TIỂU LUẬN:
Tăng cường phân cấp quản lý
ngân sách huyện Nam Đàn,
tỉnh Nghệ An
LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Năm 2008 chứng kiến cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới. Các nước trên thế
giới đang cố gắng đưa đất nước mình thoát khỏi khủng hoảng và cùng với đó là sự
phát triển đi lên của nền kinh tế thế giới. Để khôi phục lại một nền kinh tế tăng
trưởng cần có các biện pháp và chính sách phù hợp ở từng quốc gia và đặc biệt là
các gói kích cầu của chính phủ các nước. Khi đó NSNN với ý nghĩa là nội lực tài
chính giúp Nhà nước trong việc quản lý và điều hành nền kinh tế sẽ là công cụ hữu
hiệu để NN đưa ra các chính sách kích cầu hợp lý, kịp thời. Một nước có nguồn lực
NS mạnh sẽ giúp chính phủ tốt hơn trong hoạt động thực hiện các chức năng nhiệm
vụ của mình. Vì vậy NSNN là một nhân tố vô cùng quan trọng cần được quản lý tốt
nhằm tạo động lực tiền đề cho sự phát triển kinh tế, ổn định xã hội và giữ vững an
ninh-quốc phòng.
Nước ta đang trong quá trình thực hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa nhằm
hướng tới một nền công nghiệp hiện đại. Thực hiện chủ trương đổi mới của Đảng,
công tác quản lý NS cũng có nhiều thay đổi phù hợp. Việc phân cấp quản lý NS
ngày càng hoàn thiện nhằm tạo điều kiện cho các chính quyền địa phương chủ động
hơn trong việc thực hiện trách nhiệm và nghĩa vụ công tác của mình.
NS Huyện có vai trò cung cấp phương tiện vật chất cho sự tồn tại và hoạt
động của chính quyền huyện và cấp chính quyền cơ sở đồng thời là một công cụ để
chính quyền cấp Huyện thực hiện quản lý toàn diện các hoạt động kinh tế xã hội
trên địa bàn Huyện. Tuy nhiên do NS Huyện là một cấp NS trung gian ở giữa NS
cấp tỉnh và NS cấp xã nên đôi khi NS Huyện chưa thể hiện được vai trò của mình
đối với kinh tế địa phương.
Do vậy để chính quyền Huyện thực thi được hiệu quả những nhiệm vụ kinh
tế xã hội mà nhà nước giao cho thực hiện chiến lược phát triển kinh tế nhà nước,
kinh tế địa phương trên các lĩnh vực đặc biệt là nông nghiệp nông thôn tại địa bàn
thì cần có một NS Huyện đủ mạnh và phù hợp là một đòi hỏi thiết thực, là một mục
tiêu phấn đấu đối với cấp Huyện.Vì thế cần làm tốt công tác phân cấp quản lý NS
Huyện một cách hiệu quả để NS Huyện thực sự là một cấp NS mạnh tạo điều kiện
chủ động cho chính quyền địa phương thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình.
Trong thời gian thực tập tại phòng Tài chính – kế hoạch Huyện Nam Đàn,
Tỉnh Nghệ An, với những kiến thức đã được học ở nhà trường cùng với sự giúp đỡ
nhiệt tình của thầy giáo:TS.Phạm Ngọc Linh cùng với sự giúp đỡ của các cán bộ
phòng tài chính – kế hoạch đã hướng dẫn em tập trung tìm hiểu và phân tích tình
hình phân cấp quản lý NS huyện trên địa bàn huyện Nam Đàn tỉnh Nghệ An với đề
tài: “Tăng cường phân cấp quản lý ngân sách huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An”
2.Mục tiêu nghiên cứu:
Khảo sát đánh giá phân cấp quản lý NS trên địa bàn Huyện Nam Đàn, Tỉnh
Nghệ An. Từ đó đề xuất các quan điểm, phương hướng và giải pháp tiếp tục hoàn
thiện phân cấp quản lý NS cho Huyện trong thời gian tới.
- Về mặt lý luận: Trên cơ sở hệ thống các lý luận về NS như: NSNN và vai trò của
NSNN, Phân cấp NSNN của nước ta hiện nay để làm rõ vấn đề phân cấp quản lý
NS Huyện.
- Về mặt thực tiễn: Đề ra các giải pháp nhằm tăng cường phân cấp quản lý NS cho
Huyện Nam Đàn trong nhiệm vụ quản lý NS Huyện cũng như nhiệm vụ phát triển
kinh tế xã hội.
3.Phạm vi nghiên cứu:
Về không gian: Huyện Nam Đàn ,Tỉnh Nghệ An.
Về nội dung: phân cấp quản lý NS.
Vê thời gian: Thu thập số liệu từ năm 2006-2008.
4.Câu hỏi nghiên cứu:
Thế nào là phân cấp quản lý NS?
Thực trạng quản lý NS huyện Nam Đàn giai đoạn 2006-2008 như thế nào?
Giải pháp nào nhằm tăng cường phân cấp quản lý NS trên địa bàn huyện?
5.Phương pháp nghiên cứu:
Sử dụng phương pháp thu thập số liệu, khảo sát , phân tích, so sánh..
6. Bố cục chuyên đề:
Chuyên đề được chia thành 3 phần:
Phần I: Sự cần thiết tăng cường phân cấp quản lý NS cấp Huyện
Phần II: Thực trạng phân cấp quản lý NS Huyện Nam Đàn tỉnh Nghệ An.
Phần III: Giải pháp tăng cường phân cấp quản lý NS Huyện.
CHƯƠNG I: SỰ CẦN THIẾT CỦA TĂNG CƯỜNG PHÂN CẤP QUẢN LÝ
NS CẤP HUYỆN.
1.1 NSNN và phân cấp quản lý NSNN:
1.1.1.NSNN và vai trò của NSNN:
1.1.1.1. Khái niệm
Sự xuất hiện của nhà nước và sự tồn tại của nền kinh tế hàng hóa đã là tiền
đề cho sự ra đời của NSNN. Cho đến nay, thuật ngữ “ ngân sách nhà nước”được sử
dụng rộng rãi trong đời sống kinh tế xã hội ở mọi quốc gia. Song, quan niệm về
NSNN lại chưa thống nhất. Trên thực tế, người ta đã đưa ra nhiều định nghĩa về
NSNN không giống nhau tuỳ theo quan điểm của người định nghĩa thuộc các
trường phái kinh tế khác nhau hoặc tuỳ theo mục đích nghiên cứu khác nhau.
- Theo quan điểm của các nhà nghiên cứu kinh tế cổ điển thì NSNN là một
văn kiện tài chính trong đó mô tả các khoản thu và chi của chính phủ được thiết lập
hàng năm.
- Còn theo các nhà kinh tế học hiện đại thì đưa ra nhiều định nghĩa khác nhau
về NSNN.Ví dụ như:
+ Các nhà kinh tế Pháp đưa ra quan điểm: “NSNN là văn kiện được Nghị
viện hoặc Hội đồng thảo luận và phê chuẩn mà trong đó, các nghiệp vụ tài chính
của một tổ chức công hoặc khu vực tư được dự kiến và cho phép”.
+ Các nhà kinh tế Nga cho rằng “ NSNN là bảng liệt kê các khoản thu chi
bằng tiền trong một giai đoạn nhất định của NN”
+ Còn ở Trung Quốc xem xét: “NSNN là kế hoạch thu - chi tài chính hàng
năm của NN được xét duyệt theo trình tự pháp định”.
Ngay ở Việt Nam trong các cuốn giáo trình của các tác giả cũng đưa ra định
nghĩa NSNN khác nhau. Cụ thể như sau:
- Giáo trình lý thuyết tài chính: “NSNN là phạm trù kinh tế và phạm trù lịch
sử. NSNN được đặc trưng bằng sự vận động của các nguồn tài chính gắn liền với
quá trình tạo lập, sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của NN và các chủ thể trong xã hội,
phát sinh khi NN tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia theo nguyên tắc
không hoàn trả trực tiếp là chủ yếu”.