Sự tham gia của đồng bào Khmer trong xây dựng nông thôn mới ở đồng bằng sông Cửu Long: Thực trạng và vấn đề đặt ra

Sự tham gia của các cộng đồng dân tộc thiểu số đóng vai trò then chốt trong quá trình phát triển bền vững, đặc biệt là trong bối cảnh xây dựng nông thôn mới hiện nay. Bài viết này tập trung nghiên cứu thực trạng và các vấn đề liên quan đến sự tham gia của đồng bào Khmer ở đồng bằng sông Cửu Long vào các hoạt động xây dựng nông thôn mới. Dựa trên khảo sát thực tiễn năm 2022, nghiên cứu làm rõ mức độ chủ động, hiệu quả tham gia của đồng bào Khmer và phân tích những thách thức đang tồn tại, từ đó đề xuất các hướng giải quyết nhằm phát huy tối đa vai trò của cộng đồng này trong sự phát triển chung của khu vực. Việc đảm bảo quyền tham gia và phát huy nội lực của các nhóm dân tộc là yếu tố sống còn để đạt được các mục tiêu phát triển toàn diện.

Các nhà hoạch định chính sách, cán bộ quản lý cấp trung ương và địa phương, các nhà nghiên cứu về dân tộc thiểu số, phát triển nông thôn, và các tổ chức phi chính phủ quan tâm đến sự tham gia của cộng đồng trong phát triển.

Nghiên cứu này khảo sát thực trạng và các vấn đề liên quan đến sự tham gia của đồng bào Khmer trong công cuộc xây dựng nông thôn mới tại Đồng bằng sông Cửu Long. Sử dụng phương pháp khảo sát thực tiễn năm 2022 trên 500 hộ gia đình Khmer tại ba tỉnh, nghiên cứu đánh giá sự tham gia của họ trên năm khía cạnh chính: quy hoạch, phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, phát triển kinh tế và tổ chức sản xuất, phát triển văn hóa - xã hội và bảo vệ môi trường, cùng xây dựng hệ thống chính trị. Kết quả cho thấy đồng bào Khmer có mức độ tham gia tương đối tích cực ở nhiều lĩnh vực như đóng góp ý kiến vào quy hoạch, hiến đất và ngày công xây dựng hạ tầng, ủng hộ kế hoạch phát triển kinh tế và tham gia các hoạt động xã hội, chính trị. Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm, nghiên cứu cũng chỉ ra nhiều hạn chế đáng kể, bao gồm tỷ lệ đáng kể đồng bào chưa biết về quy hoạch, thiếu tham gia vào một số dự án hạ tầng, sự thụ động trong tìm kiếm việc làm và chưa tận dụng hết giá trị văn hóa bản địa. Từ đó, bài viết đã xác định bốn vấn đề trọng tâm cần giải quyết: phát huy vai trò chủ thể và đảm bảo sự tham gia đầy đủ của đồng bào Khmer; nâng cao nội lực và nguồn lực nội tại; hoàn thiện thể chế, chính sách nhằm phát huy giá trị văn hóa và nội lực cộng đồng; và cải thiện hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở vùng đồng bào Khmer. Những phát hiện này có giá trị ứng dụng cao trong việc xây dựng các chính sách phát triển bền vững và toàn diện, góp phần thúc đẩy quyền và lợi ích của đồng bào Khmer, đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng của cộng đồng trong quá trình hiện đại hóa nông thôn.