TIÊU CHUẨN
KỸ NĂNG NGHỀ DU LỊCH QUỐC GIA
TÊN NGHỀ: LỄ TÂN
MÃ SỐ NGHỀ:
Hà Nội, 7/2015
2
3
GIỚI THIỆU CHUNG
Căn cứ Luật Viêc làm (Luật số: 38/2013/QH13) được Quốc hội nước Cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 16/11/2013 và có
hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2015; Căn cứ Nghị định số 31/2015/NĐ-CP, được Chính
phủ ban hành ngày 24/3/2015 và có hiệu lực thi hành từ ngày 15/5/2015, về việc Quy
định chi tiết thi hành một số điều của Luật Việc làm về đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ
năng nghề quốc gia; Sau khi tham khảo nội dung Tiêu chuẩn nghề du lịch Việt Nam
(VTOS) do Dự án Chương trình Phát triển Năng lực Du lịch có trách nhiệm với Môi
trường và Xã hội (gọi tắt là Dự án EU) do Liên minh châu Âu tài trợ đã được Tổng cục
Du lịch thông qua vào tháng 1/2014,
Nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực có chất lượng cho ngành Du
lịch tại Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tiến hành xây dựng Tiêu chuẩn
kỹ năng nghề Du lịch quốc gia nghề Lễ tân với nội dung phù hợp với yêu cầu thực tiễn
của ngành du lịch tại Việt Nam cũng như tương thích với Tiêu chuẩn năng lực chung
về nghề du lịch trong ASEAN (gọi tắt là tiêu chuẩn ASEAN), đáp ứng được các yêu
cầu của Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau về du lịch trong ASEAN (gọi tắt là MRA-TP)
mà Việt Nam đã tham gia ký kết.
Tiêu chuẩn kỹ năng nghề Du lịch quốc gia đề cập những chuẩn mực thực tiễn tối
thiểu tốt nhất đã được thống nhất để thực hiện công việc trong lĩnh vực du lịch/khách
sạn, bao gồm cả các yêu cầu pháp lý (pháp luật, sức khỏe, an toàn, an ninh). Tiêu
chuẩn cũng xác định rõ những gì người lao động cần biết và làm được cũng như cách
thức thực hiện công việc của họ để có thể hoàn thành chức năng của một nghề cụ thể
trong bối cảnh môi trường làm việc. Tiêu chuẩn kỹ năng nghề Du lịch quốc gia được
xây dưng theo hướng tiếp cận năng lực và phù hợp để sử dụng tại:
Các cơ sở lưu trú du lịch và doanh nghiệp lữ hành để thiết lập tiêu chuẩn về quy
trình, cách thức thực hiện công việc đối với nhân viên. Tiêu chuẩn có thể được sử
dụng để đào tạo cho nhân viên những kỹ năng và chuyên môn chủ chốt của lĩnh vực
nghề cụ thể cũng như được sử dụng để đánh giá kết quả thực hiện công việc của nhân
viên tại đơn vị;
Các cơ sở giáo dục và đào tạo nghề để thiết kế, xây dựng các chương trình và tài
liệu đào tạo hay các khóa học khác nhau về du lịch và khách sạnh. Tiêu chuẩn giúp
xác định rõ các kỹ năng, kiến thức và thái độ cần thiết cho các công việc cụ thể cần đạt
được đối với học viên cũng như kết quả đầu ra của học viên sau khi được đào tạo theo
tiêu chuẩn.
4
I. PHƯƠNG PHÁP VÀ QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG
1. Phân tích nhu cầu ngành
Chương trình Đánh giá nhu cầu đào tạo du lịch được Dự án EU tiến hành trên
phạm vi toàn quốc vào năm 2012 đã xác định được các lĩnh vực kỹ năng còn thiếu và
các yêu cầu năng lực cũng như kỹ năng cần thiết đối với lao động du lịch hiện tại và
xu hướng tương lai. Nghiên cứu này giúp xác định và hình thành phương án xây dựng
Tiêu chuẩn kỹ năng nghề Du lịch quốc gia đáp ứng các nhu cầu hiện tại và tương lai ở
các phân ngành và lĩnh vực nghề khác nhau của ngành Du lịch cũng như nhu cầu ở các
trình độ nghề khác nhau từ nhân viên đến quản lý cấp cao.
2. Phân tích nghề và chức năng chuyên môn
Tổ công tác kỹ thuật, (bao gồm các chuyên gia đến từ doanh nghiệp và cơ sở đào
tạo du lịch) tiến hành phân tích chi tiết chức năng chuyên môn các công việc trong lĩnh
vực nghề du lịch và khách sạn để xác định năng lực chính cần thiết cho từng công
việc. Phân tích nghề bắt đầu với việc xác định mục đích chính thông qua mô tả súc tích
và toàn diện về yêu cầu nghề, yêu cầu năng lực mà tất cả những người liên quan phải
hướng tới và cố gắng đạt được; tiếp theo đó là xác định tất cả các công việc chức năng
cần được thực hiện để đạt được mục đích chính và phân tách các chức năng công việc
đó thành các thành phần nhỏ hơn mà một cá nhân cần có năng lực để thực hiện.
3. So sánh, đối chiếu và bổ sung tiêu chuẩn
Dựa trên bảng phân tích nghề và chức năng chuyên môn, tổ công tác kỹ thuật
nghiên cứu, so sánh và đối chiếu với các tiêu chuẩn: các tiêu chí Tiêu chuẩn nghề quốc
gia Vương quốc Anh; tiêu chuẩn chung về nghề Du lịch trong ASEAN, 13 tiêu chuẩn
kỹ năng nghề du lịch Việt Nam (VTOS) được xây dựng từ 2008 cũng như 8 bộ Tiêu
chuẩn kỹ năng nghề du lịch do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành tháng
1/2014. Sau khi tiến hành so sánh, đối chiếu, tổ công tác kỹ thuật đã phát triển bổ sung
các chức năng chuyên môn còn thiếu để xây dựng lên tổng thể các nội dung và chức
năng bao quát toàn bộ các lĩnh vực nghề của ngành du lịch. Các nội dung này vừa đảm
bảo tính kế thừa thực tiễn tại Việt Nam, hài hòa với tiêu chuẩn ASEAN và đáp ứng
được tính tương thích với các nội dung và mô hình tiêu chuẩn tiên tiến trên thế giới.
4. Xác định cấu trúc và định dạng và các bậc trình độ của tiêu chuẩn
Tiếp theo đó, tổ công tác kỹ thuật nghiên cứu các mô hình trình độ tiên tiến trên
thế giới như: Khung trình độ Austrailia, Cơ quan Quản lý Văn bằng quốc gia New
Zealand, Khung trình độ châu Âu và Khung tham chiếu trình độ ASEAN cũng như
nghiên cứu cấu trúc tiêu chuẩn ASEAN. Qua đó, tiêu chuẩn kỹ năng nghề du lịch quốc
gia được xây dựng theo phương pháp tiếp cận năng lực với tối đa 5 bậc trình độ hoàn
toàn tương thích với 5 bậc trình độ nghề du lịch theo tiêu chuẩn ASEAN.
5. Dự thảo và rà soát tiêu chuẩn lần 1
Từ tổng thể về nội dung chức năng chuyên môn của từng nghề, với cấu trúc và
định dạng cũng như bậc trình độ nghề của từng bộ tiêu chuẩn đã được xác định, nhóm
chuyên gia tiếp tục xây dựng nội dung chi tiết cho từng đơn vị năng lực của tiêu chuẩn
Lễ tân. Nội dung chi tiết này sau khi hoàn thành được chuyển tới các chuyên gia độc
lập khác (là những người đang công tác tại doanh nghiệp và cơ sở đào tạo có chuyên
môn sâu về nghề Lễ tân) rà soát để đảm bảo nội dung và các bậc trình độ nghề Lễ tân
5
là phù hợp với thực tiễn của ngành. Kết luận của nhóm chuyên gia độc lập là cơ sở để
hoàn thiện bản dự thảo lần 1 của Tiêu chuẩn kỹ năng nghề du lịch quốc gia về Lễ tân.
6. Dự thảo và rà soát tiêu chuẩn lần 2
Bản dự thảo tiêu chuẩn Lễ tân lần 1 sau đó được chuyển tới Hội đồng cấp
chứng chỉ nghiệp vụ du lịch (Hội đồng VTCB) để đánh giá thông qua. Một tổ chuyên
gia độc lập thứ hai (là những người đang công tác tại doanh nghiệp và cơ sở đào tạo có
chuyên môn sâu về nghề Lễ tân nhưng chưa tham gia vào việc xây dựng tiêu chuẩn
trước đó) được thành lập để hỗ trợ chuyên môn cho Hội đồng VTCB trong việc đánh
giá tiêu chuẩn. Các thành viên Hội đồng VTCB, căn cứ vào nhận xét chuyên môn của
chuyên gia, đã góp ý và đánh giá về việc thông qua tiêu chuẩn. Chủ tịch Hội đồng
VTCB căn cứ vào các phiếu đánh giá của thành viên đưa ra kết luận thông qua tiêu
chuẩn với các yêu cầu chỉnh sửa hoàn thiện tiêu chuẩn cụ thể.
7. Hoàn thiện và phê duyệt tiêu chuẩn
Tiêu chuẩn kỹ năng nghề Du lịch quốc gia nghề Lễ tân, sau khi được hoàn thiện
theo yêu cầu của Hội đồng VTCB, được Hội đồng VTCB trình lên Tổng cục Du lịch
để phê duyệt và thông qua. Tổng cục Du lịch căn cứ vào kết luận của Hội đồng VTCB,
hồ sơ xây dựng tiêu chuẩn và ý kiến của các Vụ chức năng đã phê duyệt tiêu chuẩn.
Tiêu chuẩn sau khi đươc phê duyệt ở cấp Tổng cục Du lịch được trình lên Bộ Văn hóa,
Thể thao và Du lịch để phê duyệt ở cấp cao hơn.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã hoàn thiện tiêu chuẩn sau khi có ý kiến của
Vụ Đào tạo và Vụ Pháp chế để chính thức gửi sang Bộ Lao động, Thương binh và Xã
hội (với cơ quan chuyên môn là Tổng cục Dạy nghề) để đề nghị công nhận là Tiêu
chuẩn kỹ năng nghề Quốc gia nghề Lễ tân.