Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

Ộ ƯƠ B  CÔNG TH NG

ƯỜ Ạ Ọ Ự Ẩ TR Ệ NG Đ I H C CÔNG NGHI P TH C PH M TP.HCM

­­­­­­­­­

Ự Ẩ Ệ KHOA CÔNG NGH  TH C PH M

TI U LU N

Đ  tàiề

:

ế ị ấ

Thi

t b  s y băng t

ả i

ướ ự ẫ ng d n: Sinh viên th c hi n: ệ                   Mã s  ố

Giáo viên h SV:

TR N QUANG T O

2205150151

PHAN VĨNH H NGƯ

TPHCM ­ Tháng 08 năm 2016

Trang 1/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

M C L C

Ộ Ậ Ể N I DUNG TI U LU N 3                                                                                                  .........................................................................................

Ự Ọ Ấ Ủ  4       TĨNH L C H C C A QUÁ TRÌNH S Y ..............................................................

Ệ Ẩ Ậ 4       V T LI U  M ..........................................................................................................

ạ ậ ệ ẩ 4       Phân lo i v t li u  m ...............................................................................................

ƯỜ Ẩ MÔI TR 8       NG KHÔNG KHÍ  M ..........................................................................

Ệ Ữ Ậ Ệ Ẩ QUAN H  GI A V T LI U  M VÀ KHÔNG KHÍ CHUNG QUANH 11                       .............

Ơ Ở Ỹ Ậ Ấ C  S  K  THU T S Y 13                                                                                                ......................................................................................

Ử Ụ Ồ Ấ Ể 15        S  D NG BI U Đ  I­X TRONG TÍNH TOÁN QUÁ TRÌNH S Y ...................

Ự Ọ Ộ Ấ Ủ  18        Đ NG L C H C C A QUÁ TRÌNH S Y ..........................................................

Ủ Ẩ Ộ Ả Ẩ Ấ Ể CHUY N Đ NG C A  M TRONG S N PH M S Y 18                                                 .......................................

Ố Ấ Ậ V N T C S Y 20                                                                                                                ......................................................................................................

Ờ Ấ 23        TH I GIAN S Y ...................................................................................................

ƯƠ Ị Ấ Ế PH 24        NG PHÁP VÀ THI T B  S Y ...................................................................

Ố Ư Ị Ấ Ế 24        THI T B  S Y Đ I L U ......................................................................................

Ị Ấ Ế Ả   THI T B  S Y BĂNG T I 27                                                                                              ....................................................................................

ớ ệ ề ấ ả Gi i thi u v  máy s y băng t 27        i .............................................................................

ấ ạ ấ ả C u t o máy s y băng t 27        i ......................................................................................

ậ ấ ộ ả Các b  ph n máy s y băng t 31        i ..............................................................................

ự ự ấ ọ ướ S  l a ch n máy s y và kích th 36        c .......................................................................

ạ ộ ủ ấ ậ ả Ho t đ ng và v n hành c a máy s y băng t 40        i ......................................................

ự ồ S  thu h i nhi ệ  42        t ......................................................................................................

ệ ấ 42        V  sinh máy s y .....................................................................................................

Trang 2/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

Ấ ƯỢ Ự Ẩ Ấ

Ự Ế Ả Ả Ổ S  BI N Đ I CH T L NG TH C PH M TRONG QUÁ TRÌNH S Y VÀ   43        B O QU N ............................................................................................................

TRÁI CÂY VÀ RAU QUẢ  43        .....................................................................................

52        TRÀ  .........................................................................................................................

7.Handbook of industrial drying , A. S. Mujumdar ­ Technology & Engineering,

1995 http://books.google.com/books? id=HyxmLC1lHK8C&printsec=frontcover&dq=Handbook+of+Industrial+Dryin  60      ...............................................................                                                                        g&ei=GQw7SvicApzwkQSWp5C6BQ

8.Handbook of food engineering practice , Kenneth J. Valentas, Enrique Rotstein,   60                                                       ............................................. R. Paul Singh ­ Technology & Engineering ­ 1997

N I DUNG TI U LU N

♫☺♫

KHÁI NIỆM

1

ấ ỏ ậ ệ ằ S y là quá trình tách  mẩ  ra kh i v t li u b ng nhi ệ  Nhi t. ệ ượ t đ ấ   c cung c p

ậ ệ ằ ẫ ệ ố ư ứ ạ ặ ượ ườ cho v t li u b ng d n nhi t, đ i l u, b c x  ho c năng l ệ ng đi n tr ng có

ố ượ ụ ủ ấ ả ủ ậ ệ ầ ố t n s  cao. M c đích c a quá trình s y là làm gi m kh i l ng c a v t li u, tăng

ả ượ ố ả ộ ề đ  b n và b o qu n đ c t t.

ấ ơ ở ệ ộ ấ ỳ Trong quá trình s y n ướ ượ c đ c cho bay h i nhi t đ  b t k  do quá trình

ộ ẩ ở ề ặ ậ ệ ở ự ự ế ệ khu ch tán b i s  chênh l ch đ   m b  m t và bên trong v t li u và s  chênh

ầ ủ ấ ơ ướ ạ ề ặ ậ ệ ườ ệ l ch áp su t h i riêng ph n c a n i b  m t v t li u và môi tr c t ng chung

ậ ệ ộ ẩ ủ ấ ộ ổ ổ ị quanh. S y là m t quá trình không  n đ nh, đ   m c a v t li u thay đ i theo

ờ không gian và th i gian.

ấ ượ ự ọ ự ọ ề ả ặ ộ Quá trình s y đ c kh o sát v  hai m t: tĩnh l c h c và đ ng l c h c:

ự ọ ẽ ị ượ ệ ữ ố ­ Trong tĩnh l c h c, s  xác đ nh đ ố ầ   c m i quan h  gi a các thông s  đ u

ố ủ ậ ệ ấ ự ấ ươ ằ và cu i c a v t li u s y và các tác nhân s y d a trên ph ậ   ng trình cân b ng v t

Trang 3/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ấ ượ ừ ị ượ ậ ệ ượ ch t – năng l ng, t đó xác đ nh đ ầ c thành ph n v t li u, l ả i             ấ   ng tác nhân s y

ượ ệ ầ ế và l ng nhi t c n thi t.

ệ ữ ự ế ự ọ ủ ẽ ả ộ ố ­ Trong đ ng l c h c, s  kh o sát m i liên h  gi a s  bi n thiên c a đ ộ

ẩ ậ ệ ố ủ ụ ư ấ ớ ờ m v t li u v i th i gian và các thông s  c a quá trình. Ví d  nh  tính ch t và

ướ ậ ệ ủ ề ệ ộ ủ ậ ệ ấ c u trúc c a v t li u, kích th ự ọ ủ   c v t li u, các đi u ki n th y đ ng l c h c c a

ừ ấ ị ượ ố ộ ấ ế ộ ấ ấ ờ tác nhân s y…T  đó xác đ nh đ c ch  đ  s y, t c đ  s y và th i gian s y thích

h p.ợ

Ọ Ủ TĨNH L C H C C A QUÁ TRÌNH

S YẤ

Ệ Ẩ

V T LI U  M

Phân lo i v t li u  m

ạ ậ ệ ẩ ể ộ ệ ậ ẩ ữ Theo quan đi m hoá lý, v t  m là m t h  liên k ết phân tán gi a pha phân

ườ ấ ấ ạ ộ tán và môi tr ng phân tán. Pha phân tán là m t ch t có c u trúc m ng hay khung

ấ ắ ườ ấ ộ không gian từ ch t r n phân đ ều trong môi tr ng phân tán (là m t ch t khác).

ự ấ ọ ườ ể ạ D a theo tính ch t lý h c, ng ậ ẩ i ta có th  chia v t  m ra thành ba lo i:

ướ ẻ ậ ấ ạ ặ ậ ệ ­ V t li u keo đ c tr ng ặ   ư : là v t có tính d o do có c u trúc h t. N c ho c

ẩ ở ạ ụ ể ẩ ấ ặ ấ d ng liên k m ậ ết h p th  và th m th u. Các v t keo có đ c đi m chung là khi

ị ư ẫ ẻ ấ s y b  co ngót khá nhi ều, nh ng v n gi ữ ượ  đ ả   ụ c tính d o. Ví d : gelatin, các s n

ừ ộ ộ ẩ ph m t b t nhào, tinh b t...

ậ ệ ướ ặ ẩ ở ạ ơ ọ ­ V t li u mao d n ẫ  x pố : n c ho c  m d ng liên k ự   ết c  h c do áp l c

ậ ệ ẫ ọ ườ ư ầ ự mao qu nả  hay còn g i là l c mao d n. V t li u này th ng dòn h u nh  không

ạ ỏ ỡ ụ ụ ườ ể co l ễ i và d  dàng làm nh  (v  v n) sau khi làm khô. Ví d : đ ố   ng tinh th , mu i

ăn, v.v...

ậ ệ ấ ủ ẫ ố ồ ­ V t li u keo x p mao d n: bao g m tính ch t c a hai nhóm trên. V ề c uấ

ư ẫ ậ ộ ố ả ấ ậ trúc các v t này thu c x p mao d n, nh ng v ề b n ch t là các v t keo, có nghĩa

ủ ủ ẫ ẩ ẻ là thành mao d nẫ   c a chúng có tính d o, khi hút  m các mao d n c a chúng

Trang 4/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ươ ạ ạ ậ ệ ầ ớ tr ấ ng lên, khi s y khô thì co l i. Lo i v t li u này chi ả i             ậ ệ   ếm ph n l n các v t li u

ụ ố ấ s y. Ví d : ngũ c c, các h t h  đ u, ạ ọ ậ  bánh mì, rau, quả, v.v...

ậ ệ ẩ ế ạ 1.1.1. Các d ng liên k t trong v t li u  m

ớ ậ ữ ẩ ả ưở Các liên kết gi a  m v i v t khô có  nh h ấ ớ ng r t l n đ ến quá trình s y.ấ

ễ ố ậ ẩ ủ ấ ườ ủ ậ ẽ Nó s  chi ph i di n bi ến c a quá trình s y. V t  m th ợ ng là t p h p c a ba

ắ ậ ắ ấ ơ ườ ậ ố ỏ pha: r n, l ng và khí (h i). Các v t r n đem đi s y th ng là các v t x p mao

ứ ẩ ẫ ặ ố ỏ ẫ d n ho c keo x p mao d n. ớ ỗ   ẫ  Trong các mao d n có ch a  m l ng cũng v i h n

ấ ớ ể ể ơ ư ố ố ượ ủ ợ h p h i khí có th  tích r t l n (th  tích x p) nh ng t ỷ ệ  l kh i l ng c a nó so

ầ ắ ầ ẩ ể ỏ ỏ ậ ấ ậ ớ v i ph n r n và ph n  m l ng có th  b  qua. Do ỹ  v y trong k  thu t s y th ườ   ng

ể ỉ ồ ầ ắ ấ ỏ ậ coi v t th  ch  g m ph n r n khô và ch t l ng.

ấ ủ ự ệ ế ả ườ ế ế D a vào b n ch t c a li n k t ng i ta x p thành ba nhóm liên k t chính:

ọ liên kết hoá h c, liên k ết hoá lý và liên kết c  lý.ơ

1.1.1.1. Liên kết hoá h cọ

ữ ậ ọ ữ ẩ Liên kết hoá h c gi a  m và v t khô r t b ấ ền v ng trong đó, các phân t ử

ọ ủ ộ ộ ậ ầ ở ướ n c đã tr  thành m t b  ph n trong thành ph n hoá h c c a phân t ử ậ ẩ    v t  m.

ạ ẩ ẩ ả ứ ể ọ Lo i  m này ọ g i là  m liên k t ế ch  cóỉ th  tách ra khi có ph n  ng hoá h c và

ườ ả ệ ộ ẩ ấ th ng ph i nung nóng đ ến nhi t đ  cao. Sau khi ủ    tách  m tính ch t hoá lý c a

ể ồ ạ ở ạ ổ Ẩ ậ v t thay đ i.  m này có th  t n t d ng liên k i ố   ết phân tử  nh  trong mu i ư

2.

ư hydrat MgCl2.6H2O ho c ặ ở ạ  liên kết ion nh  Ca(OH) d ng

oC) không tách đ

ệ ộ ượ ẩ Trong quá trình s yấ  (nhi t đ  120 – 150 ế   c  m liên k t

hóa h cọ .

ế 1.1.1.2. Liên k t hoá lý

ỏ Liên kết hoá lý không đòi h i nghiêm ng t v ặ ề t ỷ ệ  l ầ  thành ph n liên k ết. Có

ụ ấ ụ ấ ẩ ấ ạ hai lo i: liên k ết h p ph  (h p th ) và liên k ết th m th u. ụ ủ   ấ  Liên kết h p ph  c a

ệ ượ ả ạ ướ n c có g n ớ ắ  liền v i các hi n t ng x y ra trên b ặ ề m t gi ủ ớ  h n c a các pha i

ắ ậ ẩ ườ ấ ạ ữ ạ ậ ặ ỏ (r n ho c l ng). Các v t  m th ng là nh ng v t keo, có c t t o h t. Bán kính

­9 ­ 10­7 m. Do c u t o h t nên v t keo có b

ươ ủ ạ ừ ấ ạ ạ ậ ươ t ng đ ng c a h t t 10 ặ ề m t bên

ấ ớ ậ ượ ặ ự ể trong r t l n. Vì v y nó có năng l ng b ề m t t do đáng k . Khi ti ếp xúc v iớ

ớ ẩ ẽ ẩ ậ ặ ự không khí  mẩ  hay tr c tiự ếp v i  m,  m s  xâm nh p vào các b ề m t t do này

ữ ẩ ạ t o thành liên k ấ ết h p ph ụ gi a  m và b ề m t.ặ

Trang 5/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ự ẩ ấ ữ ướ ậ ắ Liên kết th m th u là s  liên k ết hoá lý gi a n ả i             c và v t r n khi có s ự

ấ ồ ở ộ chênh l chệ  n ng đ  các ch t hoà tan trong và ngoài t ế bào. Khi n ướ ở ề m tặ    b c

ể ơ ộ ủ ồ ị ở ậ v t th  bay h i thì n ng đ  c a dung d ch đó tăng lên và n ướ ở c sâu bên trong

ạ ặ ậ ể ướ ẽ ấ s  th m ra ngoài. Ng ượ  l c i, khi ta đ t v t th  vào trong n c thì n ướ ẽ ấ   c s  th m

vào trong.

ế ơ 1.1.1.3. Liên k t c  lý

ậ ệ ữ ẩ ượ ạ ứ ạ Đây là d ng liên k ết gi a  m và v t li u đ c t o thành do s c căng b ề

ẫ ẩ ặ ậ m t c a ặ ủ   m trong các mao d n hay trên b ủ ề m t ngoài c a v t. Liên k ơ ọ   ết c  h c

ồ ấ bao g m liên k ết c u trúc, liên k ẫ ết mao d n và liên k ết dính t.ướ

ấ ậ ệ ữ ẩ ­ Liên kết c u trúc: là liên k ết gi a  m và v t li u hình thành trong quá

ụ ướ ở ậ ậ ậ ộ trình hình thành v t. Ví d : n c trong các t ặ   ế bào đ ng v t, do v t đông đ c

ướ ể ườ ợ ấ khi nó có ch a s n ứ ẵ  n ẩ c. Đ  tách  m trong tr ng h p liên k ết c u trúc ta có th ể

ẩ ơ ỡ ấ ặ ẩ ậ làm cho  m bay h i, nén ép v t ho c phá v  c u trúc v t ậ   ậ ,... Sau khi tách  m, v t

ổ ả ạ ậ ấ ạ ị ến d ng nhi b  bi ể ều, có th  thay đ i ổ  tính ch t và th m chí thay đ i c  tr ng thái

pha.

ẫ ấ ạ ậ ẩ ả ậ ­ Liên kết mao d n: nhi ều v t  m có c u t o mao qu n. Trong các v t th ể

ể ể ậ ả ố ướ ướ ẽ này có vô s  các mao qu n. Các v t th  này khi đ  trong n c, n c s  theo các

ể ể ể ậ ậ ườ ả mao qu n xâm ậ  nh p vào v t th . Khi v t th  này đ  trong môi tr ng không khí

ẩ ư ụ ặ ả ả m thì h i n ơ ướ ẽ ng ng t c s trên b ề m t mao qu n và theo các mao qu n xâm

ậ ậ ể nh p vào trong v t th .

ướ ướ ­ Liên kết dính t: là liên k ết do n c bám dính vào b ặ ậ Ẩ ề m t v t.  m liên

ướ ễ ỏ ậ ằ ươ ơ ồ ể ờ kết dính t d  tách kh i v t b ng ph ng pháp bay h i đ ng th i có th  tách ra

ơ ọ ấ ổ ằ b ng các ph ắ . ươ  pháp c  h c nh : lau, th m, th i, v t ư ng

ủ ậ ệ ư ặ ẩ ạ   1.1.2. Các đ c tr ng tr ng thái  m c a v t li u

ữ ậ ấ ườ ộ ượ ấ ị ẩ Nh ng v t đem đi s y th ứ ng ch a m t l ng  m nh t đ nh. Trong quá

ấ ỏ ộ ẩ ủ ả ạ ẩ ơ ủ ậ ệ   trình s yấ   m, ch t l ng bay h i, đ   m c a nó gi m đi. Tr ng thái c a v t li u

ẩ ượ ị ở ộ ẩ ệ ộ ủ m đ c xác đ nh b i đ   m và nhi t đ  c a nó.

ệ ố ộ ẩ 1.1.2.1. Đ   m tuy t đ i

ố ượ ỏ ể ơ ườ ể B  qua kh i l ng khí và h i không đáng k , ng ậ ệ   i ta có th  coi v t li u

ẩ ợ ơ ọ ệ ố ữ ẩ ỗ m là ấ  h n h p c  h c gi a ch t khô tuy t đ i và  m.

Trang 6/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

m = mo + W

Ở ố ượ đây: m: kh i l ậ ệ ẩ . ng nguyên v t li u  m

ố ượ ấ mo: kh i l ệ ố . ng ch t khô tuy t đ i

ố ượ ặ W (ho c mn): kh i l ẩ . ng  m

ộ ẩ ỷ ố ữ ố ượ ố ượ ẩ ệ ố : là t s  gi a kh i l ng  m W và kh i l ấ ng ch t khô Đ   m tuy t đ i

ậ ệ ủ tuy t đ i ệ ố  mo c a nguyên v t li u:

(%)

ổ ừ X thay đ i t 0 đ ến h.

0, kh i l

ố ượ ữ ố ượ ệ ố Gi a kh i l ấ ng ch t khô m ộ ẩ ng chung m và đ   m tuy t đ i X

có m iố  quan h :ệ

ộ ẩ ươ 1.1.2.2. Đ   m t ố ng đ i

ỷ ố ữ ố ượ ố ượ ẩ Là t s  gi a kh i l ng  m W trên kh i l ng chung c a ủ nguyên v tậ

ệ li u: 100 (%)

ươ ố ủ ệ ẩ ổ ừ ộ ẩ w đ   m t ng đ i c a nguyên li u  m thay đ i t 0 đ ớ ến 1. V i w = 0

ệ ố ệ ớ ẩ nghĩa là v tậ  li u khô tuy t đ i; v i m ỉ 0=0, nghĩa là ch  có  m thì w=1.

ướ ố ượ ệ ẩ ủ ươ Tr ấ c khi s y kh i l ng c a nguyên li u  m là m ộ ẩ 1 và đ   m t ố   ng đ i

o

2 và w2. Biết r ng trong khi s y kh i l

ấ ố ượ ấ ằ là w1, sau khi s y là m ấ ng ch t khô m

ổ không thay đ i nên ta có:

mo = m1(1­w1) = m2(1­w2)

ừ T  đó ta có:

ạ ượ ể ạ ượ ứ Trong bi u th c trên có 4 đ i l ư ng, nh ng n ếu 3 đ i l ng đã bi ết thì từ

ể ượ đó ta có th  tính đ ượ ạ  l c đ i ng th  t ứ ư .

Trang 7/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ấ ủ ố ượ ể ấ ộ ị ẩ Năng su t c a m t máy s y có th  xác đ nh theo kh i l ả i             ng  m (W tách

ậ ệ ra từ nguyên v t li u trong quá trình s y ấ ): ΔW = m1 ­ m2

ằ ấ ố ườ ấ ộ Mu n quan sát quá trình s y b ng đ ạ   ng cong s y m t cách rõ ràng (t o

ạ ấ ể ố ườ ườ ệ ố ử ụ ữ thành đi m u n gi a hai đo n s y) ng i ta th ộ ẩ ng s  d ng đ   m tuy t đ i X,

ươ ườ ậ ệ ị ạ ủ ể còn v i đ   m ớ ộ ẩ  t ố ng đ i w th ẩ ng bi u th  tr ng thái  m c a nguyên v t li u.

MÔI TR NGƯỜ  KHÔNG KHÍ  MẨ

ẵ ấ ạ ự ộ ạ Không khí là lo i tác nhân s y có s n trong t nhiên, không gây đ c h i và

ủ ấ ẩ ả ẩ ỗ ợ ấ không  gây b n s n ph m s y. Không khí là h n h p c a nhi ều ch t khí khác

ủ ấ ồ nhau. Thành ph nầ  c a không khí bao g m các ch t, ch  y ủ ếu là N2, O2, h i n ơ ướ   c,

2, khí tr , Hơ

2, O3...Không khí là m t khí

ộ ngoài ra còn có 1 s  ch t ố ấ  khí khác nh : COư

ử ụ ể ấ ự ườ ở ấ th c, nh ng ư  th c tự ế không khí s  d ng đ  s y th ng ấ   ấ  áp su t th p (áp su t

ệ ộ ừ ụ ướ ộ ể khí quy n) và nhi t đ  không cao (t hàng ch c đ  đ ộ ến d i vài trăm đ ). Vì

ưở ặ ử ụ ậ v y, khi s  d ng có th ể coi không khí là khí lý t ng, m c dù trong không khí có

ứ ơ ướ ầ ủ ư ấ ch a h i n c, nh ng áp su t riêng ph n c a nó không l n. ớ  Trong các điều ki nệ

ư ưở ố ặ ậ ả nh  trên, khi coi không khí là khí lý t ng thì sai s  g p ph i là ch p ấ  nh n đ ượ   c

ứ ơ ướ ứ ẩ (<3%). Không khí có ch a h i n c là không khí  m. Khi nghiên c u không khí

ườ ợ ưở ủ m,ẩ  ng ỗ i ta coi nó là h n h p khí lý t ầ ng c a 2 thành ph n: không khí khô và

ượ ố ị ư ư ơ ướ Ở đây không khí khô đ h i n c. ấ   ầ c coi nh  là thành ph n c  đ nh nh  1 ch t

ưở ố ử ử ầ khí lý t ng (M =29 và s  nguyên t khí trong phân t ứ    là 2). Thành ph n th  2:

ầ ổ ơ ướ h i n c là thành ph n luôn ố ơ ả   ẩ  thay đ i trong không khí  m. Các thông s  c  b n

ư ẩ ủ c a không khí  m nh  sau :

ộ ẩ ệ ố   1.1.3. Đ   m tuy t đ i

3 không khí  m,ẩ

ượ ơ ướ ứ ằ ặ Là l ng h i n c (tính b ng g ho c kg) ch a trong 1 m

ứ t c là:

Trang 8/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ổ ừ ệ ộ ủ ẩ ổ ả i             ρmax ρ thay đ i t 0 đ ến ρmax, khi nhi t đ  c a không khí  m thay đ i thì

cũng thay đ i.ổ

ộ ẩ ươ 1.1.4. Đ   m t ố   ng đ i

ơ ướ ứ ẩ ượ Là t ỷ ố ữ ượ  s  gi a l ng h i n c ch a trong không khí  m v i ớ   l ơ   ng h i

ể ứ ẩ ấ ở ộ ướ ớ n c l n nh t có th  ch a trong không khí  m đó cùng m t nhi ệ ộ t đ .

ộ ẩ ươ ỷ ố ữ ộ ẩ ệ ố Hay nói cách khác: đ   m t ố ng đ i là t s  gi a đ   m tuy t đ i trên đ ộ

ẩ ố ớ ấ ứ ớ ệ ộ ủ ẩ m tuy t ệ  đ i l n nh t  ng v i nhi t đ  nào đó c a không khí  m.

ươ ủ ẩ ố ọ ố ộ ẩ Đ   m t ạ   ng đ i là thông s  quan tr ng c a không khí  m, nó là đ i

ệ ố ủ ư ủ ẩ ả ị ượ l ng đ c ộ ẩ   ặ   tr ng kh  năng hút  m c a không khí. Giá tr  tuy t đ i c a đ   m

ỏ ố ệ ả ấ ằ ươ t ng đ i càng nh  thì ủ     điều ki n cân b ng càng khác nhau, kh  năng s y c a

không khí càng l n.ớ

ươ ố ủ ụ ộ ộ ẩ Đ   m t ng đ i c a không khí ph  thu c vào nhi ệ ộ t đ .

ươ ạ ụ Áp d ng ph ng trình tr ng thái ta có:

(kg/m3)

(kg/m3)

ủ ẩ ẩ 1.1.5. Hàm  m (X) c a không khí  m

ượ ơ ướ ứ Là l ng h i n c ch a trong 1 kg không khí khô.

ố ượ ơ ướ ủ ườ ườ Do kh i l ng c a h i n c ít nên ng i ta th ứ ng dùng th  nguyên là

(g/kg KKK)

(g/kg KKK)

ho c ặ (kg/kg KKK)

hn=8314/18   [J/kgK]   và

ươ ạ ớ ụ Áp   d ng   ph ng   trình   tr ng   thái   v i   R

RKKK=8314/29[J/kgK], ta có:

Trang 9/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ố ượ ủ ẩ 1.1.6. Kh i l ng riêng c a không khí  m

ẩ ượ ợ ủ ơ ướ ỗ Không khí  m đ c coi là h n h p c a không khí khô và h i n c:

ρhh = ρKKK + ρhn

Trong đó: ρhn= X. ρKKK. V y, ậ ρhh = ρKKK(1+X)

KKK=P; t = 273oK thì ρKKK=1,29 kg/m3

ườ ệ  điỞ ều ki n bình th ng P

ươ ạ ụ Áp d ng ph ng trình tr ng thái khí, ta có:

ứ ứ ỏ ằ ố ượ ủ ẩ Công th c trên ch ng t r ng: kh i l ng riêng c a không khí  m ph ụ

ộ ấ ố ổ ệ ộ ấ thu c vào 2 thông s  thay đ i trong quá trình s y là nhi t đ  và áp su t riêng

ầ ủ ơ ướ ầ ủ ơ ướ ấ ph n c a h i n c. Khi áp su t riêng ph n c a h i n c trong không khí tăng lên

ả ư ệ ộ ủ ấ ả thì ρhh gi m đi, nh ng trong quá ấ  trình s y nhi ố   t đ  c a quá trình s y gi m xu ng

ơ ố ủ ấ ộ ứ ầ nhanh h n t c đ  tăng c a áp su t riêng ph n (theo công th c) nên đ a đ ư ến vi cệ

ệ ơ ủ ả ẩ ρhh  tăng rõ r t h n và k ết qu  là kh i l ố ượ   riêng c a không khí  m tăng lên ng

trong quá trình s yấ .

ệ ẩ 1.1.7. Nhi ủ   t dung riêng c a không khí  m

ủ ẩ ợ ỗ ưở ị Khi đã coi không khí  m là h n h p c a khí lý t ể ng thì có th  xác đ nh

ứ ủ ẩ ệ ủ ỗ nhi tệ  dung riêng c a không khí  m theo công th c nhi ợ   t dung riêng c a h n h p

ưở ứ khí lý t ng, t c là:

kkk: nhi

Ở ệ ủ ở đây: C t dung riêng c a không khí khô, nhi ệ ộ t t đ

ệ ộ ầ 1.1.8. Nhi t đ  b u khô (t ệ ộ ầ ướ t đ  b u t (t ư,   o  C) k,   o  C), nhi

ệ ộ ầ ệ ộ ủ ỗ ợ ượ ằ ị t đ  c a h n h p khí đ c xác đ nh b ng nhi ệ   t Nhi t đ  b u khô : là nhi

ườ ế k  thông th ng.

ấ ả ặ ệ ủ t c a không khí, đ ể Nhi t đ  b u t ư ệ ộ ầ ướ : đ c tr ng cho kh  năng c p nhi

ơ ướ ơ ướ ế ệ ộ bay h i n c cho đ n khi không khí bão hòa h i n c. V y t ậ ư là nhi ơ   t đ  bay h i

Trang 10/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ơ ủ ướ ẽ ừ ự ạ ủ ướ c a n c vào không khí, n u t ế k = tư s  bay h i c a n c s  ng ng l ả i             i. Quá trình

ơ ủ ướ ự ệ ệ ề ạ ệ bay h i c a n c vào không khí th c hi n trong đi u ki n đo n nhi t.

ệ ệ ộ ầ ệ ộ ầ ướ ặ ư ố ữ Hi u s  gi a nhi t đ  b u khô và nhi t đ  b u t đ c tr ng cho kh ả

ẩ ườ ự ủ ế ấ ứ ọ ộ ủ năng hút  m c a không khí, ng i ta g i là th  s y (t c là đ ng l c c a quá trình

bay h i):ơ

ặ ằ ặ ằ ế ẩ Đo nhi ệ ộ ầ ướ t đ  b u t ho c b ng  m k  ho c b ng nhi ệ ế ọ ả ướ t k  b c v i t.

ệ ộ ể ươ 1.1.9. Nhi t đ  đi m s ng (t s,   o  C)

ệ ộ ủ ẩ ươ ớ ạ ứ Là nhi t đ  c a không khí  m t ng  ng v i tr ng thái bão hòa ( .

ậ ệ ộ ể ươ ở ạ ơ ướ V y nhi t đ  đi m s ỉ ng ch  rõ tr ng thái hoàn toàn bão hòa h i n c trong

ế ụ ế ả ệ ộ ẽ ả ư không khí, n u ti p t c gi m nhi t đ , s  x y ra quá trình ng ng t ụ ơ ướ   c h i n

thành n c.ướ

Ệ Ữ Ậ QUAN H  GI A V T LI U  M VÀ KHÔNG KHÍ CHUNG QUANH

ộ ẩ Ệ Ẩ ằ 1.1.10.Đ   m cân b ng

ộ ậ ẩ ặ ườ ẽ ả Nếu ta có m t v t  m đ t trong môi tr ẩ ng không khí  m s  x y ra s ự

ệ ẩ ữ ậ ẩ ườ ổ trao đ iổ  nhi t,  m gi a v t  m và môi tr ng không khí. Quá trình trao đ i nhi ệ   t

ụ ệ ệ ộ ữ ậ ộ ph  thu c vào s ự chênh l ch nhi t đ  gi a không khí và v t, còn quá trình trình

ổ ẩ ụ ộ ầ ủ ơ ướ ệ ấ trao đ i  m ph  thu c vào chênh l ch áp su t riêng ph n c a h i n c trên b ề

ặ ậ ơ ướ ủ ấ ầ m t v t và c a h i n c trong không khí  m. Nẩ ếu áp su t riêng ph n trên b ề

ặ ậ ẩ ầ ấ ơ ớ ẽ ả m t v t  m l n h n áp su t riêng ph n trong không khí s  x y ra quá trình bay

ủ ậ ậ ệ ộ ẩ ả ơ ơ ừ ậ ẩ h i t v t  m, đ   m c a v t gi m đi (v t li u khô h n).

ầ ấ ặ ậ ẩ ỏ ơ ấ Nếu ng ượ ạ c l i, áp su t riêng ph n trên b ấ   ề m t v t  m nh  h n  p su t

ậ ệ ẩ ẽ ấ ụ ẩ ộ ẩ ầ riêng ph n trong không khí thì v t li u  m s  h p th   m, đ   m tăng lên.Trong

ườ ầ ủ ơ ướ ợ ặ ậ ẩ ả c  hai tr ng h p áp su t ấ  riêng ph n c a h i n c trên b ề m t v t  m s  ti ẽ ến

ơ ướ ủ ẩ ầ ớ ị ố d n t i tr  s  áp c a riêng ph n c a ầ ủ  h i n c trong không khí  m. Khi hai tr  s ị ố

ậ ấ ầ ằ ườ ở ạ áp su t riêng ph n này b ng nhau thì v t và môi tr ng ằ    tr ng thái cân b ng

ẩ ả ẩ ậ ủ ậ ẩ ẩ m. Lúc này v t không hút  m cũng không th i  m. Đ ọ   ộ  m c a v t lúc này g i

cb. Đ   m cân b ng ph  thu c vào áp su t

ộ ẩ ằ ộ ẩ ụ ằ ộ là đ   m cân b ng W ầ ủ   ấ  riêng ph n c a

ộ ẩ ứ ụ ộ ươ ơ ướ h i n c trong không khí, t c là ph  thu c vào đ   m t ng đ i c a ố ủ  không khí

Trang 11/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

cb=f(ϕ) có th  đ

ố ể ượ ự ệ ằ ị ả i             ượ   c ϕ. Quan h  hàm s : W ệ c xác đ nh b ng th c nghi m và đ

ườ ệ ố ớ ẩ ừ ườ ườ ọ g i là đ ẳ ng đ ng nhi t. Đ i v i quá trình hút  m t môi tr ng, đ ng cong

ọ ườ ụ ẳ ấ ệ ố ớ ơ ẩ Wcb=f(ϕ) g i là đ ng h p th  đ ng nhi t. Đ i v i quá trình bay h i  m t ừ ậ    v t,

ự ượ ườ ả ẩ ẳ ệ ẽ ườ đ ng cong xây d ng đ c là đ ng th i  m đ ng nhi t (hình v  1.1). Ngoài ra,

ằ ầ ộ ọ ẩ ộ ẩ đ   m cân b ng còn ph ụ thu c vào thành ph n hoá h c, liên k ết  m và m c đ ứ ộ

ủ ạ ố ả ự ự ệ ẩ ẩ nào đó vào tr ng thái c a nguyên ẩ    li u th c ph m. Đa s  s n ph m th c ph m

cb gi m. Th i gian

ệ ộ ả ờ ụ ằ ộ khi nhi t đ  tăng thì W truyền  m đẩ ến cân b ng ph  thu c vào

ố ệ ộ ộ ẩ ộ ủ ậ ẩ ố nhiều yếu t ư  nh : nhi ủ t đ , đ   m c a không khí và v t  m, t c đ  c a không

ủ ậ ẩ ấ khí, c u trúc c a v t  m.

ộ ẩ ệ ằ ớ ọ ộ ấ ợ Đ   m cân b ng có ý nghĩa l n trong vi c ch n ch ế đ  s y thích h p cho

ự ẩ ả ẩ ườ ườ ộ ẩ ọ ố ừ t ng lo i ạ  s n ph m th c ph m. Ng i ta th ủ ả   ng ch n đ   m cu i cùng c a s n

ẩ ằ ủ ả ố ớ ằ ẩ ẩ ị ấ ph m s y b ng đ ộ  m cân b ng c a s n ph m đó đ i v i giá tr  trung bình c aủ

ươ ố ả ộ ẩ đ   m t ng đ i không khí ả  trong b o qu n.

ộ ẩ ớ ạ 1.1.11.Đ   m t i h n W th

ủ ậ ẩ ộ ẩ ằ ườ ộ ẩ Đ   m cân b ng c a v t  m trong môi tr ng không khí có đ   m t ươ   ng

th. Đ   m này là gi

ộ ẩ ọ ớ ạ ộ ẩ ớ ạ ủ đ i ố  ϕ = 100% g i là đ   m t i h n W ấ   i h n c a quá trình h p

ụ ẩ ớ ạ ủ ộ ẩ ộ ẩ ố th   m c a v t ủ ậ  hay là gi i h n c a đ   m liên k ủ   ết. Sau đó mu n tăng đ   m c a

ả ậ ướ ướ ụ ậ v t ph i nhúng v t vào trong n ặ c ho c có n ư c ng ng t trên b ặ ậ Ẩ   ề m t v t.  m

ậ ọ ự ườ ậ thâm nh p vào v t sau này g i là ẩ   m t ẽ  do (hình v  1.2). Trên đ ậ   ng cong v n

ố ấ ể ạ ạ ố ố ấ t c s y, W ữ th là đi m u n gi a giai đo n v n ậ   ậ  t c s y không đ i và giai đo n v n ổ

ổ ố ấ t c s y thay đ i.

ớ ạ ượ ằ ằ ị ộ ẩ Đ   m t i h n đ ủ ậ ệ   ộ ẩ c xác đ nh b ng cách đo đ   m cân b ng c a v t li u

ộ ẩ ể ậ ươ ặ ố ớ v i không khí bao quanh v t th   đó có đ   m t ằ   ng đ i 100 %, ho c b ng

ệ ủ ộ ẩ ậ ớ ạ ủ ườ đ ấ ng cong h p th  đ ng ụ ẳ   nhi ể t c a v t th . Đ   m t ệ   i h n c a nguyên li u

ặ ả ả ẩ ớ ả ả ẩ ớ ho c s n ph m càng l n thì kh  năng hút  m càng l n khi b o qu n trong không

khí  mẩ .

Trang 12/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ạ ươ ườ ấ ụ Tr ng thái t ng tác Đ ng cong h p th ẽ Hình v  1.2: ẽ Hình v  1.1:

ữ ẩ ả ẩ ẳ ệ gi a  m và môi tr ườ . ng và th i  m đ ng nhi t.

Ơ Ở Ỹ C  S  K  THU T S Y

Ậ Ấ ằ ấ ượ ế ị ấ ằ ậ 1.1.12.Cân   b ng   v t   ch t   và   năng   l ng   trong   thi t   b   s y   b ng

không khí

ế ẩ ấ ấ ớ ề ặ ậ ệ ẩ   Khi s y không khí nóng có hàm  m th p ti p xúc v i b  m t v t li u  m

ượ ậ ệ ẩ ể ố ơ ỗ ấ và cung c p năng l ợ   ng đ  b c h i trong v t li u  m vào dòng khí, h n h p

ẽ ẩ ẩ không khí  m s  tăng hàm  m và đi ra ngoài.

ạ ộ ơ ồ ủ ế ị ấ ằ ượ S  đ  nguyên lý ho t đ ng c a thi t b  s y b ng không khí đ c mô t ả

trên hình 1:

Trang 13/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ạ ộ ủ ế ị ấ ơ ồ S  đ  nguyên lý ho t đ ng c a thi t b  s y.

ậ ệ ấ ộ ẩ ượ ư ế ị ấ ầ V t li u s y ban đ u có đ   m cao đ c đ a vào thi t b  s y, đ ượ ấ   c s y

ấ ồ ượ ư ộ khô trong phòng s y r i đi ra ngoài. Không khí bên ngoài đ ậ   c d a qua b  ph n

ể ệ ớ ệ ộ ấ ầ ế ấ ố đ t nóng đ  gia nhi t lên t i nhi t đ  s y c n thi t, sau đó vào phòng s y đ ể

ế ấ ệ ướ ậ ệ ể ố ơ ớ ậ ệ ấ ti p xúc v i v t li u s y, c p nhi t cho n c trong v t li u đ  b c h i. Trong

ế ấ ầ ế ẽ ậ ộ ố ổ quá trình s y, n u c n thi t s  có thêm b  ph n đ t nóng b  sung trong phòng

s y.ấ

ằ ậ Cân b ng v t ch t: ấ mG + mW + mL(1 + X1) = mG + mL(1 + X3)

ằ ượ Cân b ng năng l ng:

mG.iGv + mW.iWv + mL.i1 + Q + Qbs = mG.iGr + mL.i3 + Qtt

ế ấ   1.1.13.Máy s y lí thuy t

ớ ườ ả ấ V i máy s y lý thuy ết ng i ta gi thi ết r ng:ằ

ệ ậ ấ ấ ộ ­ Nhi t cho quá trình s y là do b  ph n đun nóng cung c p.

bs=0

ấ ộ ổ ­ Trong máy s y không có b  đun nóng b  sung: Q

tt=0

ấ ỏ ệ ổ ­ B  qua t n th t nhi t: Q

ệ ủ ả ấ ị ậ ­ Hàm nhi ẩ t c a s n ph m s y và thi ổ   ết b  v n chuy n không thay đ i ể

Gv = iGr

trong quá trình s y: iấ

ệ ủ ướ ẩ ậ ệ ­ Nhi t liên k ết c a n c ( m trong v t li u) không đáng k : i ể Wv = 0

Trang 14/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

Khi đó:

ướ ố ơ ầ l: nhu c u riêng v ề không khí [kg KK/kg n c b c h i]

Ấ Ể

Ử Ụ S  D NG BI U Đ  I­X TRONG TÍNH TOÁN QUÁ TRÌNH S Y ấ Ồ ả ố ớ ồ ị ẩ quá trình s y trong đ  th  i­X đ i v i không khí  m 1.1.14.Mô t

ấ ạ ủ ồ ị ­ C u t o c a đ  th  i –X :

ể ẩ ồ ủ Bi u đ  I – X c a không khí  m

ạ ị ẩ . ­ Xác đ nh tr ng thái không khí  m

ệ ộ ể ị ­ Xác đ nh nhi t đ  đi m s ươ . ng

ộ ấ ấ 1.1.15.Tính toán cho máy s y m t c p

Trang 15/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ồ ị ể ấ ấ ấ ễ ủ ơ ồ S  đ  máy s y 1 c p và bi u di n c a quá trình s y trên đ  th  i­X

ạ ố ệ ươ ị ủ ­ Đo n 1­3: tiêu t n nhi t q tính theo ph ng trình q = di/dx, giá tr  c a nó

ừ ồ ị ườ ớ ườ có th  đ c ể ọ  tr c tiự ếp t đ  th  i­X theo đ ng song song v i đ ụ   ng 1­3 qua tr c

ươ ứ t ng  ng c a đ  th ủ ồ ị i­X.

ệ ố ủ ỉ ụ ạ ầ ộ ầ ­ Nhu c u nhi t: ch  ph  thu c vào tr ng thái đ u và cu i c a quá trình.

3’ ­ X1) thì ng

ể ấ ộ ượ ẩ ơ ­ Đ  không khí s y ti ậ ếp nh n m t l ng  m cao h n (X iườ

2 > t2) và nhu c u nhi

ầ ả ở ệ ộ ơ ầ ta c n ph i đun nóng không khí nhi t đ  cao h n (t’ ệ   t q

ơ ứ ả ớ ạ cũng ph i l n h n t c là ẳ  đo n th ng 1­3’.

ề ấ ấ                1.1.16.Máy s y nhi u c p

ấ ễ ủ ồ ị ể ấ ấ ơ ồ S  đ  máy s y nhi ều c p và bi u di n c a quá trình s y trên đ  th  i­X

ệ ẽ ượ ứ ầ Nhu c u nhi t riêng s  đ c tính theo công th c:

Trang 16/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ộ ấ ấ ớ So sánh v i máy s y m t c p:

ầ ệ ằ ố ủ ộ ẩ ấ ­ Nhu c u nhi t b ng nhau n ố   ếu đ   m ban cu i c a không khí s y gi ng

ệ ộ ấ ơ nhau, trong khi nhi t đ  đun nóng không khí th p h n nhi ều.

ệ ệ ộ ấ ố ầ ­ Nhu c u nhi ỏ ơ t nh  h n n ếu nhi t đ  đun nóng không khí s y gi ng nhau,

ả ổ ươ ự ư ộ ấ trong đó sự thay đ i di/dx x y ra t ng t ấ  nh  máy s y m t c p.

ầ ấ   1.1.17.Máy s y tu n hoàn

ồ ị ễ ể ấ ầ ấ ơ ồ S  đ  máy s y tu n hoàn và bi u di n quá trình s y trên đ  th  i­X

ấ ầ ượ ử ụ ữ ạ ẩ ả ớ ­ Máy s y tu n hoàn đ ớ   ả c s  d ng v i nh ng s n ph m nh y c m v i

ệ ộ ấ ầ ượ ữ ở ạ nhi t đ  s y và ấ  không khí s y đi vào c n đ c gi ổ ứ   ị  tr ng thái ít b  thay đ i, t c

ụ ộ ệ ớ là ít ph  thu c vào đi ều ki n th i ti ờ ết bên ngoài, khi đó không khí m i (không khí

ượ ỗ ầ ấ ỏ ộ bên ngoài) đ ợ c h n h p v i ấ . ớ  m t ph n không khí s y đi ra kh i máy s y

ằ ợ ỗ ­ Cân b ng h n h p:

KKm + mth = mKK

ố ớ ượ ấ Đ i v i l ng không khí s y: m

KKm.X1 + mth.X4 = mKK.X2

ố ớ ẩ Đ i v i hàm  m: m

KKm.i1 + mth.i4 = mKKm.X2

ố ớ ượ Đ i v i năng l ng: m

ằ ­ Cân b ng nhi ệ ượ t l ng:

mKKm.i1 + Q = (mKK ­ mth).i4 = mKKm.i4

Q = mKKm.(i4 ­ i1)

Trang 17/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ấ 1.1.18.Máy s y th c t ự ế

3­i1) ­ qbs + qG ­ iWv + qtt

ặ ho c q = l.(i

ố ớ ấ Đ i v i máy s y lý thuy ết ta có:

bs + iWv = qG + qtt

ứ q = l.(i3­i1), t c là q

I II

ệ ủ ướ ấ ả ẩ ỏ Nếu b  qua nhi t liên k ết c a n c trong s n ph m s y:

ấ ấ ệ ị ậ ả ẩ ổ ­ Nếu t n th t nhi ổ ệ tt và t n th t nhi t q ể   t do s n ph m trang b  v n chuy n

ằ ớ ệ ấ ả ổ mang ra cân b ng v i nhi t đung nóng b  sung, quá trình s y x y ra theo đ ườ   ng

ệ ổ hàm nhi t không đ i nghĩa là I = II .

ả ấ ớ ệ ­ Nếu qbs=0, thì I

ệ ơ ổ ấ ớ ổ ệ ­ Nếu nhi t đung nóng b  sung l n h n t n th t nhi ệ tt và qG (nhi t q t đun

ị ậ ả ấ ẩ ớ ệ ể nóng s nả  ph m và trang b  v n chuy n), quá trình s y x y ra v i hàm nhi t tăng

(I>II).

Ọ Ủ Đ NG L C H C C A QUÁ TRÌNH

Ộ S YẤ

CHUYỂN ĐỘNG CỦA ẨM TRONG SẢN PHẨM SẤY

ể ẩ ờ ẩ ể ồ ừ ậ ệ ấ Quá trình chuy n  m trong v t li u s y bao g m: chuy n d i  m t bên

ệ ẩ ặ ủ ể ẩ ặ trong v tậ  li u  m t ớ ề m t c a nó,  m bay h i ơ ở ề m t, chuy n d i  m ờ ẩ ở i b b

ậ ệ ấ ấ ồ ạ d ng h i t ơ ừ ề m t vặ b t ậ li u đệ ến lu ng không khí s y bao quanh v t li u s y.

Ẩ ặ ậ ệ ấ ườ ấ ể m chuy n d i t ờ ừ ề  m t v t li u s y ra môi tr b ng s y chung quanh,

ể ẩ ằ ừ ậ ệ ấ ầ c n đ ượ  đền bù b ng cách chuy n  m t c bên trong v t li u s y ra đ ến bề m tặ

ủ c a nó.

ượ ặ ậ ệ ẩ ườ L ơ ng  m bay h i và chuy n t ể ừ ề  m t v t li u ra môi tr b ng xung

ươ quanh có thể tính theo ph ng trình:

Trang 18/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

Wbh = r.(PM ­ PB).F.T (kg)

Trong đó:

ơ ướ ủ ầ ấ ệ ặ PM:   áp   su t   riêng   ph n   c a   h i   n c   trên   b ấ   ề  m t   v t   li u   s y ậ

(N/m2)

2)

ầ ủ ơ ướ ấ PB: áp su t riêng ph n c a h i n c trong không khí (N/m

ấ ờ T: th i gian s y (s;h)

2.h)

ệ ố ố ơ ặ r: h  s  b c h i (kg/N.s ho c kg/m

ờ ẩ ể ấ ả ẩ ộ ẫ ẩ Đ  d n  m: là quá trình chuy n d i  m bên trong s n ph m s y do s ự

ữ ẩ ớ ủ ậ ệ ấ ặ ớ chênh l chệ   m gi a các l p b ề m t và các l p bên trong c a v t li u s y, đ ượ   c

ự ự ệ ấ th c hi n nh  l c ẩ ờ ự  khuếch tán, th m th u, l c mao qu n ả , ...

ộ ẫ ẩ ờ ở ể ỏ ộ ẩ ể ẩ ớ Do có đ  d n  m mà  m chuy n d i th  l ng khi đ   m l n ho c ặ ở ể   th

ộ ẩ ướ ừ ặ ủ ơ h i khi đ   m bé, theo h ng t trung tâm ra đ ến bề m t c a nó.

ậ ố ấ ổ ẩ ạ Trong giai đo n v n t c s y không đ i,  m ch  b c h i ặ ậ ệ   ỉ ố ơ ở ề m t v t li u b

s y.ấ

ể ớ ạ ố ẩ ệ ở ứ ấ Sau đi m t i h n th  I, quá trình b c  m xu t hi n bên trong các mao

qu n.ả

ậ ố ấ ả ẩ ạ ượ ể ừ Trong giai đo n v n t c s y gi m,  m đ c chuy n t ậ ệ    bên trong v t li u

ườ ở ể ơ ơ ượ ạ ớ ra đến bề m tặ  th ng th  h i, mà h i này đ c t o ra ở “l p bay h i ơ ” hay còn

ậ ệ ự ở ể ỏ ọ g i là “màng s yấ ” sâuở trong v t li u và kèm theo s  khu ếch tán th  l ng.

ể ớ ạ ờ ẩ ự ứ ể ấ ầ ả ẩ Sau đi m t i h n th  II s  chuy n d i  m trong s n ph m s y h u nh ư

ch ỉ ở ể h i.ơ th

ượ ẫ ẩ ộ ẩ ể ẩ ờ ặ ờ L ng  m chuy n d i do đ   m d n  m qua b ề m t F, sau th i gian T, t ừ

1 đến đi m khác có đ   m W

2 (nếu W1>W2),

ủ ậ ệ ộ ẩ ể ộ ẩ ể m tộ  đi m c a v t li u có đ   m W

ứ ị có th  xácể ể  đ nh theo bi u th c sau:

(kg)

Trong đó:

ệ ố ẫ ẩ ự ộ ẩ ụ Kw: h  s  d n  m, ph  thu c vào l c liên k ậ ệ   ết  m trong v t li u

2/s).

ấ ủ ậ ệ ấ s y và tính ch t c a v t li u (m

ủ ậ ệ ấ ộ ẩ ấ W: đ   m c a v t li u s y kg/kg ch t khô.

Trang 19/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ộ ẩ ữ ể ả ồ b: kho ng cách gi a hai đi m có n ng đ   m khác nhau (m)

ờ ệ ượ ể ẩ ờ ệ ẩ ể Ngoài ra,  m còn có th  chuy n d i nh  hi n t ẫ ng d n nhi t  m. Quá

ượ ự ệ ướ ụ ủ ệ trình này đ c th c hi n d i tác d ng c a nhi t khu ủ   ếch tán và s  co dãn c a ự

ả ệ ể ờ ướ ừ ơ không khí trong các mao qu n, nhi t chuy n d i theo h ng t n i có nhi ệ ộ  t đ

ặ ấ ơ cao đến n i có nhi ơ ệ ộ ấ  h n, nghĩa là t t đ  th p ừ ề m t nóng nh t phía ngoài vào b

ậ ệ ừ sâu trong v t li u (t ngoài vào trong) và kèm theo  m.ẩ

ượ ẩ ờ ặ ờ ừ ể L ể ng  m chuy n d i qua b ề m t F và sau th i gian T t đi m có nhi ệ   t

ể ứ ể ể ị đ  tộ 1 đến đi m có nhi ệ ộ 2 (v i tớ 1>t2) có th  xác đ nh theo bi u th c sau: t đ  t

Trong đó:

ệ ẩ ệ ố ẫ  Kt: h  s  d n nhi ộ t  m [kg/m.s.đ ]

1

ậ ệ ữ ả ệ ộ ể b: kho ng cách gi a 2 đi m trong v t li u có nhi t đ  khác nhau t

và t2 [m].

ệ ượ ệ ẩ ủ ẩ ể ả ộ ở ừ Hi n t ẫ ng d n nhi t  m làm c n tr  chuy n đ ng c a  m t bên trong

ặ ậ ệ ắ ầ ẩ ấ ạ ấ ra đến bề m t v t li u s y, rõ nh t là b t đ u giai đo n tách  m liên k ết h pấ

ụ ấ ẩ ph  và th m th u.

ổ ờ ẩ ể T ng k ết quá trình chuy n d i  m trong quá trình s y s  là ấ ẽ : mw = mΔw ­ mΔt

ệ Ậ Ố Ấ V N T C S Y ề ậ ố ấ   1.1.19.Khái ni m v  v n t c s y

(kg/m2.h)

Trong đó:

ượ ấ ẩ ơ ờ W: l ng  m bay h i trong th i gian s y (kg/h)

2)

ơ ủ ả ấ ẩ ặ ổ F: t ng b ề m t bay h i c a s n ph m s y (m

ấ ờ T: th i gian s y (h)

ậ ố ấ ổ ậ ố ấ ấ ờ Nếu v n t c s y không đ i, khi bi ết v n t c s y, th i gian s y có th ể

ượ đ c tính theo công th c:ứ

(h)

Trong đó:

Trang 20/60

ế ị ấ Ạ Ầ Thi t b  s y băng t TR N QUANG T O

ố ượ ố ượ ệ ậ ấ Gk:  kh i   l ng  v t  li u   s y  tính  theo  kh i   l ả i             ố   ệ ng   khô  tuy t  đ i

(kg/h)

ố ủ ả ộ ẩ ầ ẩ ấ ằ   W1, W2: đ   m ban đ u và ban cu i c a s n ph m s y tính b ng

ệ ố ẩ kg/kg s nả  ph m khô tuy t đ i.

ố ả ưở ấ ờ Các y ế   u t nh h ng đ ế   n th i gian s y:

ấ ủ ả ẩ ầ ấ ặ ấ ả ọ ủ   ­ B n ch t c a s n ph m s y: c u trúc, thành ph n hoá h c, đ c tính c a

ẩ liên kết  m...

ủ ả ẩ ạ ấ . ­ Hình dáng và tr ng thái c a s n ph m s y

ộ ẩ ộ ẩ ầ ố ớ ạ ủ ả ẩ ấ ­ Đ   m ban đ u, ban cu i và đ   m t i h n c a s n ph m s y.

ệ ộ ộ ẩ ấ ­ Nhi ậ ố ủ t đ , đ   m và v n t c c a tác nhân s y.

ệ ệ ộ ố ủ ấ ầ ­ Chênh l ch nhi t đ  ban đ u và ban cu i c a tác nhân s y.

ấ ạ ủ ấ ươ ­ C u t o c a máy s y, ph ứ ấ ng th c s y và ch ộ ấ ế đ  s y.

ạ ậ ố ấ   1.1.20.Các giai đo n v n t c s y

ệ ữ ậ ố ấ ộ ẩ ườ ể ị Đ ng cong v n t c s y: ủ   ậ ố ấ bi u th  quan h  gi a v n t c s y và đ   m c a

ấ ượ ự ệ ằ ị ẩ s nả  ph m s y, đ c xác đ nh b ng th c nghi m.

ộ ẩ ằ ạ Quá trình s y đấ ồ ến đ   m cân b ng g m các giai đo n chính:

ẩ ấ ạ ả ố ươ ứ ạ ­ Giai đo n đ t nóng s n ph m s y, t ớ ng  ng v i đo n AB.

1 .

ậ ố ấ ẳ ạ ạ ố ổ ­ Giai đo n v n t c s y không đ i (đ ng t c), đo n BK

1C.

ầ ả ạ ươ ứ ạ ậ ố ấ ­ Giai đo n v n t c s y gi m d n, t ớ ng  ng v i đo n K

1 g i là đi m t

th, t

ể ọ ớ ạ ươ ớ ộ ẩ ứ ớ ạ ­ Đi m Kể i h n, t ng  ng v i đ   m t i h n W i đóạ

ệ ẩ ấ xu t hi n  m t ự do.

Trang 21/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ạ ấ ệ ể ọ ị Vi c xác đ nh hai giai đo n s y có ý nghĩa quan tr ng đ  thi ậ ết l p ch ế độ

ạ ấ ạ ả ừ ừ ấ ẩ ợ ấ s y phù h p v i ớ  t ng giai đo n s y và t ng lo i s n ph m s y.

ậ ố ấ   1.1.21.Tính toán v n t c s y

ạ ậ ố ấ 1.1.21.1. ổ  Giai đo n v n t c s y không đ i

Ẩ ượ ặ ủ ả ẩ ấ ố m đ c tách ra ch  y ủ ếu là do b c h i t ơ ừ ề m t c a s n ph m s y, do b

đó: dW=b.dQ, trong đó b: h  s  t  l ệ ố ỉ ệ .

K ­ ts).dT

ặ M t khác, dQ = a.F.(t

Trong đó:

2.đ )ộ

ệ ệ ố ấ a: h  s  c p nhi t (kcal/m

2)

ặ ổ ệ F: bề m t trao đ i nhi t (m

ệ ộ ủ tK: nhi t đ  c a không khí s y ( ấ oC)

ệ ộ ủ ả ẩ ts: nhi t đ  c a s n ph m s y ( ấ oC)

ậ ố ấ ấ ờ ổ ạ T: th i gian s y trong giai đo n v n t c s y không đ i (s)

dW = b.a.F. (tK ­ ts).dT

dW = kt.F. (tK ­ ts).dT

ệ ố ụ ể ố ộ ộ Trong đó : kt [kg/m2.s.đ ] = b.a, là h  s  chuy n kh i ph  thu c vào nhi ệ   t

đ .ộ

ươ ậ ố ấ ố ẽ ẳ ạ Ph ng trình tính v n t c s y trong giai đo n đ ng t c s  là:

(kg/m2.s)

ự ủ ỉ ượ ấ ộ ị ằ ự ể Đ ng l c c a quá trình s y không ch  đ ệ   c bi u th  b ng s  chênh l ch

ự ệ ằ ệ ộ ữ ấ ộ ẩ đ   m, mà còn b ng s  chênh l ch nhi t đ  gi a tác nhân s y và b ặ ả   ề  m t s n

ẩ ấ ượ ệ ố ể ễ ấ ằ ph m s y. Ngoài ra nó còn đ ầ ủ   c bi u di n b ng hi u s  áp su t riêng ph n c a

ươ ứ ớ ệ ộ ơ ướ h i n ủ c bão hoà c a không khí Pbh t ng  ng v i nhi t đ  bay h i ơ ở ề m tặ    b

ầ ẩ ấ ấ ặ ằ ả s n ph m s y và áp su t riêng ph n trong ệ ố ủ    không khí Ph, ho c b ng hi u s  c a

bh  (có  th  coi nh  hàm  m này

ẩ ặ ậ ệ ấ ư ể ẩ hàm  m không khí trên b ề  m t v t li u s y X

ớ ạ ẩ ươ ứ t ng  ng v i tr ng thái bão hoà) ủ  và hàm  m c a không khí s y ấ  Xh.

ạ ậ ố ấ ổ ả ầ 1.1.21.2. Giai đo n v n t c s y gi m d n (thay đ i)

Trang 22/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ứ ạ ườ ể ấ ấ ả ả i             ều ho cặ Quá trình s y x y ra là ph c t p. Đ ng cong s y có th  cong đ

ứ ộ ầ ể ơ ả ố ớ ườ có đi mể  u n. Đ  đ n gi n hoá và v i m c đ  g n đúng, ng ể i ta có th  coi nh ư

ườ ậ ố ấ v n t c s y gi m ả  theo đ ẳ ng th ng.

ự ủ ủ ả ộ ẩ ấ ẩ ấ ộ ệ ố ữ Đ ng l c c a quá trình s y là hi u s  gi a đ   m c a s n ph m s y và

ủ ằ ươ ạ ộ ẩ đ   m cân b ng c a nó và ph ng trình có d ng:

(kg/m2.h)

Trong đó:

ủ ả ộ ẩ ấ ấ ẩ W: đ   m c a s n ph m s y (kg/kg ch t khô)

ộ ẩ ằ ả ấ ấ Wcb: đ   m cân b ng c a ủ s n ph m ẩ  s y (kg/kg ch t khô)

2.h)

ệ ố ố ể kw: h  s  chuy n kh i (kg/m

Ờ Ấ TH I GIAN S Y

ờ ấ   1.1.22.Tính toán th i gian s y

ố ặ ấ ờ ộ ệ ọ ượ ử ụ Th i gian s y là m t thông s  đ c bi t quan tr ng đ c s  d ng trong

ậ tính toán thiết kế và v n hành thi ị ấ ết b  s y.

ụ ấ ờ ộ ố ư ạ ậ ệ ấ Th i gian s y ph  thu c vào nhi ều yếu t nh  lo i v t li u s y, hình

ướ ọ ủ ậ ệ ậ ệ ố ủ ộ ẩ ầ dáng, kích  th ạ   c hình h c c a v t li u, đ   m đ u và cu i c a v t li u, lo i

ươ ấ ệ ộ ấ ờ ị ị ấ thiết b  s y, ph ng pháp c p nhi t, ch ệ ế đ  s y. Do đó vi c xác đ nh th i gian

ả ằ ấ s y b ng gi ặ i tích g p nhi ều khó khăn.

ị ấ ậ ờ ượ Vì v y trong tính toán th c t ự ế các thiết b  s y th i gian đ ị c xác đ nh theo

ệ ệ ậ ả th cự  nghi m và c  theo kinh nghi m v n hành.

ứ ậ ệ ị ấ ớ Tuy nhiên trong nghiên c u các thi ể ấ ết b  s y m i và đ  s y các v t li u khi

ệ ườ ả ự ả ặ ử ả ch a cóư kinh nghi m ng i ta ph i d a vào lý thuy ết gi i tích ho c n a gi i tích

ự ể ấ ờ ử n a th c nghi m ệ  đ  tính toán th i gian s y.

ấ ằ ờ ắ ả ị 1.1.23.Nguyên t c xác đ nh th i gian s y b ng gi i tích

ớ ậ ệ ầ ấ ự ậ ợ ớ ộ 1­ Xây d ng mô hình v t lý phù h p v i v t li u c n s y và v i m t thi ết

ợ ớ ươ ấ ệ ị ấ  nào đó phù h p v i ph b  s y ng pháp c p nhi t và ch ộ ấ ế đ  s y.

ừ ậ ọ ủ ậ 2­ T  mô hình v t lý thi ết l p mô hình toán h c c a bài toán truy ền nhi tệ

ấ ươ ệ ấ ớ truyền ch t, nghĩa là vi ệ ết h  ph ng trình truy ền nhi t truy ền ch t cùng v i các

ơ ươ ứ ệ ươ ệ ệ điều ki n đ n tr ị  t ng  ng. Trong h  ph ng trình truy ền nhi t truy ền ch tấ

Trang 23/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ể ệ ả ậ ư ệ ộ ả i             ượ c b ỏ ph i th  hi n mô hình v t lý m t cách toàn di n, chính xác nh ng cũng l

ữ ố ụ ể ọ ơ ể ả ượ nh ng nhân t ph  đ  mô hình toán ả  h c đ n gi n và có th  gi i đ c.

ả ọ ờ ị 3­ Gi ể i mô hình toán h c đ  xác đ nh th i gian s y ấ : Do trong mô hình v tậ

ả ọ ượ ữ ỏ ố ậ ờ lý và c  mô hình toán h c đã đ ộ ố c b  đi m t s  nh ng y ếu t vì v y th i gian

ằ ả ẽ ầ ớ ị ấ s y xác đ nh b ng gi i tích s  sai khác v i th c t ự ế, cho nên c n ph i ả ả   tr i qua

ể ỉ ự ệ ợ th c nghi m đ  ch nh lý cho phù h p.

ƯƠ

Ị Ấ

PH

NG PHÁP VÀ THI T B  S Y

ể ượ ấ ấ ự ạ ằ S y có th  đ c chia ra hai lo i: s y t ấ  nhiên và s y b ng thi ị ấ   ết b  (s y

nhân t o).ạ

ấ ự ơ ậ ệ ử ụ ờ S y t nhiên: quá trình ph i v t li u ngoài tr i, không có s  d ng thi ết b .ị

ự ệ ạ ấ Các ph ngươ  pháp s y nhân t o th c hi n trong các thi ị ấ ết b  s y.

ươ ứ ấ ạ ươ Có nhiều ph ng pháp s y nhân t o khác nhau. Căn c  vào ph ng pháp

ệ ấ ứ ạ ấ ạ ấ ố ư ể cung c pấ  nhi t có th  chia ra các lo i: s y đ i l u, s y b c x , s y ti ếp xúc, s yấ

ệ ằ ườ ệ ầ ấ ở thăng hoa, s yấ  b ng đi n tr ng dòng cao t n, s y đi n tr ...

ế ị ấ ả ế ị ạ ộ ự ươ ấ Thi t b  s y băng t i là thi t b  ho t đ ng d a trên ph ố   ng pháp s y đ i

ỉ ề ậ ể ế ậ ươ ố ư ậ ư l u. Vì v y, ti u lu n ch  đ  c p đ n ph ấ ng pháp s y đ i l u.

Ế THI T B  S Y Đ I L U

Ị Ấ Ố Ư ạ ộ : Nguyên lý ho t đ ng

ặ ượ ấ ­ Không khí nóng ho c khói lò đ c dùng làm tác nhân s y có nhi ệ ộ ộ  t đ , đ

ẩ ậ ấ ể ả ẩ ộ ợ ộ m, t c ậ   ố  đ  phù h p, chuy n đ ng ch y trùm lên v t s y làm cho  m trong v t

ơ ồ ấ s y bay h i r i đi theo tác nhân s y.ấ

ể ể ộ ượ ­ Không khí có th  chuy n đ ng cùng chi ều, ng c chi ặ ắ ều ho c c t ngang

ủ ả ể ẩ ả ộ ươ dòng  chuy n đ ng c a s n ph m. B ng 2.1 so sánh các ph ể   ng pháp chuy n

ủ ấ ộ đ ng khác nhau c a tác nhân s y.

ể ự ố ư ụ ệ ẻ ạ ấ ­ S y đ i l u có th  th c hi n theo m  (gián đo n) hay liên t c. Trên hình

ố ư ằ ơ ồ ấ ẽ ướ v  d i là s  đ  nguyên lý s y đ i l u b ng không khí nóng.

Trang 24/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ấ ố ư ơ ồ ệ ố S  đ  h  th ng s y đ i l u

ạ ồ ấ 1 – qu t, 2 – caloriphe, 3 – bu ng s y

ể ấ ẻ ấ ặ ấ ả ẩ ỏ ồ ­ S n ph m s y có th  l y ra kh i bu ng s y theo m  ho c liên t c t ụ ươ   ng

ứ ể ạ ạ ố ng v i ệ   ớ   n p vào. Caloriphe 2 đ t nóng không khí có th  là lo i caloriphe đi n,

caloriphe h iơ  n cướ  v.v...

ệ ố ủ ự ụ ạ ấ ộ ấ ­  Kết c u th c c a h  th ng r t đa d ng, ph  thu c vào nhi ều yếu tố

ậ ấ ệ ệ ấ ạ nh : chư ế độ làm vi c, d ng v t s y, áp su t làm vi c, cách nung nóng không khí,

ủ ể ơ ồ ấ ấ ấ ồ ộ chuy n đ ng c a tác ệ  nhân s y, s  đ  làm vi c, c u trúc bu ng s y...

ủ ứ ấ ộ ể B ng ả 1 :So sánh các hình th c chuy n đ ng khác nhau c a tác nhân s y.

H ngướ  chuy nể Ư ể ượ u đi m Nh ể c đi m đ ng ộ tác nhân s yấ

ộ ấ ầ ố ạ ượ ộ ẩ T c đ  s y ban đ u cao, khó đ t đ ố   c đ   m cu i

ỷ ị ít   b   co ngót,   t ọ     tr ng th pấ   vì   không   khí   ngu iộ

ấ ả ẩ ả ổ Cùng chi uề th p,   s n   ph m   ít hư ẩ   và  mẩ  th i qua s n ph m

ơ ư ỏ   ỏ h ng, ít nguy c  h  h ng s y.ấ

ượ ượ ượ ễ ị ả ẩ Ng ề c chi u ng   đ c   s ử  S n ph m d  b  co ngót, do VSV Năng   l

Trang 25/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ơ ỏ ụ d ng kinh t ộ ẩ   ế h n, đ   m hư  h ng   do   nhi ả i             ệ t.   Có

ấ ố ơ cu i cùng th p h n. ư ỏ nguy cơ h  h ng VSV do

ấ ặ   ẩ không   khí  m,   m   g p

ệ ướ

ợ ư ể nguyên li u  ứ ạ Ph c t p và đ t ti t. ắ ền h nơ ủ   Kết   h p   u   đi m   c a

ớ ấ ộ ấ s y cùng chiều và ng cượ so v i s y m t chi ều. ở Dòng khí thoát trung chiều nh ngư   không b ngằ tâm ằ ấ s y   b ng   dòng   khí th iổ

ể ầ ư ắ c t ngang. Ki m soát đi ấ   ều ki n s y ệ Đ u t ị ậ  trang b , v n hành

ưỡ ằ linh  ho tạ   b ng  các   vùng ả và  b o   d ng   thi ết   bị

ổ ắ ệ ượ Dòng khí th i c t ngang nhi t   đ c   ki m ể   soát ph c t p ứ ạ  và đ t tiắ ền.

ệ ố riêng   bi ộ ấ   t;   t c   đ   s y

cao.

ố ớ ấ ượ ố ả ưở Đ i v i quá trình s y chi phí năng l ng là y ếu t chính  nh h ng đ ến

ệ ậ ả hi u qu ấ ả kinh tế s n xu t, vì v y khi thi ầ ết kế, c n chú ý đ ệ ến các bi n pháp làm

ả ệ ượ ự ấ gi m s  th t thoát nhi t, tiệ ết ki m năng l ụ ng. Ví d :

ệ ệ ố ẫ ấ ồ ố ­ Cách nhi t bu ng s y và h  th ng  ng d n.

ấ ầ ồ ả ­ Tu n hoàn khí th i qua bu ng s y

ử ụ ổ ị ệ ­  S  d ng thi ết b  trao đ i nhi ồ t thu h i nhi ệ ừ t t không khí thoát ra đ ể

ệ ặ đung nóng không khí ho c nguyên li u vào.

ử ụ ệ ự ừ ử ố ự ừ ố ­ S  d ng nhi t tr c ti ếp t l a đ t khí t nhiên và t ơ ấ    các lò đ t có c  c u

ồ ộ làm gi mả  n ng đ  khí oxit nit ơ .

ấ ấ ầ ớ ấ ợ ­  S y thành nhi ạ ều giai đo n (ví d : k ụ ết h p s y t ng sôi v i s y thùng

ớ ấ ầ ho c s y ợ ặ ấ  phun kết h p v i s y t ng sôi).

ặ ướ ệ ỏ ộ ấ ắ ấ ồ ­ Cô đ c tr c nguyên li u l ng đ ể ến n ng đ  ch t r n cao nh t có th .

ể ự ộ ộ ẩ ằ ­ Ki m soát t đ ng đ   m không khí b ng máy tính.

Trang 26/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

Ị Ấ Ế Ả THI T B  S Y BĂNG T I

ớ ệ ề ấ ả Gi i thi u v  máy s y băng t i

ả ấ ượ ử ụ ể ấ ấ ấ Máy s y băng t i là máy s y đa năng nh t đ ề   c s  d ng đ  s y nhi u

ỡ ấ ạ ụ ạ ạ ả ạ ẩ ớ lo i s n ph m v i kích c , c u t o và hình d ng khác nhau. Ví d : h nh nhân,

ứ ể ề ề ệ ệ th c ăn gia súc, than, cao su…Vi c hi u sai v  quá trình truy n nhi ố   ề t truy n kh i

ẽ ẫ ế ấ ấ ượ ả trong máy s y s  d n đ n gi m năng su t, tiêu hao năng l ng và ch t l ấ ượ   ng

ề ồ ấ s y không đ ng đ u.

ấ ạ ấ ả C u t o máy s y băng t i

ậ ệ ể ấ ạ ạ ấ ạ ợ Nhìn chung lo i máy s y này thích h p đ  s y v t li u d ng h t có đ ườ   ng

ừ ậ ệ ể ấ ề ặ ợ kính t 1 – 50mm, không thích h p đ  s y v t li u màng và huy n phù đ c.

ấ ưở ư ế ả ẩ ồ Quá trình s y lý t ng khi các s n ph m x p ch ng lên nhau nh ng không

ủ ả ẽ ả ự ế ẩ ồ ượ quá dính vào nhau. S  x p ch ng lên nhau c a s n ph m s  gi m đ c kích

ướ ế ị ớ ấ ộ ướ th c thi ờ t b  v i m t th i gian s y cho tr c.

ể ượ ấ ữ ẹ ẩ ả ỏ Nh ng s n ph m nh  và nh  khó gia công có th  đ ấ   c s y trong máy s y

ả ế ấ ượ ế ế ụ ế ế ộ ấ băng t i n u máy s y đ c thi t k  đúng. Ví d :  thi t k  m t máy s y băng t ả   i

ề ừ ướ ẽ ữ ượ ố ẩ ả có chi u dòng khí t trên h ng xu ng s  gi đ c s n ph m trên băng t ả   i.

ể ấ ấ ả ấ ờ ơ ờ Th i gian s y m t kho ng 5 – 240 phút. Th i gian s y có th  dài h n đáng k ể

ữ ấ ả ấ ớ trong nh ng máy s y băng t i r t l n.

ả ự ắ ự ế ấ ả ấ Các máy s y băng t i có c u hình d a trên s  s p x p băng t ề   i và chi u

dòng khí.

ấ ạ ộ ầ ộ ặ 1.1.23.1. Máy s y d ng m t ch ng – m t t ng

ả ộ ầ ặ ộ ơ ồ ấ ấ S  đ  m y s y băng t i m t ch ng m t t ng

Trang 27/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ả ạ ặ ấ Máy s y băng t ộ i lo i m t ch ng.

ấ ạ ả ơ ả ấ ộ ỉ ả ơ Là lo i máy s y băng t i đ n gi n nh t ch  có m t băng t ể ậ   i đ n đ  v n

ể ả ả ẩ ượ ố ệ ấ ẩ chuy n s n ph m. S n ph m đ c phân ph i trên băng t ả ở i phía c p li u và

ả ậ ữ ể ấ ạ ổ ố ượ đ c băng t i v n chuy n qua su t máy s y. Trong khi đó, nh ng qu t th i khí

ỏ ổ ừ ố ượ ử ụ ắ g n trên v  máy th i không khí đi t trên xu ng xuyên qua nó đ c s  d ng nh ư

ườ ạ môi tr ng làm l nh.

ồ ườ ạ ặ ả ụ ấ Bu ng khí th ng đ t bên c nh băng t i có tác d ng cung c p không khí

ộ ố ế ấ ấ ạ ả ỏ ồ   nóng và thu khí th i ra kh i máy s y. M t s  máy s y lo i này có đ n hai bu ng

ề ề ạ ấ ơ ỉ khí cho phép đi u ch nh dòng khí linh ho t và s y đ u h n.

ữ ể ậ ả ạ ẩ ấ ố ộ Phía cu i máy s y có b  ph n đ  làm l nh nh ng s n ph m b  đ c l ị ặ ạ   i

ướ ế ệ ộ ạ ơ ớ ệ ộ ườ tr c khi đóng gói. N u nhi t đ  làm l nh l n h n nhi t đ  môi tr ng xung

ườ ẽ ượ ư ự ế quanh, thì không khí trong môi tr ng s  đ ạ c đ a vào làm l nh tr c ti p trong

ả ượ ướ ấ máy s y, ng ượ ạ c l i thì ph i đ ạ c làm l nh tr c.

Quá trình dòng khí

chuy nể ộ đ ng trong

ặ ộ máy s yấ m t ch ng –

ộ ầ   m t t ng ộ   ớ v i m t

ồ bu ng khí đ n.ơ

(cid:0) Ư Ể U ĐI M

Trang 28/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ấ ượ ộ ậ ở ự ấ ề ồ Máy s y đ c chia thành nhi u khu v c s y đ c l p, đó có ngu n nhi ả i             ệ   t

ề ấ ạ ầ ơ ồ và qu t tu n hoàn riêng nên s y đ ng đ u h n.

ệ ộ ố ộ ủ ể ượ ậ ệ ề ỉ Nhi t đ , t c đ  c a dòng khí có th  đ c đi u ch nh khi v t li u đi qua

máy s y.ấ

ự ầ ủ ả ả ạ ấ ạ S  tu n hoàn c a băng t ề   i cho phép ch i s ch băng khi s y và t o đi u

ạ ộ ễ ệ ậ ộ ạ ki n cho b  ph n làm s ch ho t đ ng d  dàng.

ợ ấ ộ ầ ữ ả ẩ ặ ấ ộ Máy s y m t ch ng – m t t ng thích h p s y nh ng s n ph m không dính

ả ệ ậ ệ ố ớ ữ ớ v i nhau và không bám lên băng t ặ i. Đ c bi t, đ i v i nh ng v t li u giòn không

ể ậ ể ừ ả th  v n chuy n t băng t ố i trên xu ng băng t ả ướ i d i.

ƯỢ Ể (cid:0) NH C ĐI M

ậ ệ ủ ớ ế ề ấ ả ớ   Dòng khí ph i xuyên qua h t chi u dày c a l p v t li u quá trình s y m i

ượ đ c hoàn thành.

ể ấ ữ ạ ấ ả ẩ ả ẩ ị Các s n ph m có th  s y trên lo i máy s y này:  nh ng s n ph m b  giãn

ệ ợ ổ ụ ấ ạ ỗ ợ ở n  vì nhi t, h nh nhân, g , than, các s i t ng h p và các polyme siêu h p ph …

ấ ạ ề ầ ộ ặ 1.1.23.2. Máy s y d ng m t ch ng – nhi u t ng

ụ ượ ắ ượ ộ ầ ủ ể ấ ặ ộ Kh c ph c đ c nh c đi m c a máy s y m t ch ng – m t t ng là dòng

ậ ệ ế ề ầ ả ớ ộ không khí không c n ph i xuyên qua h t b  dày l p v t li u trên m t băng.

ấ ả ạ ầ ộ Mô hình máy s y băng t ặ i d ng m t ch ng – ba t ng.

ề ả ể ế ẩ ồ ơ Nhi u s n ph m có th  x p ch ng lên nhau dày h n sau khi chúng đ ượ   c

ầ ừ ấ s y riêng t ng ph n.

ề ầ ữ ề ể ấ ặ ộ Máy s y m t ch ng – nhi u t ng cho phép đi u khi n nh ng băng t ả   i

ơ ầ ớ ố ằ ầ ậ ạ ạ ộ ch y v i t c đ  khác nhau. B ng cách cho t ng sau ch y ch m h n t ng tr ướ   c,

ườ ậ ệ ủ ớ ể ề ươ ả ng i ta có th  tăng chi u dày c a l p v t li u. Ph ng pháp này làm gi m kích

ướ ế ị ộ ầ ấ ặ ộ ớ ớ ộ ờ th c thi t b  so v i máy m t ch ng –  m t t ng v i cùng m t th i gian s y xác

Trang 29/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ẻ ủ ả ự ẩ ừ ầ ầ ố ướ ả i             i làm b  gãy ể ị đ nh. S  di chuy n c a s n ph m t t ng trên xu ng t ng d

ố ả ể ấ ữ ề ề ế ệ ạ ẩ ồ nh ng kh i s n ph m đã k t dính t o đi u ki n đ  s y đ ng đ u.

ề ầ ấ ấ ặ ấ ộ ạ   Máy s y m t ch ng – nhi u t ng là máy s y đa năng nh t trong các lo i

ả ỉ ượ ệ ộ ậ ố ấ máy s y băng t ỉ ể i. Không ch  đi u ch nh đ c nhi t đ  và v n t c dòng khí qua

ề ẩ ỉ ượ ề ủ ớ ả l p s n ph m mà còn đ u ch nh đ c b  dày c a nó.

ộ ạ ế ấ ạ ỏ Lo i máy s y này có m t h n ch  là giá thành cao và đòi h i không gian

ặ ớ ắ l p đ t l n.

ể ấ ạ ằ ạ ấ ả ẩ ố Các s n ph m có th  s y b ng lo i máy s y này là: ngũ c c, h nh nhân,

ả ợ ổ ợ rau qu , s i t ng h p…

ấ ả ặ ầ ộ ơ ồ S  đ  máy s y băng t i m t ch ng – hai t ng

ề ặ ấ ạ 1.1.23.3. Máy s y d ng nhi u ch ng

ề ầ ề ư ư ữ ể ặ ấ ộ Có nhi u  u đi m nh  máy s y m t ch ng – nhi u t ng. Nh ng băng t ả   i

ể ế ồ ộ ượ ậ ệ ư ề ượ đ c x p ch ng lên nhau và chuy n đ ng ng c chi u nhau. V t li u đ a vào

ở ữ ố ướ ấ máy ể  băng trên cùng và di chuy n xu ng nh ng băng phía d i. C u hình máy

ườ ề ế ấ ặ ặ ặ ơ ố ể ấ s y ki u này th ng có 2 ho c 3 ch ng, s  ch ng nhi u h n 3 hi m th y. Máy

ề ề ả ẩ ạ ộ ộ ỉ ư   ấ s y lo i này cho phép đi u ch nh b  dày s n ph m m t cách linh đ ng. Nh ng

ề ấ ỉ ượ ệ ộ ố ộ do khó chia vùng s y nên không đi u ch nh đ c nhi t đ  và t c đ  dòng khí. Đ ể

ể ầ ố ợ ồ ự   có th  chia vùng thì c n b  trí dòng khí liên h p trong bu ng khí và khu v c

ệ ồ ngu n nhi t.

Trang 30/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ả ặ ạ ấ Máy s y băng t i lo i ba ch ng.

ệ ố ề ớ ả ạ ẽ ệ ạ Vi c b  trí nhi u l p băng t i d ng này s  làm cho vi c làm s ch băng t ả   i

ề ầ ữ ặ ớ ơ ộ ặ ặ g p khó khăn h n so v i máy m t ch ng – nhi u t ng. M c dù có nh ng nh ượ   c

ư ể ấ ả ề ầ ấ ả đi m đó nh ng máy s y băng t i nhi u t ng là máy s y băng t ấ   ụ i thông d ng nh t

ắ ươ ề ệ ả ố trong nhi u ngành công nghi p. Giá và không gian l p t ỏ ng đ i nh , kh  năng

ề ề ế ấ ả ẩ ở ỉ ưở ề đi u ch nh b  dày s n ph m khi n nó tr  thành máy s y lý t ng cho nhi u quá

trình s y.ấ

ộ ố ạ ả ẩ ượ ấ ứ ấ ằ M t s  lo i s n ph m đ c s y b ng máy s y này: th c ăn gia súc, ngũ

ậ ệ ạ ố c c, các v t li u d ng paste…

ấ ả ặ ơ ồ S  đ  máy s y băng t i ba ch ng

ậ ấ ộ ả Các b  ph n máy s y băng t i

ệ ố ả 1.1.23.4. H  th ng băng t i

ệ ố ả ậ ể ấ ẩ ả H  th ng băng t i v n chuy n s n ph m qua máy s y. Chúng đ ượ ắ   c l p

ị ứ ặ ể ả ủ ả ể ậ ể ẩ ắ ắ ẩ   ặ đ t ch c ch n đ  ch u s c n ng c a s n ph m và có th  v n chuy n s n ph m

ư ỏ ụ ườ ượ liên t c hàng năm mà ít khi h  h ng. Chúng th ng đ c làm t ừ ướ  l ạ   i kim lo i

ặ ấ ạ ượ ụ ỗ ỗ ườ ạ ỗ ho c t m kim lo i đ c đ c l ữ , nh ng l đó th ng có d ng l tròn hay rãnh

Trang 31/60

ế ị ấ Ạ Ầ Thi t b  s y băng t TR N QUANG T O

ữ ả ữ ả ơ ỗ ẩ tròn, nh ng rãnh tròn có kh  năng gi s n ph m kém h n l tròn ngo i tr ả i             ạ ừ ả    s n

ẹ ẩ ph m d t.

ướ ả ả ự ế ợ L i băng t i có b n t a ti p h p.

ệ ự ọ ầ Vi c l a ch n chính xác kích th ướ ỗ c l và ph n trăm kích th ướ ỗ c l ặ    ho c

ạ ộ ế ị ủ ế ấ kích th ướ ướ c l ả   i có tính quy t đ nh đ n ho t đ ng chính xác c a máy s y, nó ph i

ấ ả ư ể ể ẩ ủ ớ đ  l n đ  dòng khí có th  đi xuyên qua s y s n ph m nh ng ph i đ  nh  đ  gi ả ủ ỏ ể ữ

ẩ ố ớ ướ ỗ ỏ ườ ị ả s n ph m không r t xu ng băng d ư i. Nh ng l nh  th ở ả   ng b  hút b i s n

ậ ệ ẩ ạ ỏ ị ượ ph m nh , m n hay d ng v t li u màng làm cho dòng khí không đi qua đ c nên

ị ả ề ự ồ ố ộ ấ t c đ  s y và s  đ ng đ u b  gi m.

ị ự ố ị ữ ặ ở ở Băng t ả ượ i đ ạ c c  đ nh b i nh ng con ch y ho c b i khung ch u l c di

ả ự ể ố ị ị ứ ặ ủ ả ẩ ấ ằ ạ ụ   ộ đ ng nh m ch u s c n ng c a s n ph m. B n t a đ  c  đ nh t m kim lo i đ c

ị ự ượ ồ ế ế ể ị ứ ặ ủ ả ỗ l ộ  bao g m toàn b  gân ch u l c đ c thi ẩ   t k  đ  ch u s c n ng c a s n ph m

ế ấ ị ự ặ ạ ầ ườ ộ mà không c n con ch y ho c k t c u ch u l c khác. Nó th ng r ng 100 – 300

ướ ủ ể ề ộ mm theo h ng chuy n đ ng và 1 – 4m theo chi u ngang c a máy.

ề ế ộ ở ả ặ ở Băng t ả ượ i đ ự c truy n đ ng tr c ti p b i băng t i khác ho c b i dây đai

ề ề ằ ạ ắ ớ ộ ượ đ ạ   ủ c   g n li n  v i hai bên con  ch y c a  băng.  Truy n  đ ng  b ng con ch y

ườ ấ ặ ả ơ th ng g p h n trong s n xu t.

ế ấ ả ậ ệ ụ ộ ượ ấ ẩ ủ K t c u c a băng t i ph  thu c vào v t li u đ ả c s y. S n ph m đ ượ   c

ướ ụ ủ ứ ườ ặ tính toán tr c m c tiêu th  c a con ng ỏ   ấ i ho c có tính ch t ăn mòn đòi h i

ả ằ ỉ ườ ư ụ băng t i b ng thép không g , th ng dùng AISI 300. Ví d  nh  304 hay 316 là

ộ ố ạ ụ ư ấ ượ ử ụ thông d ng nh t. Tuy nhiên m t s  lo i AISI 400 nh  409 cũng đ c s  d ng.

ữ ẩ ả ượ ấ ự ễ ặ ằ Nh ng s n ph m khác đ c s y b ng thép cacbon. Mi n là s  đông d c trên

Trang 32/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả ạ ộ ấ ả i             ằ i làm b ng thép băng t ả ượ i đ ừ c tránh khi máy s y ng ng ho t đ ng thì băng t

ư ả ằ ề cacbon cũng b n nh  băng t ỉ i làm b ng thép không g .

ả ẩ ượ ế ừ ế ả Khi s n ph m đ ồ c x p ch ng lên t 25mm đ n 1m trên băng t ộ   i thì m t

ữ ả ẩ ở ả ượ ợ ủ ố ươ s  ph ng pháp gi s n ph m hai bên c a băng ph i đ ấ c h p nh t vào trong

ế ế ượ ẫ ướ ở thi ệ t k . Vi c này đ ở c hoàn thành b i rãnh d n h ng ộ    hai bên. Rãnh đ ng

ố ề ầ ướ ủ ả ượ đ ớ ả ự ể ố ị c n i li n v i b n t a đ  c  đ nh ph n d i c a băng t i và rãnh tĩnh đ ượ   c

ở ữ ủ ẫ ẫ ấ ớ ộ ả   ắ g n v i khung c a máy s y. Khe h  gi a thanh d n đ ng và thanh d n tĩnh ph i

ỉ ả ế ố ẩ ạ ự ủ ể không rò r  s n ph m và h n ch  t i đa s  chuy n dòng c a không khí. Trong

ộ ố ườ ể ượ ệ ự ế ợ ớ m t s  tr ẫ ng h p thanh d n tĩnh có th  đ c đ m kín tr c ti p v i băng t ả ể  i đ

ầ ử ụ ể ẫ ộ di chuy n mà không c n s  d ng thanh d n đ ng.

ỏ ấ 1.1.23.5. V  máy s y

ấ ỏ ượ ế ế ằ ớ ả ộ V  máy s y đ c thi ử   t k  b ng m t khung thép v i b n cách âm và c a

ữ ệ ứ ả ỏ ượ ố ạ ự gi nhi t. V  máy ph i ch a đ c không khí nóng và ch ng l i s  ăn mòn.

ể ấ ữ ự ữ ấ ả ẩ ấ ặ   ẩ Nh ng máy s y dùng đ  s y th c ph m, s y nh ng s n ph m ăn mòn ho c

ệ ằ ướ ỏ ượ ằ ỏ ỉ ượ đ c v  sinh b ng n c thì có v  đ c làm b ng thép không g . V  máy đ ượ   c

ế ế ẽ ễ ả ưỡ ể thi ệ t k  đúng s  d  dàng v  sinh, ki m tra và b o d ng.

ạ 1.1.23.6. Qu t khí

ạ ử ụ ể ượ ấ ắ Qu t s  d ng trong máy s y có th  đ ặ c g n trong ho c ngoài máy. Có

ạ ạ ầ ả ừ hai lo i: qu t tu n hoàn không khí qua các băng t ạ ả i và qu t x  khí ra t ấ    máy s y.

ạ ượ ắ ạ ỏ ầ Qu t tu n hoàn đ ằ   ạ c g n vào trong v  máy là qu t ly tâm, cánh qu t không n m

ự ở ượ ắ ạ ượ trong “scroll fan”, nó làm tăng áp l c ngăn mà nó đ c g n. Qu t đ c thi ế ế  t k

ạ ộ ế ị ủ ủ ế ể ạ ặ ả ế ầ đúng và đ c đi m c a qu t quy t đ nh đ n ho t đ ng c a băng t i. H u h t máy

ả ể ấ ượ ẩ ở ề ề ư ượ ấ s y băng t i có th  s y đ ạ ả c nhi u lo i s n ph m nhi u l u l ng khác nhau.

ạ ượ ổ ề ả ớ ự ạ ẩ ấ ọ Nên qu t đ ư   c ch n không nh y v i s  thay  đ i v  s n ph m s y hay l u

ạ ượ ử ụ ề ạ ạ ấ ố ượ l ng s y. Đa s  qu t đ c s  d ng là lo i qu t ly tâm có cánh nghiêng v  phía

ượ ư ượ ọ ệ ế ấ ớ ồ ạ sau. Qu t này đ c ch n vì l u l ng l n, hi u su t cao,  ít ti ng  n và giá

ấ ố ươ t ng đ i th p.

.

Trang 33/60 ạ ạ ộ M t lo i “scroll fan”

Qu t ly tâm có cánh nghiêng  ra sau

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ồ 1.1.23.7. Ngu n nhi ệ t

ệ ấ ả ườ ượ ự ế ấ ố Nhi t trong máy s y băng t i th ng đ c cung c p tr c ti p do đ t cháy

ế ắ ặ ơ khí thiên nhiên ho c gián ti p do h i nóng trong óng xo n. Tuy nhiên m t s ộ ố

ệ ượ ử ụ ư ồ ngu n nhi t khác cũng đ ệ ỏ   ầ c s  d ng nh : khí LB, d u mazut, nhiên li u l ng

ệ ặ ồ ệ ượ ắ ặ ầ ạ ho c lò nung đi n. Ngu n nhi t đ c l p đ t ngay sau qu t tu n hoàn. Trong

ộ ố ườ ử ụ ự ư ầ ẩ ợ ớ ườ m t s  tr ng h p nh : khi s  d ng d u mazut v i th c ph m cho ng ặ   i ho c

ộ ượ ụ ớ ị ề khi m t l ố ng b i l n b  lôi cu n theo dòng khí nhi ệ ượ t đ ự   c truy n không tr c

ế ế ị ổ ệ ộ ố ườ ư ậ ợ ti p qua thi t b  trao đ i nhi t gió – gió. M t s  tr ụ   ng h p khác nh  t n d ng

ư ấ ả ồ ệ ộ ừ ữ ộ ẩ ngu n khí th i có đ   m th p nh ng nhi t đ  cao t ặ    nh ng quá trình khác ho c

ự ự ệ ệ ế ầ ố vi c đ t nóng tr c ti p trong quá trình tu n hoàn khí không th c hi n đ ượ   c,

ườ ể ử ụ ể ổ ầ ộ ng i ta có th  s  d ng không khí nóng đ  b  sung m t ph n nhi ệ ượ t l ng cho

máy s y.ấ

ế ệ 1.1.23.8. Ti p li u

ấ ủ ữ ệ ế ậ ộ ọ ấ   ộ Máy ti p li u là m t trong nh ng b  ph n quan tr ng nh t c a máy s y

ả ệ ố ố ư ẩ ấ ả ộ băng t ả   ắ i. Trong các h  th ng s y đ i l u b t bu c dòng khí qua s n ph m ph i

ề ề ệ ệ ố ề ố ồ đ ng đ u. Quá trình truy n nhi t và truy n kh i trong h  th ng này t  l ỉ ệ ớ ậ    v i v n

ậ ệ ố t c dòng khí qua v t li u.

Trang 34/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ả ự ệ ế ọ Mô t ủ  s  quan tr ng c a máy ti p li u.

ậ ệ ẽ ư ự ữ ơ ớ ỏ Dòng khí s   u tiên qua nh ng khu v c có l p v t li u m ng h n do tr ở

ỏ ơ ầ ớ ơ ạ ả ậ ệ ự l c nh  h n. Nên l p v t li u khô h n ph n còn l ẩ i. S n ph m có th  đ ể ượ ả   i c t

ả ườ ể ử ụ ế ệ ạ lên băng t ộ ố i theo m t s  cách. Ng i ta có th  s  d ng lo i máy ti p li u có

ặ ả ể ả ề ả ẩ ả máng rung ho c băng t i rung đ  r i đ u s n ph m trên băng t i.

ệ ế Máy ti p li u rung

ộ ậ 1.1.23.9. Các b  ph n khác

ữ ẩ ả ố ướ ạ ớ ư Nh ng s n ph m nh  ngũ c c có khung h ng dính l ặ   i v i nhau ho c

ả ố ả ẩ ả ộ ấ bám lên băng t i. Kh i s n ph m bám lên băng t ề i là m t v n đ  trong quá trình

ượ ủ ả ự ẩ ấ s y khi không khí không xuyên qua đ c. S  dính c a s n ph m lên băng t ả   i

ộ ấ ể ề ả ẩ ố cũng là m t v n đ  làm cho s n ph m không di chuy n xu ng băng t ả ế ế   i k  ti p

ụ ệ ộ ố ể ặ ổ ả ế ấ ho c đ  ra ngoài. M t s  ph  ki n có th  giúp gi ề i quy t v n đ  này. Máy ghè

ộ ụ ữ ữ ặ ồ ớ ụ đ c ho c máy khoan, bao g m m t tr c quay có nh ng đinh l n. Nh ng cái đinh

ố ả ỡ ỏ ẻ ẩ ặ ỏ này xuyên qua và b  gãy kh i s n ph m ho c giúp g  b  chúng ra kh i băng t ả   i.

Trang 35/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả ượ ặ ữ ầ ị ế ế ặ ụ ệ Nh ng ph  ki n này ph i đ c đ t vào đúng v  trí c n thi ả i             ị t, n u đ t sai v  trí các

ẽ ẩ ạ ớ ặ ẽ ư ỏ ữ ả ẩ ả s n ph m s  dính l ả   i v i nhau ho c s  gây h  h ng s n ph m. Nh ng bàn ch i

ể ượ ử ụ ể ạ ả cũng có th  đ c s  d ng đ  làm s ch băng t i.

ạ ả ộ ả M t lo i ch i băng t i.

ụ ệ ể ượ ữ ấ ả Nh ng ph  ki n khác có th  đ c thêm vào máy s y băng t i nh  h ư ệ

ệ ố ố ồ ệ ệ ố ả th ng CIP (Clean – In – Place), h  th ng thu h i nhi ả t, h  th ng x  khí th i, h ệ

ể ự ộ ố ề th ng đi u khi n t đ ng.

ự ự ấ ọ ướ S  l a ch n máy s y và kích th c

ướ ấ ầ ọ ả ấ ọ ệ ự B c đ u tiên trong vi c l a ch n máy s y băng t i là ch n c u hình

ớ ậ ệ ượ ấ ộ ố ườ ợ ấ ợ chính xác phù h p v i v t li u đ c s y. Trong m t s  tr ng h p c u hình máy

ỉ ượ ở ả ế ị ẩ ở ấ s y không ch  đ c quy t đ nh b i s n ph m mà còn b i giá thành và không gian

ể ấ ạ ặ ấ ặ ấ ộ ề ầ ắ l p đ t. Máy s y ki u m t ch ng – nhi u t ng là lo i máy s y đa năng nh t. Tuy

ỏ ố ầ ư ặ ớ ắ nhiên, nó đòi h i v n đ u t và không gian l p đ t l n.

ộ ị ượ ấ ấ ướ M t khi đã xác đ nh đ c c u hình máy s y thì kích th ấ c máy s y có th ể

ể ự ự ị ấ ọ ợ ượ đ ỡ c ch n sao cho phù h p. S  đ nh c  máy s y có th  d a trên mô hình lý

ấ ướ ử ế ệ ặ ả ệ thuy t, th  trong phòng thí nghi m ho c kinh nghi m s n xu t tr ố ớ   c đây đ i v i

ạ ả ặ ươ ử ụ ế ẩ ừ t ng lo i s n ph m. M c dù, ph ợ   ng pháp s  d ng mô hình lý thuy t phù h p

ể ộ ấ ả ư ả ẩ ể đ  phát tri n m t mô hình chung cho t t c  các s n ph m nh ng nó không bao

ờ ế ượ ươ ư ể ệ gi thay th  đ c các ph ặ   ng pháp nh  ki m tra trong phòng thí nghi m ho c

ữ ệ ế ệ ả ấ ầ ự d a trên kinh nghi m trong s n xu t. H u h t nh ng kinh nghi m trong quá trình

Trang 36/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả ấ ự ụ ư ủ ế ấ ả i             ả   i ấ s y băng t i r t khó d  đoán trên lý thuy t. Ví d  nh  tính th m c a băng t

ẽ ườ ủ ớ ớ ự ế ề ẩ ả s n ph m s  th ậ ệ   ng không tuy n tính v i s  tăng chi u dày c a l p v t li u.

ộ ố ả ẩ ẩ ướ ớ ủ ớ ả ẽ ả ấ ẩ V i m t s  s n ph m  m ữ   t, tính th m c a l p s n ph m s  gi m khi nh ng

ặ ạ ớ ả ữ ả ưở ạ ậ ệ h t v t li u ép ch t l ắ i v i nhau và l p kín lên băng t i. Nh ng  nh h ng khác

ư ườ ẽ ế ạ ợ ự ứ ả ẩ nh  tr ng h p s  đông c ng, s n ph m s  k t l ố i thành kh i và ch t l ấ ượ   ng

ẩ ượ ự ự ế ầ ả ả s n ph m cũng khó đ ệ   c d  đoán theo mô hình lý thuy t. C n ph i th c hi n

ệ ể ệ ể ị ớ ạ ệ ộ vi c ki m tra trong phòng thí nghi m đ  xác đ nh gi i h n nhi ấ   t đ  cho ch t

ẽ ả ị ủ ụ ề ầ ả ẩ ả ẩ ạ ượ l ớ   ng s n ph m đ t yêu c u. Ví d : mùi v  c a nhi u s n ph m s  gi m b t

ệ ộ ế n u nhi t đ  quá cao.

ẫ ả ố ớ ế ị ữ ệ ẩ ỏ ế   Nh ng thí nghi m đ i v i m u s n ph m nh  đóng vai trò quy t đ nh đ n

ệ ự ỡ ủ ấ ọ ả vi c l c ch n kích c  c a máy s y băng t ụ ủ   ạ ộ i. Quá trình ho t đ ng liên t c c a

ể ượ ấ ữ ệ ằ máy s y có th  đ c mô hình hóa trong phòng thí nghi m b ng nh ng t ủ ấ    s y

ạ ộ ổ ị ẻ ủ ấ ệ ộ ề ướ ho t đ ng  n đ nh, riêng l . Trong t s y, nhi t đ  và chi u h ng dòng khí tác

ấ ằ ả ẩ ổ ợ ớ ả ộ đ ng lên s n ph m thay đ i sao cho phù h p v i quá trình s y b ng băng t i.

ử ệ ằ ủ ấ ể ả ấ Tuy nhiên, quá trình s y th  nghi m b ng t s y không th  mô t đúng

ấ ả ự ế ả ẩ ượ đ c quy trình s y băng t i trong th c t . Vì lý do đó các s n ph m đã đ ượ   c

ử ạ ấ ả ạ ộ ụ ệ ch y th  trên máy s y băng t ệ   i ho t đ ng liên t c trong phòng thí nghi m. Vi c

ử ằ ả ệ ể ằ ơ ệ ấ s y th  nghi m b ng băng t ớ i có ý nghĩa h n so v i vi c ki m tra b ng t ủ ấ    s y,

ử ệ ằ ấ ả ẫ ề ế ạ tuy nhiên mô hình s y th  nghi m b ng băng t i v n còn có nhi u h n ch  so

ằ ả ự ế ả ủ ư ế ế ấ ớ v i quá trình s y b ng băng t i trong th c t . Th  nh ng k t qu  c a quá trình

ử ằ ả ậ ệ ấ s y th  nghi m b ng băng t i cũng đáng tin c y.

ả ẩ ấ ượ ế ể ấ ồ ị Khi s n ph m s y đ ệ   c x p ch ng lên nhau thì r t khó đ  xác đ nh di n

ề ặ ượ ấ ộ ạ ượ ế ể ị ượ tích b  m t đ c s y. Đây là m t đ i l ầ ng c n thi t đ  xác đ nh l ng nhi ệ   t

ổ ằ ứ trao đ i b ng công th c:

Q = h.A.∆T

Trong đó:

2.0C)

ệ ố ề ệ h: h  s  truy n nhi t (kW/m

ệ ệ ộ ữ ả ẩ ∆T: chênh l ch nhi t đ  gi a dòng khí và s n ph m

ệ Q: nhi ổ t trao đ i (kW)

2)

ệ ổ ề ặ A: di n tích b  m t trao đ i (m

Trang 37/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ề ặ ư ệ ố ộ ị ượ Nh ng di n tích b  m t là m t thông s  khó xác đ nh đ ả i             ả   ấ c khi s y s n

ế ậ ẩ ồ ườ ệ ổ ph m x p ch ng lên nhau. Vì v y, ta th ị ng xác đ nh nhi t trao đ i theo công

th c:ứ

Q = hV.V.∆T

Trong đó:

3)

ầ ấ ố ả ể ẩ V: th  tích kh i s n ph m c n s y (m

3.0C)

ệ ố ề ệ ộ ơ ị ể hV: h  s  truy n nhi t qua m t đ n v  th  tích (kW/m

ậ ệ ủ ớ ễ ệ ể ề ơ ớ ị Th  tích c a l p v t li u thì d  xác đ nh h n nhi u so v i di n tích b ề

ặ ấ ị ượ ẩ ạ ộ ố ộ m t s y. Khi xác đ nh đ c giá tr  h ỗ ả ị V cho m i s n ph m t i m t t c đ  dòng xác

ể ượ ố ớ ừ ấ ệ ộ ị đ nh thì ta có th  tính toán đ ấ c năng su t máy s y đ i v i t ng nhi t đ  dòng

ử ụ ế ộ ứ ạ ộ khí khác  nhau  và   ch  đ  ho t  đ ng  khác   nhau.  Khi  s  d ng công  th c  Q  =

ị ượ ư ế ề ả hV.V.∆T thì ta ph i xác đ nh rõ ∆T đ ệ c tính trong đi u ki n nh  th  nào. Khi

ớ ả ẩ ệ ộ ủ ổ ộ ể ộ ố dòng khí đi qua l p s n ph m nhi ấ   t đ  c a nó có th  thay đ i đ t ng t. T t nh t

ớ ị ị ả ả ẩ ườ là xác đ nh giá tr  ∆T trung bình qua l p băng t i s n ph m. Thông th ng ta xác

ướ ấ ướ ự ệ ả ấ ộ ị đ nh kích th ữ c m t máy s y d a trên nh ng kinh nghi m s n xu t tr ầ   c. H u

ữ ệ ớ ừ ự ữ ệ ể ấ ả ế h t các hãng s n xu t có nh ng kho d  li u l n t th c nghi m nên có th  xác

ướ ủ ấ ố ị ướ ấ ờ ị đ nh kích th c c a máy s y. Thông s  xác đ nh kích th ố   c là th i gian s y, đ i

ạ ộ ế ộ ả ấ ỗ ờ ớ v i m i ch  đ  ho t đ ng khác nhau thì th i gian s y là khác nhau. B ng 1 cho

ế ấ ứ ẩ ớ ờ ộ ướ bi ộ ố ạ ả t th i gian s y  ng v i m t s  lo i s n ph m. M t khi kích th ấ   c và c u

ủ ấ ượ ể ị ượ ướ ủ hình c a máy s y đ c xác đ nh thì ta có th  tính toán đ c kích th c c a các

ậ ự ươ ằ ằ ộ b  ph n d a trên ph ậ ệ ng trình cân b ng v t li u và cân b ng nhi ệ ượ t l ng.

ả B ng 1:

Trang 38/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ằ ấ ố ớ ướ ằ ả i             ằ   c; cân b ng Ta tính cân b ng nhi ệ ượ t l ậ ng, cân b ng v t ch t đ i v i n

ấ ố ớ ấ ử ộ ố ấ ử ễ ấ ố ớ ậ ằ ậ v t ch t đ i v i c u t khô, và cân b ng v t ch t đ i v i m t s  c u t d  bay

ế ả ả ơ h i khác. B ng 2 trình bày các k t qu  tính đ ượ ừ c t ằ  cân b ng nhi ệ ượ t l ng cho

ự ấ ự ấ ấ ầ ầ ầ ấ ộ m t máy s y có 4 khu v c s y và 2 t ng s y. Khu v c s y 1, 2 cho t ng đ u tiên

ự ấ ứ ả ẩ ầ ượ ấ ố và khu v c s y 3, 4 cho t ng th  2. S n ph m đ c s y là ngũ c c.

ả B ng 2:

ệ ẩ ả ấ ệ ả ấ ẩ ượ (cid:0) Nhi t cung c p cho s n ph m: Nhi t cung c p cho s n ph m đ c tính

ệ ủ ả ẩ ổ ộ ệ ộ ổ ự d a trên nhi t dung riêng c a s n ph m và đ  thay đ i nhi t đ . T ng l ượ   ng

ệ ổ ể ệ ộ ẩ nhi t trao đ i đ  làm tăng nhi ả t đ  cho s n ph m là:

Qp = m.Cp.∆T = 5000 (kg/h).1/3600(h/s).1,9(kJ/kg.oC).(80 – 25)(oC) = 145 (kW)

ệ ố ơ ướ ể ượ ự ự ổ (cid:0) Nhi t làm b c h i n c có th  đ ủ   c tính d a trên s  thay đ i entanpi c a

0C có entanpi b ngằ

ụ ướ ậ ệ ở ạ ỏ ạ ướ Ở n c. ví d  trên, n c trong v t li u d ng l ng t i 25

oC có

ấ ở ạ ơ ạ ỏ ệ ộ 105 kJ/kg và khi ra kh i máy s y d ng h i t i nhi t đ  trung bình là 83

ằ ổ ượ entanpi b ng 2650 kJ/kg. T ng l ng nhi ệ ố ơ ướ t b c h i n c là:

QE = m.(hv – hw) = 1786 (kg/h). 1/3600(h/s).(2650 – 105) (kJ/kg) = 1263 (kW)

oC

ủ ơ ướ ở hv: entanpi c a h i n c 83

Trang 39/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

oC

ủ ướ ở hw: entanpi c a n c 25

oC và ra kh i máy s y  ỏ

ổ ấ ở ệ ộ (cid:0) Khí b  sung đ a vào máy s y  ấ ở ư 25 nhi t đ  trung

ổ ượ ệ ấ ả bình là 83oC. T ng l ng nhi t c p cho khí th i là:

QA = mA.CpA.∆TA = 20500 (nm3/h).1,29 (kg/m3) .1/3600 (h/s) .0,9 (kJ/kg.oC) .

(83 – 25) (oC) = 383 (kW)

ệ ứ ộ ấ ụ ộ (cid:0) M t mát: t ấ ấ ị ấ t các b  m t mát nhi t. M c đ  m t mát này ph  thu c vào đ ộ

ệ ộ ữ ườ ự ệ ệ chênh l ch nhi t đ  gi a dòng khí và môi tr ng xung quanh, s  cách nhi ữ   t gi a

ế ị ườ ố ệ ượ ệ ấ thi t b  và môi tr ng có t t hay không. Vi c tính toán l ng nhi t m t mát này

ứ ạ ườ ườ ượ ệ ấ ấ r t ph c t p. Thông th ng ng i ta coi l ng nhi ổ   ằ t m t mát b ng 7% t ng

ệ ấ ượ l ng nhi t cung c p.

ạ ộ ủ ấ ậ ả Ho t đ ng và v n hành c a máy s y băng t i

ệ ộ 1.1.23.10. Nhi t đ  dòng khí

ự ế ổ ệ ộ ủ ấ ườ S  bi n đ i nhi t đ  c a không khí trong máy s y th ng đ ượ ử ụ   c s  d ng

ể ố ộ ấ ế ệ ộ ộ ấ ố ể ề đ  đi u khi n t c đ  s y. N u nhi t đ  không khí tăng, t c đ  s y tăng và

ế ả ẩ ấ ẩ ườ ầ ng ượ ạ c l ỏ i. N u s n ph m ra kh i máy s y quá  m, ng i ta c n tăng nhi ệ ộ  t đ

ể ả ị ầ ộ ẩ ế ẩ ế ủ ả dòng khí đ  gi m đ   m c a s n ph m đ n giá tr  c n thi t.

ố ả ẩ ớ ạ ệ ộ ấ ấ ặ ấ ặ Đa s  s n ph m có gi i h n nhi t đ  cao nh t ho c th p nh t. M c dù,

ệ ộ ủ ả ấ ẩ ượ ế ị ở ệ ộ nhi t đ  c a s n ph m trong máy s y đ c quy t đ nh b i nhi t đ  dòng khí,

ể ằ ư ả ệ ộ ủ ả ẩ ấ nh ng ph i hi u r ng nhi t đ  c a s n ph m trong máy s y lúc nào cũng nh ỏ

ệ ộ ủ ự ự ế ả ơ ơ h n nhi t đ  c a dòng khí do s  t ẩ    bay h i làm mát. Tuy nhiên, n u s n ph m

ố ộ ộ ẩ ư ế ầ ấ ơ ượ ấ đ ả   c s y đ n đ   m quá th p, g n nh  là khô hoàn toàn thì t c đ  bay h i gi m

ệ ộ ủ ả ư ằ ầ ẩ ệ ộ và nhi t đ  c a s n ph m g n nh  b ng nhi t đ  dòng khí.

ộ ố ệ ộ ủ ể ượ ề Trong m t s  quá trình, nhi t đ  c a dòng khí có th  đ ộ   ỉ c đi u ch nh m t

ự ộ ộ ẩ ế ượ ắ cách t đ ng. N u máy đo đ   m đ ấ c g n trong máy s y thì nó có th  đ ể ượ ử c s

ể ề ệ ố ể ỉ ự ộ ệ ộ ề ụ d ng trong h  th ng đi u khi n đ  đi u ch nh t đ ng nhi t đ  dòng không khí.

ấ ấ ộ ẩ ề ể ẩ ả ờ ở ỉ B i vì th i gian s n ph m qua máy s y r t dài, ki u đi u ch nh đ   m này s ẽ

ả ế ộ ẩ ư ệ ấ ượ ề ủ ậ ệ hi u qu  n u đ   m c a v t li u đ a vào máy s y đ ể   c đo và vòng đi u khi n

ể ậ ế ậ ệ ộ ữ ươ ề ỉ ệ nh p li u  đ  thi t l p nhi t đ  dòng khí. Nh ng ph ộ ẩ   ng pháp đi u ch nh đ   m

ộ ộ ả ử ụ ế ệ ể ắ ấ ả khác s  d ng m t b  c m bi n nhi t đ  l p vào máy s y băng t ộ ả   i. Đ  gi m

Trang 40/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ệ ộ ể ượ ử ụ ể ả ẩ ớ ượ ệ ả i             ổ   t trao đ i nhi t đ  qua l p s n ph m có th  đ c s  d ng đ  tính l ng nhi

ủ ả ụ ế ộ ẩ ẩ ấ ả ấ trong quá trình s y. Ví d : n u đ   m c a s n ph m trong máy s y gi m thì

ệ ổ ẽ ả ộ ộ ả ế ệ ẽ ề ậ ượ l ng nhi t trao đ i s  gi m. M t b  c m bi n nhi t s  nh n ra đi u này qua

ệ ộ ề ấ ỏ ỉ ạ ự s  tăng nhi t đ  dòng khí khi ra kh i máy s y và đi u ch nh l i cho đúng.

ớ ậ ệ ư ờ ả ề 1.1.23.11. Th i gian l u và chi u dày l p v t li u trên băng t i

ủ ả ư ẩ ấ ờ ộ ố ọ   Th i gian l u c a s n ph m trong máy s y là m t thông s  quan tr ng

ể ề ạ ượ ấ ụ ố ộ ượ ử ụ đ ỉ c s  d ng đ  đi u ch nh quá trình s y. Đ i l ng này ph  thu c vào t c đ ộ

ủ ể ộ ả ế ả ể ả ẩ ộ chuy n đ ng c a băng t i. N u băng t ậ i chuy n đ ng ch m, s n ph m s  đ ẽ ượ   c

ấ ố ư ề ẽ ể ả ả ơ ẩ ấ s y lâu h n nh ng chi u dày s n ph m s  tăng. Đ  quá trình s n xu t t ấ   t nh t

ệ ộ ể ấ ả ể ả ậ ậ ạ t ộ i m t nhi ấ t đ  khí th p nh t có th , băng t ộ i ph i chuy n đ ng th t ch m và

ậ ệ ượ ế ể ớ l p v t li u không đ c quá dày, n u quá dày thì dòng không khí khó th  xuyên

ộ ố ả ậ ệ ế ẽ ẩ ớ ớ ệ   qua l p v t li u.V i m t s  s n ph m khác n u chúng quá dày s  gây ra hi n

ế ạ ả ẩ ố ớ ặ ạ ả ẩ ố ượ t ng s n ph m k t l ỗ   i thành kh i ho c gây h i cho s n ph m. Đ i v i m i

ạ ả ẩ ạ ỗ ả ề ộ ố ư ố ớ lo i s n ph m và m i lo i băng t i có m t chi u dày t i  u riêng. Đ i v i băng

ấ ả ề ặ ấ ả ả ầ t i đ u tiên trong máy s y băng t ặ i nhi u ch ng ho c máy s y băng t ộ   i m t

ậ ệ ề ầ ặ ớ ườ ỏ ơ ớ ả ế ch ng – nhi u t ng, l p v t li u th ng m ng h n so v i các băng t i ti p theo.

ậ ệ ộ ượ ấ ừ ậ ệ ầ ề ặ ủ ớ M t khi b  m t c a l p v t li u đ c s y t ng ph n, các v t li u có th  đ ể ượ   c

ặ ị ế ạ ồ ế x p ch ng lên nhau mà không dính vào nhau ho c b  bi n d ng.

ố ộ 1.1.23.12. T c đ  dòng khí

ố ộ ả ườ ượ ặ ạ T c đ  dòng khí qua băng t i th ng đ c cài đ t trong giai đo n thi ế   t

ể ượ ả ộ ố ề ỉ ế k  và không ph i là m t thông s  có th  đ c đi u ch nh. Trong m t s  tr ộ ố ườ   ng

ấ ể ấ ữ ẩ ợ h p khi mà máy s y băng t ả ượ i đ ả c dùng đ  s y nh ng s n ph m có m t đ  th ậ ộ ể

ữ ớ ươ ề ộ ỉ ượ tích l n thì nh ng ph ố ng pháp đi u ch nh t c đ  dòng khí cũng đ c thi ế ế  t k

ứ ườ ộ ộ ả ạ ầ ặ ặ ố ươ t ng  ng. Ng ề   i ta đ t m t b  gi m t c vào trong qu t tu n hoàn ho c đi u

ể ả ể ố ộ ủ ậ ạ ộ ố ộ ố ớ ả   khi n t c đ  c a qu t. B  ph n này có th  gi m t c đ  dòng khí đ i v i s n

ẹ ể ả ố ả ự ẩ ẩ ỏ ph m nh  và nh  đ  gi m s  lôi cu n s n ph m theo dòng khí.

ộ ẩ ủ 1.1.23.13. Đ   m c a dòng khí

ộ ẩ ủ ấ ộ ố ọ ế   Đ   m c a dòng khí vào trong máy s y là m t thông s  quan tr ng. N u

ẽ ả ả ấ ạ   ộ ẩ đ   m cùa không khí quá cao s  làm gi m kh  năng s y và ăn mòn kim lo i,

ề ượ ố ớ ẩ ng ượ ạ ẽ c l i s  tiêu hao nhi u năng l ộ ố ả ng và đ i v i m t s  s n ph m b  m t s ề ặ ẽ

Trang 41/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O t b  s y băng t Thi

ấ ử ụ ự ế ọ ạ ả i             ộ ả   ầ i. Chính vì s  quan tr ng đó nên h u h t các máy s y s  d ng b  c m ị ứ b  c ng l

ự ấ ế ẩ ữ ầ ặ ộ ườ ượ ắ bi n  m đ t trong nh ng khu v c s y. B  ph n này th ng đ c g n v i b ớ ộ

ể ề ạ ả ề ắ ậ ặ ả ớ ỉ ỉ ượ ph n đi u ch nh khí x  ho c g n v i qu t x  khí đ  đi u ch nh l ng khí x ả

ượ ấ ẩ ự d a trên l ng  m trong máy s y.

ự ồ S  thu h i nhi ệ t

ầ ớ ặ ượ ơ ướ ệ ố ư M c dù ph n l n năng l ng tiêu hao cho vi c b c h i n ẫ   c nh ng v n

ể ầ ộ ượ ấ ể ả ị ấ ả ơ có m t ph n đáng k  năng l ấ   ng b  m t mát. Cách đ n gi n nh t đ  gi m m t

ử ụ ổ ượ ơ ộ ươ mát là s  d ng khí b  sung đã đ c làm nóng s  b . Ph ng pháp này làm l ượ   ng

ệ ượ ử ụ ề ạ ấ ấ ỏ ị ườ nhi c s  d ng trong máy s y đ t giá tr  nh  nh t. Trong nhi u tr t đ ợ   ng h p

ấ ộ ả ượ ắ ố ế ế ạ ạ ớ m t máy s y băng t c l p n i ti p v i máy làm l nh, n u máy làm l nh s i đ ử

ườ ể ử ụ ấ ạ ng làm môi ch t l nh thì nó có th  s  d ng làm d ngụ  không khí trong môi tr

ấ ổ khí b  sung cho máy s y.

ế ồ ệ ướ ủ N u không có ngu n nhi t đun nóng không khí tr c thì entanpi c a khí

ể ượ ử ụ ể ả ỏ ộ ế ị th i có th  đ c s  d ng đ  đun nóng khia b  sung qua m t thi ổ   t b  trao đ i

ệ ế ị ổ ệ ườ ượ ử ụ nhi t. Thi t b  trao đ i nhi t gió – gió th ng đ ệ ố   ặ c s  d ng. M c dù h  th ng

ệ ệ ộ ư ố ồ thu h i nhi ể ả t có th  gi m nhi ả t đ  tiêu hao xu ng kho ng 10%, nh ng chi phí

ế ượ ự ạ ộ ả ớ ủ ơ ế ị ổ ti ệ t ki m đ c ph i l n h n chi phí cho s  ho t đ ng c a thi t b  trao đ i nhi ệ   t.

ệ ố ượ ể ạ ị H  th ng này nên đ ỳ c ki m tra và làm s ch đ nh k .

ệ ấ V  sinh máy s y

ế ế ộ ệ ấ ậ ả ấ ọ ệ Vi c thi t k  b  ph n v  sinh cho máy s y băng t ặ   i r t quan tr ng, đ c

ệ ả ệ ự ậ ườ bi ẩ t là trong lĩnh v t th c ph m. Ph i v  sinh máy th ặ   ể ng xuyên đ  ngăn ch n

ế ứ ủ ữ ể ấ ấ ậ ỏ ự s  phát tri n c a vi sinh v t trong máy s y. Nh ng v t n t trên v  máy s y là

ỏ ộ ự ề ể ạ ẩ ấ ạ ạ ề   ơ n i có nhi u h t nh , b t th c ph m, nó thì r t khó đ  làm s ch nên t o đi u

ể Ở ữ ệ ằ ậ ướ ki n cho vi sinh v t phát tri n. ơ ử  nh ng n i r a b ng n c càng làm tăng kh ả

ể ủ ộ ẩ ế ậ ạ ứ ượ năng phát tri n c a vi sinh v t. N u b t  m còn l i trong khe n t không đ c gia

ệ ế ệ ộ ầ ế ậ ạ ộ nhi t đ n nhi t đ  c n thi ế ể ế t đ  gi t ch t vi sinh v t thì m t tình tr ng nguy

ệ ố ấ ả ể ả ử ự ể ề ẩ ả hi m có th  x y ra. T t c  các h  th ng x  lý th c ph m đ u có kh  năng gi ả   i

ạ ế ừ ế ố ậ quy t m i nguy h i đ n t vi sinh v t.

Trang 42/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ầ ướ ế ế ệ ố ệ ấ ồ ả i             ả   c. Đ u tiên s n ệ Vi c thi t k  h  th ng v  sinh máy s y bao g m ba b

ả ượ ẩ ữ ạ ố ả ươ ph m ph i đ c gi i t l t trên băng t i. Ph ng pháp này không ch  lo i tr ỉ ạ ừ

ự ả ữ ể ẩ ỉ ả ề ể nh ng khu v c s n ph m có th  rò r  qua băng t ố   i mà còn đi u khi n đúng t c

ể ạ ế ố ấ ậ ệ ự ố ỏ ộ đ  dòng khí trong máy s y đ  h n ch  t ữ i đa s  lôi cu n nh ng v t li u nh  theo

ữ ự ướ ạ ậ ệ ứ ề dòng khí. Nh ng khu v c này có khuynh h ng ch a nhi u h t v t li u nh  b ỏ ị

ệ ố ở ố lôi cu n b i dòng khí. Cu i cùng, vi c thi ế ế ượ t k  đ c xem là thành công khi máy

ễ ấ ả ọ ị ệ ấ s y cho phép v  sinh d  dàng t t c  m i v  trí bên trong.

Ấ ƯỢ

S  BI N Đ I CH T L

NG TH C  Ấ

Ự Ế Ổ PH M TRONG QUÁ TRÌNH S Y VÀ  B O QU N

TRÁI CÂY VÀ RAU QUẢ

ả ề ượ ấ ệ ấ ế ằ ầ ạ H u h t các lo i trái cây và rau qu  đ u đ c s y b ng công ngh  s y khí

ả ấ ơ ế ệ ấ ớ ệ ấ nóng. Đây là công ngh  s y đ n gi n nh t và ti t ki m nh t so v i các ph ươ   ng

pháp khác.

ươ ẽ ượ ư ằ ấ Trong ph ng pháp s y b ng khí nóng, khí s  đ ớ   ế c đ a vào ti p xúc v i

ầ ượ ớ ộ ấ ị ấ ộ ệ ẩ nguyên li u  m c n đ c làm khô t ể i đ  nóng và đ  chuy n ch t nh t đ nh. Có

ề ể ầ ọ ố ượ hai v n đ  quan tr ng, trong quá trình chuy n kh i là l ng n ướ ớ ề ặ ủ   i b  m t c a c t

ự ạ ỏ ơ ướ ệ ầ ấ ỏ ề ặ ệ nguyên li u c n s y và s  lo i b  h i n c kh i b  m t nguyên li u.

ể ượ ấ ả ẩ ị ưỡ Đ  có đ c s n ph m s y có giá tr  dinh d ạ   ng cao thì quá trình lo i

ả ả ả ố ố ưở ậ ố ế ướ n c ph i x y ra nhanh chóng. Có b n thông s  chính  nh h ng đ n v n t c và

ủ ự ẩ ặ ấ ờ ệ ướ ổ t ng th i gian s y  lý tính c a th c ph m, đ c bi t là hình dáng và kích th c các

ố ậ ư ệ ộ ộ ẩ ậ ố ỉ ố ạ h t . Các thông s  v t lý nh  nhi t đ , đ   m, v n t c dòng khí và ch  s  thi ế   t

ế ị ọ ươ ớ ớ ừ ự ấ ạ ẩ ế k  thi ệ ự t b  …Vi c l a ch n ph ng pháp s y đ i v i t ng lo i th c ph m đ ượ   c

ề ấ ượ ế ị ầ ở ệ ề ấ ế quy t đ nh b i yêu c u v  ch t l ng, nguyên li u và v n đ  kinh t .

ự ấ ượ 1.1.24.S  m t mát hàm l ng vitamin A và vitamin C

ả ượ ứ ấ ộ Trái cây và rau qu  ngoài hàm l ng ch t khoáng còn ch a m t hàm l ượ   ng

ấ ị ề ế ậ ộ ệ   ớ l n vitamin C và ti n vitamin A. Vì v y, nó cũng có tác đ ng nh t đ nh đ n hi u

ấ ủ ướ ứ ề ọ su t c a quá trình tách n ề ả   c. Các nhà khoa h c đã có nhi u nghiên c u v   nh

Trang 43/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ự ủ ệ ấ ậ ỹ ưỡ ả i             ẩ   ng có trong th c ph m. ưở h ng c a các k  thu t công ngh  lên các ch t dinh d

ơ ộ ự ủ ử ệ ấ ộ ướ S  tác đ ng c a khâu x  lý nguyên   li u, s y s  b , quá trình tách n ả   c, b o

ộ ượ ể ả ấ ể qu n…có   th   làm   m t   đi  m t   l ụ   ng   đáng   k   vitamin   C   và   carotene.   Ví  d :

ượ ố ớ ả ạ Carotene hoàn toàn đ c gi ữ ạ  l i trong h t tiêu xanh. Đ i v i qu  đào, 72.7%

ẫ ượ ữ ạ ơ ộ ử ượ l ng carotene v n còn đ c gi a l i trong quá trình x  lý s  b . Sau quá trình

ượ ấ s y, l ả ng carotene gi m đi 37.7%...

ượ ơ ộ ấ ố ệ Vi c gi ữ ạ  l i hàm l ng vitamin C trong su t quá trình s y s  b  và kh ử

ệ ự ụ ộ ồ ố ớ ồ ậ ướ n c, ph  thu c vào ngu n nguyên li u t nhiên.Vì v y, đ i v i h  tiêu xanh

ế ượ ả ả ả ả ố ầ h u h t l ng gi m vitamin C x y ra trong su t quá trình b o qu n. Trong khi

ử ướ ạ ộ ượ ể ả đó, quá trình kh  n c l ấ i làm m t m t l ng đáng k  vitamin C trong qu  đào.

ấ ượ Nhìn chung, quá trình s y nhanh s  gi ẽ ữ ạ ượ  l i đ c hàm l ng vitamin C

ề ậ ấ ớ ơ ượ ủ nhi u h n v i quá trình s y ch m. Do đó,  l ng vitamin C có trong mô c a rau

ả ị ấ ề ấ ằ ượ ặ ờ qu  b  m t đi khá nhi u khi s y khô b ng năng l ng ánh sáng m t tr i (quá

ả ẩ ơ ướ ệ trình ph i khô s n ph m). Trong khi đó, quá trình tách n ặ c đ c bi ằ   t là b ng

ươ ươ ự ấ ẽ ả ấ ph ấ ng   pháp   s y   phun,   ph ng   pháp   s y   thăng   hoa…   s   gi m   s   m t   mát

ệ ấ ự ự ủ ẩ ằ ấ ộ ượ ưỡ d ng ch t có trong th c ph m. S  tác đ ng c a vi c s y b ng năng l ng ánh

ặ ờ ượ ả ượ sáng m t tr i lên vitamin C làm l ng vitamin gi m đi 21­58%. L ả ng gi m này

ấ ủ ụ ả ộ ả ph  thu c vào b n ch t c a rau qu .

ề ự ấ ượ ứ ộ ộ ổ ủ ố M t cu c nghiên c u v  s  thay đ i ch t l ng c a cà r t trong quá trình

ị ủ ằ ằ ấ ẽ ế   ỉ ấ s y thăng hoa và s y b ng khí nóng đã ch  ra r ng giá tr  c a axit ascorbic s  bi n

ẫ ấ ố ớ ằ ớ ổ ừ đ i t 15.97 mg/100g đ i v i m u s y b ng khí nóng t ố ớ   i 33.39 mg/ 100g đ i v i

ẫ ấ m u s y thăng hoa.

α β ộ ả ằ ấ ổ T ng đ  gi m  ­ và  ­ carotene trong quá trình s y b ng khí nóng là 19.2%

ố ớ ằ ấ ượ ự ả ấ ả . Đ i v i quá trình s y b ng vi sóng, l ng ch t trên gi m 3.2%. S  gi m hàm

ấ ẩ ự ắ ượ l ấ ng vitamin C th c ch t là do ch t t y tr ng.

ự ấ ậ ượ ể Nhìn chung, th t khó đ  so sánh s  m t hàm l ng các vitamin trong quá

ử ướ ả ồ ệ ượ ượ trình kh  n c. Vì vi c b o t n đ c hàm l ng vitamin trong quá trình kh ử

ộ ấ ụ ự ử ề ả ấ ẩ ẫ ướ n c ph  thu c r t nhi u   vào b n ch t th c ph m, quá trình x  lý m u, quá

ấ ơ ộ ệ ấ ậ ấ ư ỹ ề ờ ệ ộ trình s y s  b  và đi u ki n s y nh  k  thu t s y, th i gian, nhi t đ …

ắ ố ự ả 1.1.25.Gi m s c t t ủ  nhiên c a rau  qu ả

Trang 44/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O t b  s y băng t Thi

ộ ế ố ấ ặ ắ ố ư ủ ự ả ẩ ẩ Màu s c v n là m t y u t ả i             ự    r t đ c tr ng c a th c ph m. S n ph m th c

ẩ ấ ẫ ấ ả ườ ph m s n xu t ra có h p d n và thu hút ng i tiêu dùng hay không, còn do màu

ỉ ố ượ ế ị ự ế ẩ ư ặ ắ ủ s c c a th c ph m quy t đ nh. Chính vì th , các ch  s  đ ư   c đ a ra đ c tr ng

ừ ự ề ẩ ạ ượ cho t ng lo i th c ph m khác nhau ngày càng nhi u và càng đ ọ   c chú tr ng

ự ề ẩ ấ ả ơ nhi u h n trong quá trình s n xu t th c ph m.

ữ ả ấ ố Trong s  nh ng ch t màu có trong rau qu  thì carotenoid và chlorophyl

ế ượ ắ ố ữ ể ậ ả ả ộ chi m m t hàm l ệ ng đáng k . Vì v y, vi c b o qu n nh ng s c t này trong

ộ ấ ấ ừ ẩ ả ấ ố ơ ọ su t quá trình s y là m t v n r t quan tr ng giúp cho s n ph m v a th m ngon,

ẫ ườ ừ ấ v a h p d n ng i tiêu dùng.

ở ự ễ ị ủ ố Carotenoid d  b  phân h y trong b i s  oxi hóa trong su t quá trình kh ử

ứ ộ ọ ủ ấ ướ n ầ ớ   c vì m c đ  không bão hòa cao trong c u trúc hóa h c c a chúng. Ph n l n

ồ ạ ẩ ướ ạ carotenoid t n t ự i trong th c ph m d i d ng carotene và xanthophyl.

ự ệ ẩ ẩ ắ ạ ấ ố Vi c tách các t p ch t trong su t quá trình t y tr ng th c ph m cũng làm

ả ưở ộ ề ủ ế ả ấ ả ố nh h ng đ n đ  b n c a carotenoid trong su t quá trình s y và b o qu n. S ự

ủ ấ ủ ự ẽ ế ạ ấ phá h y c u trúc c a carotenoid s  tăng theo s  chi t tách các t p ch t là ít hay

nhi u.  ề

ự ả ệ ưở ạ ộ ướ ủ ố Vi c theo dõi s   nh h ng c a ho t  đ  n c, mu i, metabisulfite và

ệ ấ ộ ề ủ ố ấ   embanox ­ 6 trong đ  b n c a carotenoid trong vi c s y khô cà r t đã cho th y

ượ ắ ố ấ ở ề ế ằ r ng hàm l ng s c t carotenoid b n nh t 0.43 a ố   w, và n u có thêm mu i,

ẽ ữ ạ ộ ề ấ ố metabisulfite và embanox ­ 6 s  giúp gi i đ  b n cho carotenoid khi s y cà r t. l

ế ế ủ ự ẩ ầ ọ ượ ắ T m quan tr ng c a chlorophyl trong ch  bi n th c ph m đ ề   c g n li n

ắ ố ạ ả ấ ớ ự ể ệ ủ v i s  th  hi n c a  s c t ả  đó trên rau qu . Tuy nhiên, l i có r t ít kh o sát đ ượ   c

ự ệ ượ ả ấ ể ể th c hi n đ  ki m tra hàm l ng ch t này trong rau qu  sau khi đã kh  n ử ướ   c

ấ ố trong su t quá trình s y.

ườ ấ ằ ự ề ẩ ậ Ng ộ ẩ   i ta nh n th y r ng, chlorophyl khá b n trong th c ph m có đ   m

ự ế ụ ấ ổ ộ ệ ộ ờ ộ th p. S  bi n đ i chlorophyl ph  thu c vào nhi ạ   t đ , pH, th i gian, đ  ho t

ủ ườ ế ổ ộ ộ đ ng   c a   enzyme   và   đ   sáng…Chlorophyl   th ng   bi n   đ i   thành  pheophytin

ườ ả trong môi tr ả ng b o qu n là axit.

ộ ả ươ ự ẩ ị 1.1.26.Quá trình oxi hóa và đ  gi m h ng v  trong th c ph m

Trang 45/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ể ặ ươ ị ả ẩ ượ ấ ộ ế ố ả i             ế ị  quy t đ nh Đ c đi m h ng v  s n ph m đã đ c s y khô là m t y u t

ụ ủ ả ị ườ ẩ ả ị ủ ươ ự ẩ ế đ n kh  năng tiêu th  c a s n ph m trên th  tr ng. H ng v  c a th c ph m có

ể ị ế ấ ấ ệ ề ẩ ị ướ th  b  bi n ch t r t nhi u trong  khâu chu n b  nguyên li u tr ấ c khi s y, trong

ả ả ố ấ su t quá trình s y và b o qu n…

ươ ị ự ự ủ ủ ữ ẩ H ng v  t ể ị  nhiên c a th c ph m có th  b  phá h y do nh ng nguyên

ệ ể ế ả ấ ậ ị nhân sau: quá trình v n chuy n, vi c trì hoãn quá trình s n xu t, b  chi u sáng ở

ệ ộ ả ự ủ ự ấ ộ ươ ặ ị ệ nhi t đ  cao và c  s  tác đ ng c a hóa ch t. S  duy trì h ng v  là đ c bi t quan

ố ớ ự ẩ ọ ươ ị ượ ấ ễ ấ ạ tr ng đ i v i th c ph m có h ng v  đ ơ   c c u t o có tính ch t d  bay h i,

ự ế ư ủ ổ ươ ẳ ạ ị ả ch ng h n nh  c  hành. S  bi n đ i h ẩ   ng v  x y ra trong quá trình tách  m

ọ ặ ả ử ệ ẩ ệ nguyên li u. Tuy nhiên, ngoài quá trình tách  m các ph n  ng hóa h c đ c bi t là

ả ứ ả ứ ả ứ ẫ ph n  ng oxi hóa và ph n  ng NEB (ph n  ng s m màu phi enzyme) cũng góp

ầ ả ỏ ộ ươ ị ự ẩ m t ph n không nh  làm gi m h ng v  th c ph m.

ự ẩ ượ ấ ớ ấ ề ằ Nhìn chung, th c ph m đ ơ c s y thăng hoa nhi u h n so v i s y b ng khí

ạ ừ ườ ố ớ ả ợ ấ ẩ ượ ấ ằ nóng, ngo i tr  tr ng h p s y hành. Đ i v i s n ph m đ c s y b ng khí nóng

ươ ị ồ ấ ử ươ ơ ẽ ượ ễ ẽ s  có h ơ ng v  n ng h n do các c u t h ng d  bay h i s  đ c gi ữ ạ  l i trong

ở ự ự ẩ th c ph m b i s  co ngót.

ố ớ ẩ ả ượ ấ ằ ấ Đ i v i các s n ph m đ ự   c s y b ng khí nóng hay s y thăng hoa thì s  ôi

ộ ế ổ ủ ứ ễ ả ả ẫ ố ự   thiu v n luôn di n ra trong su t quá trình b o qu n. M c đ  bi n đ i c a th c

ế ẩ ệ ộ ả ượ ủ ẩ ph m thì liên quan đ n nhi ả t đ  b o qu n và hàm l ng  m c a rau qu  đ ả ượ   c

s y.ấ

ấ ằ ượ ơ ẩ ả ươ S y b ng khí nóng l ng h i  m vào kho ng 6 – 7 %, h ng v  gi m ị ả ở

ể ượ ử ụ ả ỉ 150C sau 15 ­ 18 tháng. 20Ở 0C s n ph m  ch  có  th  đ ẩ ả   c s  d ng trong kho ng

0C thì th i gian s  d ng ch  còn l

ở ử ụ ờ ỉ ạ ừ t 9 ­ 12 tháng, 37 i 2 ­ 3 tháng. Qua so sánh ta

ả ượ ấ ẽ ấ ệ ề ạ ả ớ ơ th y,ấ  rau qu  đ ả   ả c s y thăng hoa s  r t nh y c m h n v i đi u ki n b o qu n,

ố ủ ả ể ễ ẽ ấ ẩ ậ   vì c u trúc x p c a s n ph m s  cho phép không khí có th  d  dàng xâm nh p

ươ ể ễ ụ vào bên trong và mùi h ng có th  d  dàng bay ra bên ngoài. Ví d : cà r t đ ố ượ   c

0C s  mẽ

ở ệ ộ ươ ị ể ấ s y thăng hoa đ  trong không khí nhi t đ  20 tấ   h ộ   ng v  sau m t

tháng…

ưở ủ Ả   1.1.27. nh h ng c a ho t đ  n ạ ộ ướ   c

Trang 46/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ộ ạ ộ ướ ỷ ừ ậ ố ả i             w  đóng m t vai trò chính Trong su t ba th p k  v a qua, ho t đ  n c a

w đ

ủ ả ế ế ự ề ả ẩ ạ ượ ị trong  nhi u khía c nh c a b o qu n và ch  bi n th c ph m. a c xác đ nh

ỷ ố ữ ấ ơ ủ ự ẩ ị ằ b ng t ấ    s  gi a áp su t h i bão hòa c a dung d ch P trong th c ph m và áp su t

ủ ạ ộ ơ h i bão hào c a dung môi nguyên ch t P ấ o t i cùng m t nhi ệ ộ w = P/Po). Bên t đ  (a

ệ ộ ấ ả ọ ưở ế ạ ạ c nh nhi ố t đ , nó còn là thông s  quan tr ng nh t  nh h ữ   ng m nh đ n nh ng

ả ứ ự ả ạ ưở ạ ộ ướ ượ ủ ph n  ng gây h i. S   nh h ng c a ho t đ  n c đ ứ c nghiên c u không ch ỉ

ủ ả ộ ề ự ệ ẩ ị ả   ự d a trên vi c xác đ nh  đ  b n vi sinh c a s n ph m mà còn d a trên các ph n

ứ ớ ộ ề ủ ả ệ ủ ự ẩ ẩ ố ng hóa sinh trong th c ph m và m i quan h  c a nó v i đ  b n c a s n ph m.

ệ ố ủ ự ể ể ẩ ậ ẩ   Vi sinh v t không th  phát tri n trong h  th ng tách  m c a th c ph m

ả ứ ư ụ ớ khi           aw (cid:0) 0,6–0,7. Nh ng v i các ph n  ng ph  khác, enzyme và phi enzyme

ự ẫ ấ ả ứ (VD: s  oxi hóa ch t béo, NEB – ph n  ng s m màu phi enzyme, …) làm thay

ế ế ộ ề ư ữ ắ ị ố ổ đ i màu s c, mùi v  và đ  b n trong su t quá trình ch  bi n và l u tr . Ho t đ ạ ộ

ự ư ỏ ể ự ố ữ ụ ủ ự ẩ ộ ướ n c là m t thông s  h u d ng có th  d  đoán s  h  h ng c a th c ph m hay

ả ả ố ủ ể ả ể ấ ẩ ấ ạ ị xác đ nh đi m cu i c a quá trình s y đ  đ m b o s n ph m s y đ t ch t l ấ ượ   ng

ổ ị n đ nh (SSP).

ạ ộ ướ ệ ữ ộ ẩ ằ ố ượ ể M i quan h  gi a đ   m cân b ng và ho t đ  n c đ ị ằ   c bi u th  b ng

ệ ấ ộ ặ ụ ả ọ ưở ế ườ đ ẳ ng đ ng nhi t h p ph , là m t đ c tính quan tr ng  nh h ề   ng đ n nhi u

ể ượ ẽ ằ ồ ọ ủ ư ữ ẩ ạ khía c nh c a quá trình tách  m và l u tr . Nó có th  đ ặ   c v  b ng đ  h a ho c

ừ ủ ạ ọ ộ ổ ườ ượ đ c suy ra t toán h c. M t cách t ng quát, hình d ng c a đ ẳ ng đ ng nhi ệ   t

ộ ề ư ị ữ ủ ả ẩ ượ ể ẩ xác đ nh đ  b n l u tr c a s n ph m đ c tách  m. Quan đi m này dùng đ ể

ố ủ ả ư ẩ ấ ị ữ ự   xác đ nh các thông s  c a s n ph m cho quá trình s y, đóng gói, và l u tr  th c

ượ ệ ẩ ph m đ ả c hi u qu .

ườ ẳ ệ ấ ụ ủ ạ Đ ng đ ng nhi ị ả   t h p ph  c a khoai tây có d ng hình sigmoid và b   nh

ươ ấ ệ ộ ự ượ ườ ả ưở h ở ng b i ph ng pháp s y, nhi t đ  và s  tăng hàm l ng đ ẩ   ng. S n ph m

ươ ơ ướ ụ ề ấ ấ ơ ượ ấ đ ằ c s y b ng ph ng pháp s y thăng hoa h p th  nhi u h i n ớ   c h n so v i

ườ ẳ ẩ ấ ệ ấ ụ ủ ấ ả s n ph m s y chân không. Đ ng đ ng nhi t h p ph  c a quá trình s y thăng

ấ ươ ủ ườ ẳ ả ệ ủ hoa và s y t ạ i c a qu  nho không h t….Đ ng đ ng nhi ả t c a qu  nho đ ượ   c

ơ ấ ề ả ấ ấ ớ ấ ự s y t nhiên thì th p h n r t nhi u so v i qu  nho s y chân không.

ị ả ưở ấ ớ ự ự ấ Quá trình oxi hóa ch t béo và NEB b   nh h ng r t l n b i a ở w. S  t oxi

w  tăng trong

ấ ả ả ứ ấ ả ố ộ hóa ch t béo x y ra nhanh t ạ w th p, t c đ  ph n  ng gi m khi a i a

Trang 47/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O t b  s y băng t Thi

ả ả ứ ữ ế ầ kho ng 0,3 – 0,5 và tăng khi a ả i             ẫ w tăng quá 0,5. H u h t nh ng ph n  ng s m màu

w  trung bình 0,4 – 0,6. Dù t c đố

ể ượ ợ ả ả có th  đ c mong đ i x y ra trong kho ng a ộ

w n m ngoài kho ng 0,4 – 0,6 hay không thì v n ph

ả ứ ấ ấ ẫ ằ ả ph n  ng có th p nh t khi a ụ

ộ ẩ ư ể ể ằ ặ ả ấ ộ ấ ủ   thu c đáng k  vào ch t hòa tan đ c tr ng đ  làm cân b ng đ   m, b n ch t c a

ự ặ ệ ợ ườ ự ẩ ơ ẩ th c ph m (đ c bi ấ t là các h p ch t amine, các đ ng đ n trong th c ph m),

w c a th c ph m. Th t thú v  khi t

ư ủ ự ẩ ậ ị ạ ữ cũng nh  là pH và a i nh ng giá tr  a ị w mà ph nả

ứ ả ứ ấ ả ẫ ự ấ ạ ả ậ ng s m màu x y ra ch m nh t thì ph n  ng t oxi hóa ch t béo l i x y ra

nhanh nh t.ấ

ọ ủ ế ộ ổ ượ Đ ng h c c a quá trình bi n đ i chlorophyll – a đ ư ộ   ứ c nghiên c u nh  m t

oC.

ố ủ ờ ạ ữ ở ệ ộ hàm s  c a th i gian t i nh ng giá tr  a ị w khác nhau nhi t đ  38,6

ấ ủ ự ế ể ơ ọ Khi aw > 0,32, c  ch  quan tr ng nh t c a chlorophyll là s  chuy n thành

w và n ng đ  c a các

ự ế ụ ấ ậ ổ ộ ộ ủ ồ pheophytin. S  bi n đ i này ph  thu c b c nh t vào pH, a

các s c t ắ ố .

ượ ấ ổ ị ươ Các carotenoid có trong carot đ c s y thăng hoa có tính  n đ nh t ố   ng đ i

w t

ả ừ ổ ị ố ầ ươ trong kho ng a 0,32 – 0,57,  n đ nh t i đa t ằ ạ w g n b ng 0,43 (t i a ứ   ng  ng

ằ ừ ả ứ ủ ả ớ ộ ẩ v i đ   m cân b ng t 8,8 – 10 %). Ph n  ng phá h y carotenoid x y ra nhanh

ấ ạ t i pH th p và pH cao.

ề ự ả ị ự ủ ẩ ộ ọ ượ ấ Đ ng h c v  s  gi m giá tr  th c ph m trong c  hành đ c s y (NEB và

ạ ậ ượ ấ ấ ự ấ s  m t mát thiosunfinate) và h t đ u xanh đ c s y (m t mát chlorophyll – a)

ư ộ ạ ộ ố ủ ứ ệ ộ ữ ượ đ c nghiên c u nh  m t hàm s  c a ho t đ  và nhi t đ . Nh ng mô hình toán

ươ ệ ượ ố ủ ể ọ h c và ph ự ng trình th c nghi m đ ư ộ c phát tri n nh  m t hàm s  c a nhi ệ ộ  t đ

ạ ử ụ ủ ả ạ ộ ự ấ ẩ và ho t đ   đã d  đoán thành công h n s  d ng c a s n ph m s y (b ng ả  3 và

ả b ng 4 ).

Trang 48/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

Trang 49/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O t b  s y băng t Thi

ộ ẩ ự ả ộ ớ ủ Trên m t l p c  hành (a ả i             w trong kho ng 0,32 – 0,43) s  gia tăng đ   m làm

ự ấ ả ứ ấ ẫ ố ộ ữ   tăng t c đ  các ph n  ng s m màu và s  m t mát thiosulfinate. R t ít nh ng

oC và ho t đ  a

ả ứ ả ẫ ạ ệ ộ Ở ề ph n  ng s m màu x y ra t i nhi t đ  20 ạ ộ w = 0,33. ề    đi u đi u

ể ượ ệ ả ẩ ư ế ả ả ki n này, s n ph m có th  đ c b o qu n đ n 631 ngày. Nh ng ng ượ ạ   i, c l

ị ư ỏ ể ấ ứ ế ẩ ả ả ờ ậ   trong kho ng th i gian này, s n ph m b  h  h ng đ n m c không th  ch p nh n

oC và ho t đ  a

ệ ộ ừ ươ ự ượ ạ đ c t i nhi t đ  30 – 40 ạ ộ w t 0,43 – 0,59. T ng t nh ư trong

ườ ự ủ ữ ậ tr ng h p c a ợ ủ nh ng h t ủ ấ ạ đ u xanh, s  phá h y c u trúc c a chlorophyll – a (do

ạ ậ ề ấ ả ượ ự s  pheophytin hóa) x y ra nhi u nh t. ấ Các h t đ u xanh s y khô đ c xem là

ượ ấ ơ ệ ượ không dùng đ c khi m t mát h n 30% chlorophyll – a. Hi n t ng này đ ượ   c

ế ấ ở ả ứ ụ ơ ậ nh n bi ụ t khi th y màu l c vàng olive tr ể    nên đ c h n. Vì ph n  ng chuy n

α ả ứ chlorophyll – thành pheophytin là ph n  ng xúc tác acid nên ho t đ  c a n ạ ộ ủ ướ   c

ả ưở ế ố ộ ả ứ nh h ng đ n t c đ  ph n  ng.

B ng 3ả

Trang 50/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

B ng 4ả

ệ ộ ủ ể 1.1.28.Nhi t đ  chuy n pha th y tinh

ủ ự ự ứ ể ả ộ ả   ể S  chuy n pha th y tinh là s  chuy n pha th  hai x y ra trên m t kho ng

ệ ộ ạ ấ ắ ữ ị ượ ể ạ nhi t đ  mà t i đó nh ng ch t r n vô đ nh hình đ ấ   c chuy n thành d ng ch t

ề ệ ự ế ẩ ạ ị ủ ỏ l ng s n s t. Tr ng thái vô đ nh hình c a th c ph m là k t qu  c a s  lo i n ả ủ ự ạ ướ   c

ừ ự ẩ ở ạ ự ạ ướ ả nhanh t th c ph m ắ  tr ng thái r n. S  lo i n ố   c nhanh x y ra trong su t

ữ ư ạ ấ ự   nh ng quá trình nh  quá trình đúc ép, quá trình s y và quá trình l nh đông th c

ẩ ệ ộ ượ ướ ữ ổ ượ ụ ấ ph m. Nhi t đ , hàm l ng n ế c và nh ng bi n đ i hàm l ộ   ng ch t ph  thu c

ộ ấ ẩ ở ạ ự ề ấ ả ả ả ờ vào th i gian là m t v n đ  trong s n xu t và b o qu n th c ph m ộ    d ng b t

ế ố ữ ự ấ ẩ ộ ẩ và nh ng th c ph m có đ   m th p khác. Các y u t ể ả  trên có th  gi m không

g, Tg

ị ớ ạ ị ớ ạ ượ ự ị ượ v t quá giá tr  t ữ i h n. Nh ng giá tr  t i h n này đ c xác đ nh d a vào T

ể ượ ứ ệ ướ ụ ệ ộ ộ ẩ ạ có th  đ c  ng d ng trong vi c c tính nhi ủ   t đ  riêng, tr ng thái đ   m c a

ấ ượ ả ổ ẩ ả ự ế ụ s  k t t ự , và làm gi m s  thay đ i ch t l ng x y ra trong quá trình tách  m. S ự

ấ ổ ụ ủ ẩ ẩ ấ ố ị m t  n đ nh c a quá trình tách  m th c ph m trong su t quá trình s y thăng hoa,

ớ ủ ả ấ ẩ ố ươ ự ộ đ  nh t c a s n ph m trong su t quá trình s y phun s ế   ng, s  đóng bánh và k t

ế ế ữ ả ả ặ ố ụ ủ ộ t c a b t trong su t quá trình ch  bi n và b o qu n là nh ng đ c tính liên quan

ệ ộ ủ ể ớ t i nhi t đ  chuy n pha th y tinh .

Trang 51/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ạ ệ ữ ự ố ả i             ố i trong su t quá ứ Del  Valte et al đã nghiên c u m i quan h  gi a s  co l

ứ ữ ấ trình s y và “glass rubber transitions of apple tissue”.  Nh ng nghiên c u đó đã

ứ ượ ằ ệ ượ ườ ch ng minh đ c r ng  vi c thêm hàm l ng đ ố ng trong su t quá trình đ ườ   ng

ệ ạ ồ ẩ ấ ộ ố ạ th m th u vào trong nguyên li u t i n ng đ  hòa tan cao, đã ch ng l ệ   i hi n

ề ượ ự ế ả ả ượ t ng co ngót. Đi u này đã đ c ph n ánh trong th c t ấ  s n xu t, m u đ ẫ ượ ử c x

ằ ườ ườ ừ ể lý b ng 50% đ ng sucrose và  đ ẽ ng maltose  s  làm tăng t 20­65% th  tích

ế ự ấ ổ ề ậ ứ ệ ẫ ị m u. Tuy nhiên, tài li u nghiên c u này đã không  đ  c p đ n s  m t  n đ nh

ự ấ ổ ể ả ỏ ự ệ ớ ị ủ ấ c a c u trúc, s  m t  n đ nh này có th  gi m b t do vi c thu nh  s  khác nhau

ữ ệ ộ ấ ệ ộ ủ ể ố gi a nhi t đ  s y và nhi ả   t đ  chuy n pha th y tinh. Trong su t quá trình b o

ẫ ượ ấ ẽ ế ụ ị ữ ẻ ạ ả qu n, m u đ c s y gi a nguyên tr ng thái d o và s  ti p t c b  co ngót.

ố ừ ơ ạ ơ ồ ọ TRÀ 2 ể ự Có h n 1500 lo i trà đ  l a ch n, có ngu n g c t ố  h n 29 qu c gia khác

ể ạ ố ỗ ạ ầ   nhau. Đa s  trà có th  phân lo i thành trà xanh, trà ô long, trà đen. M i lo i c n

ệ ố ấ ấ ả ộ ỏ có m t quy trình s n xu t khác nhau, do đó đòi h i 1 h  th ng s y khác nhau.

ấ ượ ệ ấ ệ ố ụ ủ ủ ấ ộ Ch t l ề   ng c a vi c s y trà ph  thu c vào quy mô c a h  th ng s y và đi u

ạ ộ ệ ượ ử ụ ki n ho t đ ng đ c s  d ng.

5.2.1. Trà xanh

ượ ướ ươ ả Hàm l ng n ầ ủ c ban đ u c a lá trà t i sau khi hái là kho ng 75 – 78%

ơ ả ộ ẩ ộ ẩ ẩ ầ (đ   m c  b n) vào mùa xuân và 65 – 70% (đ   m chu n) vào mùa thu. Đ u tiên

ượ ặ ặ ằ ướ ở lá trà đ c làm héo b ng cách đ t lá trà lên mâm ho c giá d i bóng mát nhi ệ   t

0C trong vài gi

ờ ộ ẩ ụ ủ ộ ộ đ  20 – 30 ẩ    ph  thu c vào đ   m c a lá trà. Quá trình trên chu n

ấ ị ượ ị b  lá trà cho quá trình cán mà không m t đi d ch trà. Trong khi đó hàm l ng n ướ   c

ể ế ộ ẩ ẩ ả ả gi m kho ng 50% (đ   m chu n).  Có th  k t thúc  quá  trình băng cách rán,

ặ ấ ư ượ ế ế ể ề ch ng ho c s y. Quá trình này đ c thi ả ứ   t k  đ  ki m hãm các enzym ph n  ng,

ệ ả ườ ả ệ ộ ề ặ oxi hóa riêng bi t. Ch o rán th ng là 1 cái ch o có nhi t đ  b  m t 400 –

0C) đ  gi m 10 – 15% đ   m c a lá trà. Quá trình s y ấ   ộ ẩ

ư ể ả ủ 4700C ( u tiên 430 – 460

0C đ  làm bay h i l p ơ ớ

ệ ử ụ ớ ở ể ắ ầ b t đ u v i vi c s  d ng không khí nóng 110 – 120

ề ặ ự ế ệ ộ ố ướ n ả c b  m t lá trà dày kho ng 20mm. Trong th c t , nhi t đ  không khí t i đa

0C đ  tránh cho mép lá b  “giòn”. Ti p t c quá trình s y ấ

ể ử ụ ế ụ ể ị có th  s  d ng là 150

Trang 52/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ệ ộ ả ượ ờ nhi t đ  ch o đ ế c tăng lên đ n 150 – 160 ả i             0C và th i gian s y là 30 – 40ph đ n ế   ấ

ộ ẩ ề ệ ộ ề ặ ủ ả ả ả khi đ   m trong kho ng 20%. V  sau, nhi ố   t đ  b  m t c a ch o gi m xu ng

0C và quá trình s y ti p t c trong 60 – 90ph đ  h  đ   m xu ng 9 –

ể ạ ộ ẩ ế ụ ấ ố ế đ n 80 – 100

0C và quá trình s y ti p t c ế ụ

ệ ộ ề ặ ạ ố ấ ố 10%. Cu i cùng, nhi ả t đ  b  m t ch o h  xu ng 60

ộ ẩ ế ả ố trong 60 – 90ph cho đ n khi đ   m cu i cùng vào kho ng 4 – 5%.

5.2.2. Trà ô long

ữ ượ ắ ừ ượ ệ ả ấ ọ Nh ng đ t non đ c c t ra t hoa trà đ c tr i ra trên 1 t m đ m hay 1

ấ ằ ẳ ặ ộ ướ ắ cái khăn đ t trên m t bãi đ t b ng ph ng d i ánh n ng trong 30 – 60ph, ph ụ

ộ ệ ộ ữ ượ ể ở thu c vào nhi t đ . Sau đó, nh ng lá trà đ c mang vào nhà đ  làm khô nhi ệ   t

ờ ượ ỗ ợ ở ộ đ  phòng trong vài gi . Quá trình làm khô này còn đ c h  tr  b i không khí

0C đ  rút ng n th i gian. Trong su t quá trình này, lá trà

ở ể ắ ờ ố nóng nhi ệ ộ ướ t đ  d i 40

ỗ ờ ộ ẩ ể ỏ ượ đ c tr n t ộ ừ ừ ằ  t b ng tay m i gi , mép lá trà chuy n sang màu đ  và đ   m thì

ả ả ượ ặ ấ ở ự gi m kho ng 20%. Quá trình này đ c kéo theo b i s  lên men ho c s y khô đ ể

ố ủ ư ặ ơ ả ứ   ạ t o ra mùi th m đ c tr ng và màu g c c a trà ô long. Kèm hãm enzym ph n  ng

ệ ượ ấ ướ ậ ể ừ đ  d ng vi c làm s m màu lá trà, lá trà đ c s y trong 5 – 7ph d i nhi ệ ộ  t đ

ấ ệ ộ ế ề ả ấ ầ ơ th p h n nhi t đ  yêu c u khi k t thúc quá trình s n xu t trà xanh. V  sau, trong

ộ ữ ạ m t vài giai đo n lá trà đã cán đ ượ ấ ở c s y không khí nóng gi a các b ướ ấ   c s y.

0C v iớ

ầ ả ặ ấ ườ ở Đ u tiên không khí nóng trong băng t ồ i ho c bu ng s y th ng 125

ộ ẩ ủ ề ả ố chi u dày c a  lá kho ng 10 – 20mm trong 7 – 10ph. Cu i cùng đ   m vào

ạ ấ ơ ả ứ ượ ộ ẩ ả ấ ớ kho ng 40 – 45% (đ   m c  b n). Giai đo n s y th   đ c hoàn t t v i nhi ệ   t

0C trong 7 – 10ph cho đ n khi đ   m g n kho ng m c ứ

ộ ẩ ế ầ ả ộ đ  không khí là 90 – 100

0C.

ể ử ụ ứ ả ằ ạ ấ cân b ng. Giai đo n s y th  3 có th  s  d ng không khí kho ng 80 – 90

ủ ể ề ẩ ơ ộ ụ Chi u dày lá có th  cao h n 1 bit ph  thu c vào tiêu chu n  c a cây trà.

5.2.3. Trà đen

ữ ồ ượ ọ ọ ừ ớ ướ ề ặ Nh ng ch i non đ c ch n l c t hoa trà. L p n ặ   c b  m t trên lá ho c

ồ ượ ấ ằ ch i non đ ạ ộ ẩ   ỡ c phân tán ra khi s y trên các giá đ  trong 10 – 20h nh m h  đ   m

ể ế ề ế ệ ạ ơ bên trong đ  các chi c lá m m h n cho giai đo n ti p theo. Vi c làm khô ít,

ể ượ ề ớ ộ ẩ ấ ậ ả ươ ứ trung bình hay nhi u có th  đ c ch p nh n v i đ   m gi m t ng  ng là 10,

ơ ả ự ự ộ ẩ ụ ọ ộ ả   ộ 15, 20% (đ   m c  b n). S  l a ch n đ  khô ph  thu c vào quá trình cho ra s n

ẩ ả ấ ẩ ố ượ ề ơ ướ ph m và tiêu chu n s n xu t cu i cùng. Lá trà đ c ghi n s  tr ắ ầ   c khi b t đ u

Trang 53/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ữ ế ầ ắ ỏ ế ả i             ẽ ế   t. Quá trình cán s  k t quá trình lên men, c t nh  nh ng mãnh này n u c n thi

ớ ủ ồ ỏ ậ ư ể ố thúc cho t i khi lá trà chuy n sang màu đ  s m gi ng nh  màu c a đ ng xu. Lá

ượ ộ ớ ể ặ ả ỏ trà đ c tr i thành m t l p m ng trên khay đ t trong bóng mát 2 – 3 ngày đ  lên

ướ ế ấ ượ ử ụ ể ắ men tr c khi s y. N u thùng lên men đ ề   c s  d ng đ  c t lá trà thì nên đi u

0C và th i gian la kho ng 90ph. Khi

ỉ ệ ộ ả ộ ả ờ ch nh nhi t đ  dao đ ng trong kho ng 32

0C đ

ẩ ở ượ ữ ế ổ ờ không khí  m 20 – 26 c th i xuyên qua nh ng chi c lá, th i gian lên men

ướ ể ượ ấ ộ ệ ố ơ nên d i 60ph. Quá trình s y có th  đ ồ   c hoàn thành v i m t h  th ng bu ng

0C trong 12 – 16ph đ  thu đ

ể ượ ữ ừ ấ ở s y 110 – 120 c nh ng lá trà dày t 15 – 20mm có

ượ ế ụ ấ ớ ệ ộ hàm l ng n ướ ừ c t 18 – 25%. Quá trình s y ti p t c v i nhi ấ   ồ t đ  bu ng s y

ể ấ ả ượ ẩ kho ng  90  –  95%  và  s y  trong 12 – 16ph  đ  hàm l ố ng  m cu i  cùng vao

ơ ả ứ ả ệ ộ ầ ế ể ộ ẩ kho ng 5 – 6% (đ   m c  b n). M c nhi ơ t đ  cao h n là c n thi ừ   t đ  ng ng

ụ ơ enzym lên men ph  và gi ữ ạ  l i mùi th m trong lá trà.

ấ ả ể ấ 5.2.4. Ứ ng dung máy s y băng t i đ  s y trà

ơ ệ ượ ử ụ ư ệ ấ H i hóa nhi ể   ấ c s  d ng nh  tác nhân s y. Di n tích s y có th  là t đ

ấ ố ỏ ủ ượ ệ ấ ầ ả 20m2. Máy s y này t ữ t cho vi c s y nh ng ph n nh  c a d ả   c th o và rau c i.

ủ ệ ượ ử ụ ồ ượ Nhi ệ ượ t l ng c a dòng đi n còn đ ư ộ c s  d ng nh  m t ngu n năng l ng nhi ệ   t

ỗ ợ h  tr .

Trang 54/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ả ạ ặ ệ ớ ệ ố ườ ố ấ Máy s y băng t ầ i d ng hai t ng đ c bi t v i  h  th ng đ ng  ng không

ươ ạ khí t ầ i và qu t tu n hoàn khí.

ả ớ ỉ ấ Máy s y băng t i v i không khí nóng trong thép không r

Trang 55/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ả ự ẩ ấ Máy s y băng t i th c ph m

ả ấ Máy s y băng t i

Trang 56/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ấ ả Mô hình máy s y băng t i

ấ ộ ả ơ ồ ủ S  đ  c a m t máy s y băng t i

Trang 57/60

Ạ Ầ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ườ ạ Lo i th ng dùng

ẩ ạ Lo i tiêu chu n

Trang 58/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

ự ả ỹ ễ ẩ , Nguy n Văn May , ậ ấ 1. Giáo Trình K  Thu t S y Nông S n Th c Ph m

Nxb KHKT, 6­2007

2. http://etd.lib.ttu.edu/theses/available/etd­01072009­

31295011710091/unrestricted/31295011710091.pdf

3. http://www.huber.de/fileadmin/01_Produkte/04_Schlammbehandlung/04_Tr

ocknung/02_KULT_Mitteltemperaturtrockner_BTplus/Prospekte//bt_plus_e

n.pdf

4. http://www.ela­vt.de/belt­drier/download/beltdrier.pdf

5. http://www.google.com.vn/url?sa=t&source=web&ct=res&cd=1&url=http

%3A%2F%2Fen.jian­da.com%2Fxing%2FDW.pdf&ei=0Ag7Srq8D4­

IkQXS1­mvDg&usg=AFQjCNE­

yPijJjrd2FYrQaR1nMfUvBrFqQ&sig2=GHLKlDYp8ouy4qEEvWI5Qw

6. Chemical process equipment: selection and design, Stanley M. Walas –

Technology & Engineering.

Trang 59/60

Ầ Ạ ế ị ấ TR N QUANG T O Thi t b  s y băng t

ả i

7. Handbook of industrial drying , A. S. Mujumdar ­ Technology &

Engineering, 1995 http://books.google.com/books?

id=HyxmLC1lHK8C&printsec=frontcover&dq=Handbook+of+Industri

al+Drying&ei=GQw7SvicApzwkQSWp5C6BQ

8. Handbook of food engineering practice Valentas     , Kenneth J. , Enrique

Rotstein, R. Paul Singh ­ Technology & Engineering ­ 1997

http://books.google.com/books?

id=tX7NXLH4oyAC&pg=PP1&dq=Handbook+of+food+engineering+practi

ce&ei=cww7StPyNYuIkATx8ZC6BQ

ế ị ự ệ ấ ậ ẩ , t p 4, 9. Các quá trình thi t b  trong công ngh  hóa ch t và th c ph m

ễ Nguy n Bin , NXB KHKT, 2005.

Trang 60/60