Thực trạng và phương hướng phát triển sản xuất cây ăn trái đến năm 2015

Thc trng và phưng hưng

phát trin sn xut các loi cây

n trái n nm 2015

Thc trng và phưng hưng phát trin sn xut các loi cây

n trái n nm 2015

2006, Trung tâm Thông tin Thưng mi

Phát huy li th v khí hu, th nhưng  mt nưc nhit i, các tnh ti Vit Nam

ã hình thành các vùng nguyên liu trái cây khá tp trung phc v cho ch bin

công nghip và tiêu dùng. c bit là vùng ng bng sông Cu Long có din tích

trng cây n trái ln nht, chim khong 36,5% din tích c nưc. Tng lưng

ging cây n trái các tnh BSCL sn xut bình quân trong vài nm gn ây vào

khong 26 n 27 triu cây/nm. S lưng ging cây n trái này ưc lưu thông

khp c nưc k c sang mt s nưc láng ging.

C nc hin có khong 765.000 ha cây n trái, sn lng hơn 6,5 triu tn vi nhng

loi trái cây ch yu nh: da, chui, cam, quýt, bi, xoài, thanh long, vi thiu, nhãn,

chôm chôm, su riêng. Kim ngch xut khu trái cây trong nhng nm gn ây dao ng

 khong 150 n 180 triu USD/nm. Tuy nhiên, các loi cây n trái ang trng hu ht

u cho nng sut không cao, cht lng kém (không p, kích c không u, v không

c trng), giá thành cao, nên kh nng cnh tranh thp. iu này dn ti cây n trái

nc ta ang ng trc thách thc ln khi hi nhp t chc thơng mi th gii (WTO).

Theo d báo ca T chc Nông – lơng th gii (FAO), nhu cu tiêu th rau qu trên th

tr ng th gii hàng nm tng khong 3,6%, trong khi ó thì kh nng tng trng sn

xut ch! là 2,6% nên th tr ng th gii i vi mt hàng rau qu luôn  tình trng cung

không  cu, d" tiêu th và giá c luôn trong tình trng tng. Các nc càng phát tri#n

công nghip thì nhu cu nhp khu rau li càng tng,  i sng càng c nâng cao thì

nhu cu i vi các loi hoa tơi càng tng. Có th# kh$ng nh r%ng th tr ng th gii

i vi rau qu là rt có tri#n v&ng.

I. THC TRNG TÌNH HÌNH S N XU!T

Din tích cây n qu c nc trong th i gian qua tng khá nhanh, nm 2005 t 766,9

ngàn ha (so vi nm 1999 tng thêm ngàn ha, tc  tng bình quân là 8,5%/nm), cho

sn lng 6,5 triu tn (trong ó chui có sn lng ln nht vi khong 1,4 triu tn,

tip n cây có múi: 800 ngàn tn, nhãn: 590 ngàn tn). Vùng ng b%ng sông C'u Long

có din tích cây n qu ln nht (262,1 ngàn ha), sn lng t 2,93 triu tn (chim

35,1% v din tích và 46,1% v sn lng).

Do a dng v sinh thái nên chng loi cây n qu ca nc ta rt a dng, có ti trên 30

loi cây n qu khác nhau, thuc 3 nhóm là: cây n qu nhit i (chui, da, xoài…), á

nhit i (cam, quýt, vi, nhãn…) và ôn i (mn, lê…). Mt trong các nhóm cây n qu

ln nht và phát tri#n mnh nht là nhãn, vi và chôm chôm. Din tích ca các loi cây

này chim 26% tng din tích cây n qu. Tip theo ó là chui, chim khong 19%.

Trên a bàn c nc, bc u ã hình thành các vùng trng cây n qu khá tp trung,

cho sn lng hàng hoá ln; Mt s vùng cây n qu tp trung i#n hình nh sau:

+ Vi thiu: vùng vi tp trung ln nht c nc là B(c Giang (ch yu  3 huyn Lc

Ngn, Lc Nam và Lng Giang), có din tích 35,1 ngàn ha, sn lng t 120,1 ngàn tn.

Tip theo là Hi Dơng (tp trung  2 huyn Thanh Hà và Chí Linh) vi din tích 14

ngàn ha, sn lng 36,4 ngàn tn.

+ Cam sành: c trng tp trung  BSCL, vi din tích 28,7 ngàn ha, cho sn lng

trên 200 ngàn tn. a phơng có sn lng ln nht là t!nh V)nh Long: nm 2005 cho

sn lng trên 47 ngàn tn. Tip theo là các t!nh Bn Tre (45 ngàn tn) và Tin Giang (42

ngàn tn). Trên vùng Trung du min núi phía B(c, cây cam sành cùng c trng khá tp

trung  t!nh Hà Giang, tuy nhiên, sn lng mi t gn 20 ngàn tn.

+ Chôm chôm: cây chôm chôm c trng nhiu  min ông nam b, vi din tích 14,2

ngàn ha, sn lng xp x! 100 ngàn tn (chim 40% din tích và 61,54% sn lng chôm

chôm c nc). a phơng có din tích chôm chôm tp trung ln nht là ng Nai (11,4

ngàn ha), tip theo ó là Bn Tre (4,2 ngàn ha).

+ Thanh long: c trng tp trung ch yu  Bình Thun (din tích khong 5 ngàn ha,

sn lng gn 90 ngàn tn, chim 70 % din tích và 78,6% v sn lng thanh long c

nc). Tip theo là Tin Giang, có 2 ngàn ha. Thanh long là loi trái cây có kim ngch

xut khu ln nht so vi các loi qu khác.

+ Bi: Vit Nam có nhiu ging bi ngon, c ng i tiêu dùng ánh giá cao nh

bi Nm roi, Da xanh, Phúc Trch, Thanh Trà, Di"n, oan Hùng…Tuy nhiên, ch! có

bi Nm Roi là có sn lng mang ý ngh)a hàng hoá ln. Tng din tích bi Nm Roi

là 9,2 ngàn ha, phân b chính  t!nh V)nh Long (din tích 4,5 ngàn ha cho sn lng 31,3

ngàn tn, chim 48,6% v din tích và 54,3% v sn lng bi Nm Roi c nc); trong

ó tp trung  huyn Bình Minh: 3,4 ngàn ha t sn lng gn 30 ngàn tn. Tip theo là

t!nh Hu Giang (1,3 ngàn ha).

+ Xoài: c*ng là loi cây trng có t+ tr&ng din tích ln ca Vit Nam. Hin có nhiu

ging xoài ang c trng  nc ta; ging có cht lng cao và c trng tp trung là

ging xoài cát Hoà Lc. Xoài cát Hoà Lc c phân b chính d&c theo sông Tin (cách

cu M, Thun khong 20-25 km) vi din tích 4,4 ngàn ha t sn lng 22,6 ngàn tn.

Din tích xoài Hoà Lc tp trung ch yu  t!nh Tin Giang (din tích 1,6 ngàn ha, sn

lng 10,1 ngàn tn); tip theo là t!nh ng Tháp (873 ha, sn lng 4,3 ngàn tn).

+ Mng ct: là loi trái cây nhit i rt ngon và b. Mng ct phân b  2 vùng

BBSCL và NB, trong ó trng ch yu  BSCL vi tng din tích khong 4,9 ngàn

ha, cho sn lng khong 4,5 ngàn tn. T!nh Bn Tre là nơi có din tích tp trung ln

nht: 4,2 ngàn ha (chim 76,8% din tích c nc). Tuy mng ct là sn phm rt c

giá trên th tr ng nhng vic m rng din tích loi cây này hin nay ang gp nhiu tr

ngi do th i gian kin thit cơ bn dài (5-6 nm), là cây thân g- ln, chim nhiu din

tích t và ch! thích hp vi t mu  các cù lao.

+ Da: ây là mt trong 3 loi cây n qu ch o c khuyn khích u t phát tri#n

trong th i gian v.a qua nh%m phc v xut khu. Các ging c s' dng chính bao gm

ging Queen và Cayene; trong ó ging Cayene là loi có nng sut cao, thích hp # ch

bin (nc qu cô c, nc da t nhiên…). Các a phơng có din tích da tp trung

ln là Tin Giang (3,7 ngàn ha), Kiên Giang (3,3 ngàn ha); Ngh An (3,1 ngàn ha), Ninh

Bình (3,0 ngàn ha) và Qung Nam (2,7 ngàn ha).

Ngoài ra, còn có mt s loi cây n qu khác c*ng có kh nng xut khu tơi là: Su

riêng cơm vàng ht lép, Vú sa Lò rèn, Nhãn xung cơm vàng... Tuy nhiên, nhng loi

này có din tích và sn lng còn rt khiêm tn (ví d din tích ca Nhãn xung cơm

vàng mi ch! có 200 ha, tp trung  Bà Ra-V*ng Tu), không  tiêu th trong nc và

giá bán trong nc thm chí còn cao hơn giá xut khu..

V chng loi các trái cây có li th cnh tranh, B Nông nghip và PTNT xác nh 11

loi trái cây có li th cnh tranh, bao gm: Thanh long, Vú sa, Mng ct, Cây có múi

(Bi, Cam sành), Xoài, Su riêng, Da, Vi, Nhãn, D.a và u 

Theo  án qui hoch chuy#n i cơ cu sn xut nông, lâm nghip, thu+ sn c nc n

nm 2010 và tm nhìn 2020 mi nht ca Th tng Chính ph thì trong ó, i vi cây

n qu Chính ph nh hng: Trong nhng nm ti m rng din tích 11 loi cây n qu

có li th; riêng i vi nhãn, vi ch! trng mi b%ng các ging ri v, cht lng cao và

ci to v n tp. Din tích cây n qu n nm 2010 t 1 triu ha, tm nhìn nm 2020

khong 1,3 triu ha. B trí ch yu  Trung du min núi phía B(c, ng b%ng Sông C'u

Long, ông nam b, ng b%ng Sông Hng và mt s vùng khác có  iu kin.

Rà soát chơng trình phát tri#n rau qu, hoa cây cnh n 2010 và qui hoch 11 loi cây

n qu ch lc xut khu (bao gm: Cam sành, Bi Nm Roi, Bi da xanh, Xoài cát

Hoà Lc, Su riêng, Mng ct, Thanh long, Vú sa Lò rèn, Vi, Nhãn xung cơm vàng

và Da.

II. M"T S# THÀNH TC V$ PHÁT TRI%N S N XU!T RAU QU

2.1. NH&NG THÀNH TU T Ư(C

Các chính sách ca ng và Nhà nc ã óng góp mt phn quan tr&ng vào thành tu

ca t nc nói chung, l)nh vc nông nghip nói riêng. Nhìn chung, nhng chính sách

khuyn khích phát tri#n sn xut ã tác ng tích cc n ngành nông nghip, trong ó có

ngành hàng rau qu và to nên nhng bc bin i ln. Có th# sơ b ánh giá nhng

thành tu t c i vi mt s chính sách nh sau:

Chính sách v t ai có tác ng ln n gii phóng sc sn xut ng th i phát huy

quyn làm ch trong phát tri#n sn xut, kinh doanh; khuyn khích ng i sn xut u t

phát tri#n lâu dài, phát huy hiu qu s' dng t ai; thúc y quá trình chuy#n i cơ

cu kinh t nông nghip, nông thôn theo hng khai thác li th sinh thái t.ng vùng, t.ng

bc hình thành các vùng sn xut rau và cây n qu tp trung.

Các Hp tác xã c chuy#n i hình thc theo Lut HTX mi, tp trung ch yu vào vai

trò cung ng dch v u vào và u ra cho sn xut nông nghip. T. khi có Lut Doanh

nghip, môi tr ng sn xut, kinh doanh rng m, thông thoáng hơn i vi các doanh

nghip thuc m&i thành phn kinh t. Các doanh nghip ngành rau qu c cnh tranh

bình $ng trong sn xut, kinh doanh, ch ng tìm tòi nghiên cu # nâng cao uy tín và

cht lng hàng hoá.

Ngh quyt 09 ca Chính ph ã  ra phơng hng phát tri#n lâu dài và tích cc i

vi kinh t t nc, trong ó có l)nh vc nông nghip; to bc chuy#n dch ln lao

trong cơ cu kinh t nông nghip - nông thôn, sn xut t.ng bc c iu ch!nh nh

hng th tr ng, tng nhanh ngun hàng cht lng cao cho xut khu. Nhiu a

phơng ã chuy#n i din tích nhng loi cây trng kém hiu qu sang sn xut rau,

qu, hình thành c nhng vùng chuyên canh ln vi nhng loi rau qu c sn nh:

vùng rau Vân Ni (Hà Ni), vùng rau, hoa à Lt (Lâm ng), bui Phúc Trch, bi

Nm Roi, xoài cát Hoà Lc, vú sa Lò Rèn (V)nh Kim)...

Kinh t trang tri là mt phn không th# thiu trong cơ cu kinh t. Ngh quyt

03/2000/NQ-CP ã có tác dng nht nh, trang tri tng lên rõ rt c v s lng và quy

mô, góp phn chuy#n dch cơ cu kinh t, to nên nhng vùng sn xut hàng hóa tp

trung và thâm canh cao. ã hình thành nhiu trang tri sn xut cây n qu lâu nm phù

hp vi t.ng vùng sinh thái, to thêm vic làm và tng thu nhp cho ng i lao ng.

Các chính sách v tín dng u t phát tri#n cơ s h tng ã khuyn khích các doanh

nghip tích cc u t phát tri#n sn xut, kinh doanh, nâng cao cht lng và tính cnh

tranh ca nông sn hàng hoá, trong ó có rau qu. Vic ban hành Quy ch tín dng h- tr

xut khu ã khuyn khích các doanh nghip thuc m&i thành phn kinh t tìm tòi nghiên

cu sn xut các mt hàng mi, y mnh các hot ng sn xut, ch bin hàng xut

khu…

Nh có chính sách khuyn khích ca Nhà nc, hot ng nghiên cu ng dng và

chuy#n giao khoa h&c công ngh trong l)nh vc nông nghip nói chung, ngành rau qu

nói riêng ã t c kt qu kh quan, h- tr tích cc cho vic chuy#n dch cơ cu kinh

t nông nghip, nông thôn. Nht là công ngh sinh h&c ã t c nhng tin b bc

u trong vic tuy#n ch&n, lai to mt s ging cây n qu, rau, u có cht lng và

nng sut cao, chuy#n giao quy trình sn xut các loi ging sch bnh...

Vic thc hin Chơng trình Ging trong nhng nm qua ã to nên s chuy#n bin cơ

bn trong vic t chc, qun lý, ch&n to, nhân ging và sn xut ging. Vic ban hành

Pháp lnh ging cây trng ã to sơ s pháp lý # tng c ng hiu qu qun lý ging. H

thng qun lý cht lng và t chc thanh tra, ki#m tra ging ã c cng c, tng

c ng hơn trc. n nay, hu ht các t!nh, thành ph u có Trung tâm ging cây trng,

vt nuôi; 40% các t!nh, thành ã thc hin cơ gii hoá khâu sy, bo qun và óng gói

ht ging... T. nm 2000 n nay, nhiu loi ging c ch&n to, a t+ l áp dng

ging tin b k, thut vào sn xut nông nghip lên khong 30% i vi cây n qu và

50% i vi rau, góp phn tng nng sut, sn lng và hiu qu sn xut.

Thực trạng và phương hướng phát triển sản xuất các loại cây ăn trái đến năm 2015

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi