Thận trọng khi dùng co-trimoxazol
kháng khuẩn đường ruột
Co-trimoxazol là một trong những thuốc được sử dụng trong nhiễm
khuẩn đường tiêu hóa (lỵ trực khuẩn, thương hàn...). Đây là một sulfamid
kháng khuẩn gồm hai thành phần gồm sulfamethoxazol và trimethoprim với tỷ lệ
5/1 (sulfamethoxazol 5 phần, và trimethoprim 1 phần). Sự phối hợp của hai thành
phần này có tác dụng ức chế 2 giai đoạn liên tiếp của sự chuyển hóa acid folic, do
đó ức chế có hiệu quả việc tổng hợp purin, thymin và cuối cùng là DNA của vi
khuẩn nên có tác dụng diệt khuẩn. Cơ chế hiệp đồng trên của thuốc cũng chống lại
sự phát triển vi khuẩn kháng thuốc và làm cho thuốc có tác dụng ngay cả khi vi
khuẩn kháng lại từng thành phần của thuốc.
Tuy nhiên khi sử dụng thuốc này cần chú ý: đối với các trường hợp suy
thận nặng mà không giám sát được nồng độ của thuốc trong huyết tương. Người
bệnh được xác định thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ do thiếu acid folic, mẫn
cảm với thành phần của thuốc, trẻ em dưới 2 tháng tuổi không được dùng thuốc
này.
Khi dùng thuốc cần thận trọng ở những người có chức năng thận suy giảm,
dễ bị thiếu hụt acid folic như người bệnh cao tuổi, người bị suy dinh dưỡng. Thuốc
có thể gây thiếu máu tan huyết ở người thiếu hụt men G-6PD. Do thuốc gây cản
trở chuyển hóa acid folic nên đối với phụ nữ mang thai chỉ dùng thuốc khi thật cần
thiết. Nếu cần phải dùng thuốc trong thời kỳ này, điều quan trọng là phải dùng
thêm acid folic (việc dùng thêm acid folic vừa tránh được tác dụng phụ do thiếu
acid folic mà không làm giảm tác dụng kháng khuẩn của thuốc). Khi uống thuốc
cần uống với nhiều nước (để tránh thuốc kết tinh thành sỏi) và không phơi nắng
(để tránh phản ứng mẫn cảm ánh sáng).
Thuốc có thể gây ra những tác dụng không mong muốn xảy ra ở
khoảng 10% người bệnh dùng thuốc. Hay gặp nhất là ở đường tiêu hóa (buồn
nôn, nôn, tiêu chảy) chiếm khoảng 5%, trên da (ngoại ban, mụn phỏng, ngứa)
xảy ra tối thiểu 2%... Nói chung, các tác dụng phụ này thường nhẹ nhưng đôi
khi cũng xảy ra hội chứng nhiễm độc da rất nặng có thể gây tử vong.
DS. Hoàng Thu
Metformin có thể ngừa ung thư
Metformin có thể ngừa ung thư phổi ở chuột nhắt, ung thư ruột kết thẳng ở
người. Các nhà khoa học Học viện nghiên cứu ung thư Mỹ, Bethesda, tiểu bang
Maryland đã cho chuột nhắt dùng chất gây ung thư ở thuốc lá NNK (4-
methynitrososamino-1pyridy1-1-butanone) rồi chữa bằng dung dịch metformin.
Sau 24 tuần (tức 10% tuổi thọ của chuột nhắt) cho thấy giảm sinh sản u bướu 33%,
giảm kích thước khối u 34% so với nhóm chuột nhắt ở nhóm đối chứng không
dùng metformin (ở nhóm này có 100% bị ung thư khi phơi nhiễm chất trên).
Người không bị đái tháo đường dùng metformin liều thấp 250mg/ngày
thấy giảm đáng kể chỉ số ACF hậu môn, giảm đáng kể chỉ số antigen tăng
sinh so với nhóm chứng không dùng metformin.
Theo GS. McGill Menteral Canada, thì cơ chế ngừa ung thư là quá
trình thay đổi chuyển hóa năng lượng không có lợi cho tế bào tiền ung thư và
ung thư. Phương pháp này không độc như xạ trị hay các thuốc trị ung thư
khác.
Hà Thủy Phước