nhạy bén
và có sự năng động của trí tuệ?
Chính vì thế tôi đã chọn phương pháp :”CÁC CÂU HỎI KIỂM TRA
CỦA G.POLYA (1945)” để vận dụng trong khi dạy bài:”BẤT PHƯƠNG
TRÌNH BẬC HAI”( Đại số 10 nâng cao - Nhà xuất bản Giáo dục).
Trường THPT Lê Quý Đôn - Tổ toán – Năm học: 2010 - 2011
3 Giáo viên:Nguyễn Thị Ngọc Bích
NỘI DUNG
A/ MỤC ĐÍCH:
-Vận dụng “CÁC CÂU HỎI KIỂM TRA CỦA G.POLYA (1945)”
Để dạy bài “BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI (Đại số 10 nâng cao )”.
-Thông qua bài học , với phương pháp trên ít nhiều rèn được tư duy sáng tạo
cho học sinh, tập cho các em có thói quen tự đọc sách, tự nghiên cứu bài để có
thể tự hình thành những tri thức có trong bài (rèn cho học sinh phương pháp tự
học, tự tư duy).
B/ CƠ SỞ LÍ LUẬN: “CÁC CÂU HỎI KIỂM TRA CỦA G.POLYA (1945)”
Nội dung :
I/ Hiểu cách đặt vấn đề của bài toán (cần phải hiểu bài toán một cách rõ
ràng):
Cái gì chưa biết? Cái gì cho trước? Điều kiện của bài toán thể hiện ở chỗ
nào? Có thể làm thoả mãn điều kiện không? Điều kiện có đủ để xác định cái
chưa biết không? Hay là không đủ? Hay là thừa?Hay là mâu thuẫn?Hãy vẽ hình,
đưa vào những kí hiệu thích hợp. Hãy phân chia điều kiện thành từng phần.Cố
gắng ghi chúng lại.
II/ Lập kế hoạch giải (cần phải đi tìm mối liên hệ giữa những cái cho trước
và những cái chưa biết.Nếu chưa làm ngay được điều ấy,sẽ rất có ít,khi xem xét
thêm những bài toán phụ hổ trợ.Cuối cùng cần đi tới kế hoạch giải bài toán):
Trước đây em đã gặp bài toán này chưa? Dù là ở dạng khác một chút? Em
có biết bài toán họ hàng với bài toán cho trước không? Em có biết định lí nào có
ít trong trường này không?
Trường THPT Lê Quý Đôn - Tổ toán – Năm học: 2010 - 2011
4 Giáo viên:Nguyễn Thị Ngọc Bích
Hãy xem kĩ cái chưa biết. Cố gắng nhớ lại bài toán quen thuộc có cùng
hoặc gần giống về cái chưa biết.
Giả sử có bài toán họ hàng với bài toán cho trước và đã giải rồi.Có thể sử
dụng nó được không. Sử dụng kết quả, phương pháp giải? Có cần đưa thêm yếu
tố phụ hổ trợ nào để có thể sử dụng bài toán đã giải?
Có cách khác phát triển bài toán không? Khác nữa? Hãy quay về với định
nghĩa.
Nếu như không giải được bài toán cho trước, cố gắng giải bài toán gần
giống nó. Có thể nghĩ ra bài toán tương đồng mà dễ hơn không? Bài toán chung
hơn? Đặt biệt hơn? Bài toán tương tự? Có thể giải một phần bài toán được
không?
Hãy giữ lại một phần điều kiện bài toán, phần còn lại thì bỏ đi: Cái chưa
biết lúc đó ở mức độ xác định nào, nó thay đổi như thế nào? Có thể lấy được gì
có ích từ những cái đã cho? Có thể nghĩ ra thêm dữ kiện để xác định cái chưa
biết được không? Có thể thay đổi cái chưa biết hoặc điều kiện bài toán, hoặc nếu
cần thiết cả điều kiện và cả cái chưa biết để điều kiện mới và các chưa biết mới
gần lại nhau hơn? Bạn đã sử dụng tất cả các điều kiện chưa? Bạn đã thực sự chú
ý tới những khái niệm cơ bản trong bài toán chưa?
III/ Thực hiện kế hoạch (cần phải thực hiện kế hoạch giải bài toán):
Khi thực hiện kế hoạch, bạn hãy kiểm tra từng bước đi của mình. Bạn có
thấy rõ bước mà bạn vừa quyết định là đúng hay không? Có thể chứng minh
được điều đó không?
IV/ Tổng kết (nghiên cứu lời giải nhận được):
Có thể kiểm tra lại kết quả giải được không? Quá trình giải?
Có thể nhận kết quả bằng cách khác được không?
Có thể sử dụng kết quả giải hay cách giải vừa thu được vào bài toán khác
được không?
Trường THPT Lê Quý Đôn - Tổ toán – Năm học: 2010 - 2011
5 Giáo viên:Nguyễn Thị Ngọc Bích
C/VẬN DỤNG:“CÁC CÂU HỎI KIỂM TRA CỦA G.POLYA(1945)”
DẠY BÀI: “BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI” (Đại số 10 nâng cao)
I/ Định nghĩa và cách giải:
Để đưa đến định nghĩa và cách giải bất phương trình bậc hai.
Giáo viên kiểm tra bài cũ:
Ví dụ 1: Giải bất phương trình
0132 2 xx (SGK ĐS 10 nâng cao-trang 141)
*Hiểu cách đặt vấn của bài toán:
-Cái gì chưa biết? Cái gì chưa biết? Vận dụng các kiến thức đã học?
*Lập kế hoạch giải:
-Các em đã gặp bài toán này chưa? Bài toán này có họ hàng gì với các bài
toán mà ta đã học không? Từ đó các em sẽ cố gắng đưa về dạng quen thuộc có
cùng hoặc gần giống về cái chưa biết. Các em có thể đưa về dạng tương đồng dễ
hơn (những dạng mà các em đã học)
*Thực hiện kế hoạch(cần phải thực hiện kế hoạch giải bài toán):
Các em sẽ đưa bất phương trình về dạng đã học:
0)
2
1
)(1(2 xx
Hay: 0)
2
1
)(1( xx (đã biết cách giải-xét dấu các nhị thức)
*Tổng kết(nghiên cứu lời giải):
- Kiểm tra kết quả.
-Có thể nhận kết quả bằng cách giải khác được không?
Từ đó dẫn đến định nghĩa và cách giải bất phương trình bậc hai.
Cho các em tự thực hiện các bài tập trong H1(SGK-trang 142)
