Phòng GD & ĐT
Sáng kiến kinh nghiệm
“Phương pháp giảng dạy và huấn luyện
đội tuyển chạy việt dã”
Phương pháp giảng dạy và huấn luyện
đội tuyển chạy việt dã
Phần I: Đặt vấn đề.
I.Lý do chọn đề tài.
1, Cơ sở lý luận.
Thể dục thể thao đựơc coi là một bộ phận của nền văn hoá xã hội, với quan niệm
vận động và sức khỏe, các nhà triết học cổ đại đã đề cao cái đẹp trong sự phát triển hài
hoà giữa trong sạch về đạo đức , phong phú về tinh thần và hoàn thiện về thể chất do
thể dục thể thao đem lại.
Mặt khác, thểdục thể thao còn là một hệ thống giáo dục thể chất nhằm rèn luyện
các tố chất thể lực, nhằm phát triển con người một các toàn diện về mọi mặt: Đức – trí
– thể – mỹ. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao sức khoẻ toàn dân. Chính vì
vậy ngay khi mới thành lập nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, nay là cộng hoà xã
hội chủ nghĩa Việt Nam, Hồ Chủ Tịch đã kêu gọi toàn dân tập thể dục. Trong bài” Sức
khoẻ và thể dục” ( đăng trên bào cứu quốc, số 199, ngày 27-3-1946) người viết:
“ Giữ gìn dân chủ xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức
khoẻ mới thành công. Mỗi người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ót. Mỗi người dân
mạnh khoẻ tức là cả nước mạnh khoẻ. Vậy nên luyện tập thể dục bồi bổ sức khoẻ là
bổn phận của mỗi người dân yêu nước....”
Ngày 24/10/1955, trong thư” gửi các em học sinh” Bác viết: “... Đối với các em
việc giáo dục bao gồm:
-Thể dục: để làm cho thên thể khoẻ mạnh, đồng thời cần giữ gìn vệ sinh riêng và
vệ sinh chung.
- Trí dục: Ôn lại những điều đã học, học thêm những tri thức mới.
- Mỹ dục: để phân biệt được cái gì là đẹp, cái gì là không đẹp.
- Đức dục là yêu tổ quốc, yêu lao động, yêu khoa học, yêu trọng của công.
Chính vì vậy giáo dục thể chất trong các trường THCS là một bộ phận của mục tiêu
giáo dục và đào tạo, đồng thời là một mặt giáo dục cho thế hệ trẻ nhằm tạo ra lớp
người: “ Phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong
sáng về đạo đức” Đáp ứng yêu cầu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân
tài cho đất nước.
ở Việt nam môn điền kinh được quan tâm. Trong trường môn điền kinh là môn
học chính thức trong chương trình GDTC trong đó chạy bền là môn được phân phối
trong nhiều tiết học ( từ đầu năm học cho đến khi kết thức năm học). Việc luyện tập và
thi đấu chạy bền không những có tác dụng tốt tới sức khoẻ mà còn có tác dụng phát
triển thể lực một cách toàn diện, đồng thời còn tạo điều kiện nâng cao thành tích các
môn thể thao khác.
2. Cơ sở thực tiễn.
Trên thực tế chạy bền là một môn học đơn điệu gây mệt mỏi. để đạt thành tích cao
trong chạy bền ngoài việc có kỹ thuật hợp lý, có mối quan hệ giữa độ dài và tần số
bước chạy phù hợp theo nguyên lý kỹ thuật người chạy cần có thể lực nhất định để duy
trì được kỹ thuật chạy cần thiết. Chính vì vậy đối với người chạy bền cần có sức bền
chung và sức bền chuyên môn tốt. Sức bền chung giúp cho người tập hoàn thành được
nhiệm vụ của từng buổi tập trong quá trình tập luyện, nó cũng là cơ sở để phát triển sức
bền tốc độ. Sức bền tốc độ cho phép người chạy có tốc độ trung bình trên toàn cự ly
cao. ở chạy bền yếu tố chủ yếu gây mệt mỏi, làm giảm thành tích chạy là những biến
đổi của môi trường bên trong cơ thể như tăng lượng a xit lactic và đioxi cacbon trong
máu.... . Quá trình luyện tập chính là quá trình rèn luyện, phát triển nhiều mặt người
tập, trong đó có việc giúp cho cơ thể quen dần và chịu đựng được mệt mỏi, dễ dàng
vượt qua trạng thái “ cực điểm” duy trì được tốc độ trung bình cao hoặc thực hiện được
các phương án chiến thuật trong thi đấu.
Do phải chạy trong thời gian dài, năng lượng cho cơ thể hoạt động chỉ tiêu hao mà
không bù đắp đầy đủ, kịp thời cho nên yếu tố tiết kiệm năng lượng trong khi chạy cũng
giúp cho vận động viên có thành tích chạy tốt. Nói cụ thể hơn nếu kỹ thuật chạy hợp lý
được củng cố thành định hình, tự động hóa sẽ giúp cho VĐV chạy đạt tốc độ cần thiết
nhưng sự tiêu hao năng lượng của cơ thể lại ít, do vậy VĐV đủ sức chạy hết cự ly với
tốc độ cao, thậm chí còn có thể tăng tốc khi rút về đích. Trong đó yếu tố thở sâu, thở
tích cực để cung cấp o xi, đặc biệt là luân phiên dùng sức và thả lỏng cơ bắp ( nhất là
các cơ quan tham gia các động tác đạp sau và chống trước) cũng là cách để duy trì khả
năng chạy tốc độ cao trên cự li tốt hơn. Ngoài ra tập chạy bền còn làm cho người chạy
cảm giác tốc độ. Việc không chủ động được tốc độ chạy sẽ dẫn tới không đủ sức về
đích hoặc về đích với thành tích thấp trong khi cơ thể vẫn dồi dào sức lực.
Căn cứ vào cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn tôi mạnh dạn đưa ra một số kinh
nghiệm“ Sử dụng phương pháp giảng dạy và huấn luyện đội tuyển chạy việt dã ở
trường ”.
II- Phạm vi thời gian áp dụng của đề tài:
Đề tài này tôi đã áp dụng để huấn luyện đội tuyển việt dã học sinh lớp 6 ở
trường trong 4 năm: Năm học 2004- 2005, năm học 2005- 2006, năm học 2006 – 2007
và năm học 2007 – 2008.
Phần II. Giải quyết vấn đề:
A. Quá trình thực hiện đề tài
I.Khảo sát thực tế lựa chọn đội tuyển.
1.Khảo sát thực tế:
Kiểm tra bằng hình thức thi đấu tuyển chọn học sinh vào đội tuyển.
2.Tình trạng thực tế khi chưa thực hiện.
Đầu năm học lãnh đạo nhà trường họp và thành lập ban chỉ đạo.
Căn cứ vào tình hình các năm học, sở TDTT phối hợp với sở giáo dục tổ chức giải Việt
dã học sinh lớp 6 các trường THCS trên toàn tỉnh. Chính vì vậy ngay từ đầu năm học
cần thành lập đội tuyển và có kế hoạch tập luyện.
3.Số liệu điều tra tra khi thực hiện.
Trước khi tiến hành huấn luyện đội tuyển, tôi đã tiến hành kiể
m tra thành tích
của các em.( Nam chạy 4000m, nữ chạy 3000m)
Năm học TT Họ tên Năm sinh Cự ly( m) Thành
tích
2004 -
2005
1
2
3
4
5
6
2005 -
2006
1
2
3
4
5
6
2006-
2007
1
2
3
4
5
6
2007-
2008
1
2
3
4
5
6
Nhìn vào bảng thành tích tôi thấy thành tích của các em chưa cao vì các em chạ
y
chưa đúng kỹ thuật và chiến thuật. Có những em phân phối sức chưa hợp lý dẫn tớ
i
khi về đích thì mệt mỏi, rút đích chưa tốt.... Để các em nắm được kĩ thuật và chiế
n
thuật đạt thành tích cao tôi tiến hành cho các em tập thể lực trong các giờ
chính
khoá và giao bài tập về nhà.
4. Đội tuyển điền kinh tập thẻ lực ngay từ đầu năm học ở các giời chính khoá.
Trong tiết học thể dục, sau phần khởi động và bài tập chung của cả lớ
p xong, tôi
cho các em tập các bài tập riêng với khối lượng, cường độ mật độ lớn hơn, phù hợp vớ
i
trình độ tập luyện và thể lực của từng em nhằm mang lại hiệu quả cao trong tập luyệ
n.
Tố chất thể lực bao gồm sức nhanh, sức mạnh, sức bền, mềm dẻo, khéo léo. Các bài tậ
p
được thực hiện từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ nhẹ đến nặng.
Ví dụ:
+ Chạy bước nhỏ 20- 30m.
+ Chạy nâng cao gối:20- 30m.
+ Chạy gót chạm mông: 20- 30m
+ Chạy dạp sau: 20 – 30m.
+ Chạy tăng tốc độ:50- 80m.
+Chạy dích dắc, chạy vòng số 8.
+ Chạy Cầu thang.
+ Chạy trên địa hình tự nhiên ( Từ 400m- 2000m)
Các bài tập trên được sắp xếp phù hợp với từng đối tượng học sinh> Sau mỗi buổ
i
học tôi giao bài tập về nhà cho các em tự tập luyện ở nhà.
Trước khi thi đấu khoảng 2- 3 tháng tôi tập trung huấn luyện đội tuyển để chuẩ
n
bị kĩ thuật và thành tích, thể lực và tâm lý cho học sinh nhằm đạt kết quả cao.
II.Một số phương pháp giảng dạy kĩ thuật và huấn luyện đội tuyển.
1. Phần chuẩn bị.
+ GV chuẩn bị bài giảng, tranh kỹ thuật, dây dính, còi, cờ, đồng hồ, dây nhảy....
