Tác động ca Internet đến đời sng văn hóa
ca sinh viên Đại hc Quc gia Lào hin nay
Khamhou Vilathone(*)
Tóm tt: Trong thi đại Cách mng Công nghip ln th tư, sinh viên có th d dàng
tiếp cn các sn phm văn hóa thông qua mng Internet nhm tha mãn đời sng tinh
thn ca mình. Bài viết nghiên cu vic s dng Internet ca sinh viên Đại hc Quc gia
Lào hin nay, đồng thi phân tích tác động ca Internet đến đời sng văn hóa ca h,
t đó đề xut mt s gii pháp nhm thúc đẩy nhng tác động tích cc, hn chế nhng
tác động tiêu cc ca Internet đến đời sng văn hóa ca sinh viên Đại hc Quc gia Lào
trong thi gian ti.
T khóa: Internet, Tác động ca Internet, Sinh viên, Đời sng văn hóa, Đại hc Quc gia Lào
Abstract: In the era of the Fourth Industrial Revolution, students can easily access cultural
products through the Internet to satisfy their spiritual life. The paper explores the use of the
Internet by students of the National University of Laos today, and analyzes its impacts on
their cultural life, thereby proposing some solutions to promote the positives and limit the
negatives of the Internet on the students’ cultural life therein in the near future.
Keywords: Internet, Impacts of the Internet, Students, Cultural Life, National University
of Laos
Ngày nhn bài: 25/11/2023; Ngày duyt đăng: 19/01/2024
1. M đầu1(*)
“Công ngh k thut s có th làm
gim s chênh lch gia thành th và nông
thôn bng cách đưa h đến gn nhau hơn,
cho phép sn xut thương mi phát trin
do chia s thông tin cn thiết nhanh chóng.
Liên minh Vin thông quc tế (ITU) ước
tính nếu vic s dng các h thng Internet
tc độ cao tăng 10% s dn đến tăng trưởng
kinh tế 1,38%” (B Công ngh và Vin
thông Lào, 2021: 2).
S dng Internet - thành qu khoa hc
công ngh, mt cách có hiu qu là mt ni
(*) NCS. Hc vin Chính tr Quc gia H Chí Minh;
Email: vilathone.kh@gmail.com
dung quan trng trong chiến lược phát trin
ca Lào. Đảng Nhân dân Cách mng Lào
(2021: 54) đã chđiu này trong Văn kin
Đại hi XI: “Khai thác mi tim năng ca
đất nước phi gn vi công nghip hóa, hin
đại hóa, bo đảm phát trin xanh, bn vng
trên cơ s ng dng có h thng các thành
tu khoa hc công ngh vào các d án phát
trin”. Theo đó, Đại hc Quc gia (ĐHQG)
Lào đã to mi điu kin để sinh viên được
hưởng th các thành qu khoa hc công
ngh, trong đó có vic s dng Internet.
Tình hình s dng Internet ca sinh
viên ĐHQG Lào hin nay ra sao? Internet
tác động thế nào đến đời sng văn hóa ca
h? Để góp phn gii đáp nhng câu hi
Tp chí Thông tin Khoa hc xã hi, s 2.2024
46
này, bài viết s dng kết qu kho sát thc
tế ca tác gi được thc hin vào tháng
3/2023, vi hình thc kho sát trc tiếp và
trc tuyến. Tng s mu kho sát là 300
sinh viên ĐHQG Lào.
Trong phm vi bài viết, “đời sng văn
hóa” được hiu là tt c nhng hot động
ca con người tác động vào đời sng vt
cht, đời sng tinh thn, đời sng xã hi
để hướng con người đạt chun mc giá tr
chân-thin-m, theo quy lut ca cái đẹp.
Đời sng văn hóa luôn có tính kế tha các
giá tr truyn thng tt đẹp, mang tính đổi
mi, sáng to đáp ng nhu cu nâng cao cht
lượng sng ca con người. “Đời sng văn
hóa ca sinh viên ĐHQG Lào” là phc th
nhng hot động ca sinh viên trong hưởng
th, sáng to, lưu gi và phát huy nhng giá
tr văn hóa vt cht và tinh thn nhm nâng
cao cht lượng đời sng ca mình trong quá
trình hc tp và sinh hot ti ĐHQG Lào.
Đời sng văn hóa ca sinh viên ĐHQG Lào
được xem xét các khía cnh sau: Hot
động tuyên truyn giáo dc, hoàn thin
nhân cách; Hot động hc tp; Hot động
sáng to các giá tr văn hóa; Hot động tiêu
dùng sn phm văn hóa; Hot động lưu gi
giá tr văn hóa; Hot động qung bá, tuyên
truyn các giá tr văn hóa.
2. Tình hình s dng Internet ca
sinh viên
Internet đã tr nên ph biến các quc
gia trên thế gii vi s lượng ln người s
dng, Lào cũng là mt trong s nhng quc
gia này. Hin nay, Internet là kênh tiếp cn
thông tin ph biến ca gii tr Lào, trong
đó có nhóm sinh viên. Theo V Qun
lý - Đào to, ĐHQG Lào (2021: 2), năm
2021 ĐHQG Lào có tng s 23.015 sinh
viên, trong đó có hơn 10 nghìn sinh viên
n và gn 13 nghìn sinh viên nam. Kết qu
kho sát ca chúng tôi vi 300 sinh viên
ti ĐHQG Lào cho thy, Internet là kênh
thông tin quan trng đối vi sinh viên hin
nay. H s dng Internet để tiếp cn các
thông tin cn thiết cho vic hc tp, trao
đổi vi ging viên và bn bè, đồng thi
cũng là kênh gii trí quan trng ca h vi
nhiu hình thc phong phú.
Ti ĐHQG Lào hin nay, vic cung
cp thông tin trong nhà trường ch yếu
được thc hin qua mng xã hi Facebook
ti trang “Kadankhao- NUOL News” vi
tng cng 9.274 người theo dõi (follow),
thay thế cho vic thông báo bng bng tin
trước đây (V Qun lý - Đào to, ĐHQG
Lào, 2021: 6).
Kết qu kho sát ca chúng tôi cũng
cho thy, 100% s sinh viên tham gia kho
sát đều s dng Internet bi h đánh giá đó
là kênh thông tin cn thiết và tin li. Thi
gian truy cp Internet mi ngày ca sinh
viên là khá nhiu so vi qu thi gian còn
li trong mt ngày ngoài thi gian hc trên
lp. T l sinh viên s dng Internet dưới
1 tiếng mi ngày là rt ít, ch chiếm 3,8%.
Có 15,4% s sinh viên s dng t 1-2 tiếng
mi ngày cho vic truy cp Internet; 15,4%
s dng t 2-3 tiếng; 18,1% s dng t 3-4
tiếng. Trong khi đó, có ti 47,4% sinh viên
s dng t 4 tiếng tr lên (tc chiếm 1/6
thi gian trong ngày).
Theo kết qu kho sát ca chúng tôi,
53% s sinh viên t tr phí cho vic kết
ni Internet, còn li 47% s dng Internet
min phí mt s địa đim trong khuôn
viên nhà trường hoc nhng nơi công cng
khác như quán ăn, quán cafe....
Mc đích s dng Internet ca sinh
viên ĐHQG Lào th hin Biu đồ 1.
Kết qu kho sát ca chúng tôi cho thy
ch có 7,2% s sinh viên tham gia kho
sát s dng Internet vi mc đích phc v
hc tp. Mt t l ln sinh viên (48,8%) s
dng Internet vi mc đích tìm kiếm thông
tin. Trong khi đó, có 23,9% s sinh viên s
47
Tác động ca Internet…
dng Internet để xem các chương trình gii
trí, văn hóa ngh thut; còn li 20,1% s
dng vì mc đích khác (kinh doanh, gi/
nhn email, mua hàng trc tuyến,…). Sinh
viên ch yếu s dng Internet để vào các
trang mng xã hi như: Google, Youtube,
Facebook, Tiktok, Instagram và Whatapp1
Biu đồ 1: Mc đích s dng Internet ca
sinh viên ĐHQG Lào (%)




+ӑFWұS 7uPNLӃPWK{QJWLQ *LҧLWUt 0өFÿtFKNKiF
Ngun: Kết qu kho sát ca tác gi năm 2023.
Như vy, tình hình s dng Internet ca
sinh viên ĐHQG Lào như đã phân tích
trên cho thy Internet là mt phn rt quan
trng trong cuc sng ca h. Đa s sinh
viên được kho sát đều dành khá nhiu thi
gian cho vic truy cp Internet mi ngày.
H s dng Internet cho nhiu mc đích
khác nhau, trong đó t l sinh viên s dng
cho vic hc tp ít hơn c, trong khi t l
s dng cho các mc đích khác chiếm đại
đa s.
3. Nhng tác động ca Internet đến đời
sng văn hóa ca sinh viên
Kết qu kho sát ca chúng tôi cho
thy, Internet đã tác động đến đời sng văn
hóa ca sinh viên c hai chiu cnh tích
cc và tiêu cc.
1 Whatapp là mt ng dng thuc mng xã hi
Fecebook, được s dng ph biến ti Lào, tương
t Zalo ti Vit Nam, được s dng để gi; gi fi le
tiếng, hình động, tĩnh; tin nhn…
3.1. Tác động tích cc
- Tác động đến nhn thc, đời sng
tinh thn ca sinh viên thông qua đáp ng
được nhu cu thông tin, gii trí
S ph biến ca Internet đã to điu
kin thun li cho vic tuyên truyn giáo
dc truyn thng cách mng ca dân tc,
ca đất nước, ca Đảng Nhân dân Cách
mng Lào đến sinh viên. Nhiu chương
trình được truyn đạt đến sinh viên thông
qua Internet, đặc bit là các trang mng xã
hi giúp sinh viên có ý thc hơn v trách
nhim ca mình vi gia đình, đất nước…
Nhng hot động, chương trình, thông đip
này đã tác động tích cc đến tư tưởng cũng
như nhn thc chính tr ca sinh viên, đồng
thi định hướng cho sinh viên biết la chn
tham gia các hot động lành mnh, không
b cun theo nhng hình thc gii trí thiếu
lành mnh.
Ngoài ra, Internet còn to điu kin
thun li cho sinh viên d dàng kết ni
vi nhau, t đó thành lp các câu lc b,
t chc các chương trình văn ngh, th
thao, đồng thi các chương trình văn hóa
được ph biến, tuyên truyn qua các trang
mng xã hi… đã to sân chơi hp dn, b
ích, đáp ng nhu cu thông tin, gii trí lành
mnh ca sinh viên.
Sinh viên đánh giá rt cao v mc độ
hu ích mà Internet mang li cho h khi
Internet có th đáp ng nhu cu thông tin,
gii trí bng nhng kênh thông tin đa dng,
phong phú, hp dn. Kết qu kho sát ca
chúng tôi cho thy, có ti 48,8% sinh viên
s dng Internet nhm mc đích tìm kiếm
thông tin, 23,9% là gii trí như vào mng
xã hi, xem phim, nhc, đọc sách báo, chơi
game,... Các sn phm văn hóa nghe nhìn
qua Internet… ngày càng được sinh viên
tiếp cn nhiu hơn, h có nhiu cơ hi hơn
để tham gia vào các hot động giao lưu văn
hóa, t đó giúp h tiếp thu nhng tinh hoa
Tp chí Thông tin Khoa hc xã hi, s 2.2024
48
văn hóa ca nhân loi, làm phong phú thêm
đời sng văn hóa ca mình. Đồng thi,
Internet cũng giúp h hiu biết sâu hơn v
văn hóa truyn thng ca dân tc cũng như
qung bá các giá tr văn hóa ca dân tc
mình ra thế gii.
- Tác động đến vic hc tp ca sinh
viên do đáp ng được nhu cu ca h v
đọc, tìm kiếm tài liu phc v hc tp
Kết qu kho sát ca chúng tôi cho
thy, vic s dng Internet không tác động
tiêu cc đến văn hóa đọc ca sinh viên. Mc
dù 100% sinh viên s dng Internet nhưng
thói quen đọc ca đa s sinh viên tham gia
kho sát vn được duy trì. H không ch
đọc sách giy mà còn khai thác các sách
và tài liu trc tuyến phc v vic hc tp.
Theo kết qu kho sát ca chúng tôi,
sinh viên ĐHQG Lào rt quan tâm đến vic
đọc, t l đọc “thường xuyên” là khá cao:
50,6% đọc sách ph biến kiến thc; 40,3%
đọc sách ngoi văn; 38,6% đọc sách ngh
thut sng;… Có th thy, Internet đã góp
phn làm thay đổi thói quen hc tp ca
sinh viên, trước đây h thường đến thư
vin đọc sách, còn hin nay h thường s
dng Internet để đọc trc tuyến, phc v
cho vic t hc nhà và trao đổi kiến thc
vi bn bè.
Hin nay, hot động dy hc ĐHQG
Lào theo xu hướng “hc m”, đòi hi sinh
viên t tìm tòi, hc hi trên mi phương
din, ging viên ch yếu đóng vai trò định
hướng, kim tra. Do đó, Internet vi ngun
tư liu khng l là phương tin hu hiu
phc v vic t hc ca sinh viên.
- Tác động đến s t tin th hin bn
thân ca sinh viên
Hin nay, vi s ph biến ca các trang
mng xã hi, sinh viên có nhiu cơ hi th
hin bn thân bng nhiu hình thc khác
nhau. Các trang mng xã hi là nơi h
th th hin cá tính, s thích cá nhân, cũng
là nơi h có th d dàng th hin quan đim
cá nhân đối vi nhng vn đề xã hi,…
Thông qua Internet, h được t tin th hin
bn thân trên nhiu lĩnh vc.
- Tác động đến s ch động ca sinh
viên trong tìm kiếm vic làm
Thông qua Internet, ngoài vic d dàng
tiếp cn vi các thông tin phc v hc tp,
sinh viên cũng có nhiu cơ hi để m rng
kiến thc, hiu biết xã hi. Điu đó giúp h
có nhng định hướng ngh nghip tt cho
tương lai.
Ngoài ra, kết qu kho sát ca chúng
tôi cho thy có mt t l không ít sinh viên
s dng Internet để bán hàng trc tuyến
qua các trang mng xã hi. Trong bi cnh
Internet m ra nhiu cơ hi vic làm trc
tuyến, h đã biết ch động tn dng, nm
bt nhng cơ hi này để th s
c vi các
hot động kinh doanh, làm ch tài chính.
Nhiu sinh viên thông qua Internet đã ch
động tìm kiếm vic làm để có thu nhp
trang tri cho vic hc và đời sng.
- Tác động đến đời sng tinh thn ca
sinh viên do đáp ng được nhu cu trao
đổi, kết ni vi gia đình, bn bè d dàng
Vi s ph biến ca Internet, vic liên
lc tr nên d dàng hơn bao gi hết, bt
chp mi khong cách địa lý, vào bt c
lúc nào. Do đó, vi nhng sinh viên hc tp
xa gia đình, vic liên lc d dàng vi nhng
người thân, bn bè có th giúp h gia tăng
tương tác, tiết kim thi gian di chuyn
và cp nht thông tin v gia đình, bn bè
thường xuyên, điu này tác động tích cc
đến đời sng tinh thn ca h.
3.2. Nhng tác động tiêu cc
Bên cnh nhng tác động tích cc k
trên, Internet cũng có nhng tác động tiêu
cc đến đời sng văn hóa ca sinh viên, th
hin các khía cnh sau:
Tiếp nhn thông tin chưa chính xác,
thông tin không lành mnh: Internet là
49
Tác động ca Internet…
mnh đất màu m cho s phát trin ca
tin gi. Internet vi đặc đim v s chia s
thông tin nhanh chóng, tính không kim
duyt/kim duyt không cht ch, vi nhiu
mc đích chia s thông tin khác nhau và nhu
cu tiêu th thông tin ln t người dùng đã
khiến thông tin sai lch, tin gi lan truyn
nhanh chóng. Hin nay, rt nhiu sinh viên
tiếp nhn tin tc t các trang mng xã hi,
nhng thông tin này thường rt khó để nhn
biết v độ tin cy ca chúng. Tình trng
quá ti thông tin và s thiếu hiu biết, thiếu
đề phòng ca sinh viên trước tin gi khiến
h vô tình tiếp nhn nhng thông tin chưa
chính xác, thiếu lành mnh, gây nh hưởng
tiêu cc đến nhn thc chính tr, thái độ
hi, đời sng tinh thn, tình cm ca h.
D b sa ngã vào đời sng o, vi các
mi quan h o: Nhiu sinh viên s dng
Internet vi mc đích gii trí nhưng h
chưa có s chn lc hình thc gii trí phù
hp, sa đà vào nhng sn phm gii trí vô
b, độc hi trên Internet, nh hưởng tiêu
cc đến nhn thc ca h v các vn đề
hi. Có nhng sinh viên b nhim nhng
thói hư, tt xu được tiếp cn trên Internet
dn đến có li sng thc dng, buông th,
thích ăn chơi, đua đòi, ích k, bo lc,...
Ngoài ra, còn có tình trng nhiu sinh viên
thường xuyên truy cp mng, đặc bit là
các trang mng xã hi, không kim soát
được thi gian truy cp, tiêu tn nhiu thi
gian vào các trò chơi trc tuyến, hay sng
trong các mi quan h o, thiếu thc tế, xa
ri cuc sng thc,… Vic này khiến h
không ch bê tr, thiếu tp trung cho vic
hc hành mà còn nh hưởng đến tâm lý,
hành vi cũng như li sng ca h.
Sng thiếu nim tin: Kết qu kho sát
ca chúng tôi cho thy, mt s sinh viên
lâm vào khng hong nim tin vì không
lý gii được các vn nn cuc sng được
truyn ti trên Internet. S quá ti thông tin
có th làm cho nhiu sinh viên không còn
biết đâu là điu quan trng thc s trong
cuc sng ca h. Tin gi đan xen vi tin
tht khiến h b dao động, không phân bit
được tht gi, mt nim tin vào xã hi.
Ngoài ra, các sn phm phn văn hóa có
th nhanh chóng đến vi hđược h tiếp
nhn, khiến h không phân bit được đâu
là giá tr văn hóa thc s.
Mt giá tr văn hóa truyn thng,
lai căng ngôn ng: Vi s ph biến ca
Internet, sinh viên có th d dàng tiếp cn
đa dng các sn phm văn hóa t mi quc
gia trên thế gii. Văn hóa phương Tây thông
qua Internet đã tác động mnh m đến các
quan nim ca sinh viên ĐHQG Lào v đạo
đức, hành vi ng x, s thích thi trang, m
thc, ngh thut… Trong bi cnh đó, nhiu
sinh viên có xu hướng tiếp nhn t các
sn phm văn hóa ngoi lai mt cách thiếu
chn lc, điu này có th khiến h dn mt
đi giá tr văn hóa truyn thng.
V ngôn ng, tình trng s dng tràn
lan ngoi ng, đặc bit là tiếng Anh, hay
các ký t đặc bit đan xen vi tiếng Lào
đang ngày càng ph biến, to ra mt th
ngôn ng biến dng, nh hưởng tiêu cc
đến ngôn ng và văn hóa dân tc.
Suy gim sc lao động trí óc: Vic lm
dng Internet cũng s trit tiêu s sáng to
trong hc tp ca sinh viên. Khi da dm
vào nhng thông tin có sn trên Internet,
h có th đánh mt thói quen tư duy, đào
sâu suy nghĩ trong quá trình hc tp, làm
vic… Điu này nh hưởng nghiêm trng
đến kết qu hc tp cũng như kiến thc ca
sinh viên để phc v cho công vic ca h
sau này.
4. Kết lun và mt s đề xut
Kết qu kho sát đối vi sinh viên
ĐHQG Lào cho thy, hin nay vic s dng
Internet trong hc tp và trong đời sng ca
h là rt ph biến. H dành khá nhiu thi