LỜI MỞ ĐẦU
VỚI ĐẶC ĐIỂM 80% DÂN SỐ NƯỚC TA SỐNG Ở NÔNG THÔN
VÀ TRÊN 70% LỰC LƯỢNG LAO ĐỘNG LÀM VIỆC TRONG LĨNH
VỰC NÔNG NGHIỆP, VIỆC PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN NÔNG
THÔN CÓ MỘT Ý NGHĨA VÔ CÙNG TO LỚN ĐỐI VỚI SỰ NGHIỆP
PHÁT TRIỂN KINH TẾ-XÃ HỘI Ở NƯỚC TA. KINH NGHIỆM TRÊN
THẾ GIỚI ĐÃ CHỈ RA RẰNG NẾU KHÔNG PHÁT TRIỂN NÔNG
THÔN THÌ KHÔNG MỘT NƯỚC NÀO CÓ THỂ PHÁT TRIỂN ỔN
ĐỊNH, BỀN VỮNG VỚI TỐC ĐỘ CAO MỘT CÁCH LÂU DÀI.
THỰC HIỆN CÔNG NGHIỆP HOÁ VÀ HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG
THÔN LÀ MỘT TẤT YẾU TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP
HOÁ VÀ HIỆN ĐẠI HOÁ NƯỚC TA NHẰM:
1. THÚC ĐẨY QUÁ TRÌNH PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG Ở NÔNG
THÔN, TỪ ĐÓ NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH TẾ, TĂNG THU
NHẬP CHO BỘ PHẬN DÂN CƯ KHU VỰC NÔNG THÔN,
TĂNG KHẢ NĂNG TÍCH LUỸ NỘI BỘ TỪ NÔNG THÔN VÀ
NÂNG CAO KHẢ NĂNG ĐẦU TƯ VÀO KHU VỰC NÔNG
THÔN
2. MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG, TẠO CƠ SỞ PHÁT TRIỂN SẢN
XUẤT NÔNG NGHIỆP, CÔNG NGHIỆP VÀ CÁC NGÀNH
KINH TẾ KHÁC Ở NÔNG THÔN CŨNG NHƯ TRONG CẢ
NƯỚC.
3. GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ KINH TẾ-XÃ HỘI Ở NÔNG
THÔN, ĐẶC BIỆT LÀ VẤN ĐỀ VIỆC LÀM, KHAI THÁC
NGUỒN NHÂN LỰC Ở MỖI ĐỊA PHƯƠNG, KHẮC PHỤC
TÌNH TRẠNG CHÊNH LỆCH KHÔNG ĐÁNG CÓ GIỮA CÁC
VÙNG, CÁC DÂN TỘC.
4. THỰC HIỆN ĐÔ THỊ HOÁ NÔNG THÔN, GIẢM BỚT SỨC ÉP
CỦA DÒNG DI DÂN TỪ NÔNG THÔN CHUYỂN VÀO CÁC
ĐÔ THỊ, TẠO ĐIỀU KIỆN ĐỂ CÁC ĐÔ THỊ PHÁT TRIỂN
THUẬN LỢI.
TiÓu luËn triÕt häc
1
CHƯƠNG I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG NGHIỆP HOÁ-
HIỆN ĐẠI HOÁ VÀ CÔNG NGHIỆP HOÁ-HIỆN ĐẠI HOÁ
NÔNG THÔN.
I. TÍNH TẤT YẾU CỦA CÔNG NGHIỆP HOÁ-HIỆN ĐẠI HOÁ.
1. CÔNG NGHIỆP HOÁ-HIỆN ĐẠI HOÁ.
1.1.KHÁI NIỆM.
CÔNG NGHIỆP HOÁ-HIỆN ĐẠI HOÁ LÀ QUÁ TRÌNH CHUYỂN
ĐỔI CĂN BẢN TOÀN DIỆN CÁC HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH
DOANH, DỊCH VỤ VÀ QUẢN LÝ KINH TẾ XÃ HỘI TỪ SỬ DỤNG
LAO ĐỘNG THỦ CÔNG LÀ CHÍNH SANG SỬ DỤNG MỘT CÁCH
PHỔ BIẾN SỨC LAO ĐỘNG CÙNG VỚI CÔNG NGHỆ, PHƯƠNG
TIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP TIÊN TIẾN HIỆN ĐẠI DỰA TRÊN SỰ
PHÁT TRIỂN CỦA CÔNG NGHỆ VÀ TIẾN BỘ KHOA HỌC KỸ
THUẬT, TẠO RA NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG XÃ HỘI CAO.
1.2.TÍNH TẤT YẾU CỦA CÔNG NGHIỆP HOÁ-HIỆN ĐẠI HOÁ.
TẤT CẢ CÁC NƯỚC KHI TIẾN LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI ĐỀU
PHẢI TRẢI QUA THỜI KỲ QUÁ ĐỘ VÀ TIẾN HÀNH XÂY DỰNG
CƠ SỞ VẬT CHẤT KỸ THUẬT CHO CHỦ NGHĨA XÃ HỘI. CÓ 2
LOẠI QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI: QUÁ ĐỘ TUẦN TỰ VÀ
QUÁ ĐỘ TIẾN THẲNG.
Ở CÁC NƯỚC QUÁ ĐỘ TUẦN TỰ HAY CÒN GỌI LÀ NHỮNG
NƯỚC QUÁ ĐỘ TỪ CHỦ NGHIÃ TƯ BẢN LÊN CHỦ NGHĨA XÃ
HỘI, MẶC DÙ CHƯA CÓ CƠ SỞ VẬT CHẤT KỸ THUẬT CỦA CHỦ
NGHĨA XÃ HỘI NHƯNG CŨNG ĐÃ CÓ TIỀN ĐỀ VẬT CHẤT LÀ
NỀN ĐẠI CÔNG NGHIỆP CƠ KHÍ DO CHỦ NGHIÃ TƯ BẢN ĐỂ
LẠI. VÌ VẬY, ĐỂ XÂY DỰNG CƠ SỞ VẬT CHẤT KỸ THUẬT CHO
CHỦ NGHĨA XÃ HỘI, NHỮNG NƯỚC NÀY CHỈ CẦN TIẾP TỤC
ĐẨY MẠNH CUỘC CÁCH MẠNG KHOA HỌC KỸ THUẬT VÀ
CÔNG NGHỆ, ỨNG DỤNG THÀNH TỰU CỦA NÓ VÀO SẢN
XUẤT, TIẾN HÀNH CUỘC CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHIÃ VỀ
QUAN HỆ SẢN XUẤT, PHÂN BỐ VÀ PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT
MỘT CÁCH ĐỒNG BỘ TRONG CẢ NƯỚC. THỰC CHẤT CỦA QUÁ
TRÌNH NÀY LÀ BIẾN NHỮNG TIỀN ĐỀ VẬT CHẤT DO CHỦ
TiÓu luËn triÕt häc
2
NGHĨA TƯ BẢN ĐỂ LẠI THÀNH CƠ SỞ VẬT CHẤT KỸ THUẬT
CHO CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở TRÌNH ĐỘ CAO HƠN.
Ở CÁC NƯỚC TIẾN THẲNG LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI BỎ
QUA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN NHƯ Ở NƯỚC TA, SỰ NGHIỆP XÂY
DỰNG CƠ SỞ VẬT CHÂT KĨ THUẬT CHO CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
ĐƯỢC THỂ HIỆN BẰNG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN
ĐẠI HOÁ ĐẤT NƯỚC. CÔNG NGHIỆP HOÁ HIỆN ĐẠI HOÁ LÀ
QUÁ TRÌNH BIẾN ĐỔI MỘT NƯỚC CÓ NỀN KINH TẾ LẠC HẬU
TRỞ THÀNH MỘT NƯỚC CÔNG NGHIỆP HIỆN ĐẠI. QUA CÁC KÌ
ĐẠI HỘI VI,VII,VIII ĐẢNG TA LUÔN XÁC ĐỊNH CÔNG NGHIỆP
HOÁ HIỆN ĐẠI HOÁ LÀ MỘT NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM TRONG
SUỐT THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở NƯỚC TA.
ĐẠI HỘI LẦN THỨ IX CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LẠI
MỘT LẦN NỮA XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU CHO NHỮNG NĂM
TRƯỚC MẮT: “ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ
ĐẤT NƯỚC, ĐƯA ĐẤT NƯỚC RA KHỎI TÌNH TRẠNG KÉM PHÁT
TRIỂN; TẬP TRUNG SỨC XÂY DỰNG CÓ CHỌN LỌC MỘT SỐ CƠ
SỞ CÔNG NGHIỆP NẶNG QUAN TRỌNG VÀ CÔNG NGHỆ CAO
SẢN XUẤT TƯ LIỆU SẢN XUẤT CẦN THIẾT ĐỂ TRANG BỊ VÀ
TRANG BỊ LẠI KĨ THUẬT CÔNG NGHỆ TIÊN TIẾN CHO CÁC
NGÀNH KINH TẾ NÔNG NGHIỆP, CÔNG NGHIỆP, DỊCH VỤ ĐÁP
ỨNG ĐƯỢC NHU CẦU QUỐC PHÒNG, TẠO NỀN TẢNG ĐỂ ĐẾN
NĂM 2020 NƯỚC TA CƠ BẢN TRỞ THÀNH NƯỚC CÔNG
NGHIỆP”.
2. CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG NGHIỆP NÔNG
THÔN.
2.1. KHÁI NIỆM
CÔNG NGHIỆP HOÁ HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG NGHIỆP, NÔNG
THÔN LÀ QUÁ TRÌNH CHUYỂN ĐỔI CĂN BẢN, TOÀN DIỆN CÁC
HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT TRONG NÔNG NGHIỆP VÀ BỘ MẶT
KINH TẾ –XÃ HỘI NÔNG THÔN, BIẾN LAO ĐỘNG THỦ CÔNG
THÀNH LAO ĐỘNG CƠ GIỚI, ĐƯA SẢN XUẤT NHỎ LÊN SẢN
XUẤT LỚN HÀNG HOÁ; LÀ QUÁ TRÌNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU
KINH TẾ NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN THEO HƯỚNG TĂNG TỶ
TRỌNG CÁC HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT PHI NÔNG NGHIỆP NHẰM
KHAI THÁC MỌI TIỀM NĂNG TẠO RA NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG,
HIỆU QUẢ KINH TẾ-XÃ HỘI CAO NHẤT TRONG NÔNG NGHIỆP
TiÓu luËn triÕt häc
3
NÔNG THÔN, TỪ ĐÓ BIẾN ĐỔI BỘ MẶT KINH TẾ-XÃ HỘI NÔNG
THÔN TIẾN GẦN ĐẾN THÀNH THỊ.TRONG ĐÓ:
- CÔNG NGHIỆP HOÁ NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN LÀ QUÁ
TRÌNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ.
- HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG NGHIỆP LÀ QUÁ TRÌNH KHÔNG NGỪNG
NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ KHOA HỌC KĨ THUẬT, CÔNG NGHỆ,
TRÌNH ĐỘ TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP.
2.2. QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG
THÔN.
QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG
THÔN BAO GỒM:
- ĐƯA PHƯƠNG PHÁP SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP, MÁY MÓC
THIẾT BỊ VÀO SỬ DỤNG TRONG NÔNG NGHIỆP VÀ SẢN XUẤT
Ở NÔNG THÔN ĐỂ THAY THẾ CHO LAO ĐỘNG THỦ CÔNG.
- ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ MỚI, HIỆN ĐẠI TƯƠNG
ỨNG VỚI CÔNG NGHỆ VÀ THIẾT BỊ VÀO NÔNG NGHIỆP NÔNG
THÔN.
- TẠO RA HỆ THỐNG CƠ SỞ HẠ TẦNG THÍCH HỢP VỚI VIỆC
ĐƯA MÁY MÓC THIẾT BỊ VÀ CÔNG NGHỆ MỚI VÀO NÔNG
THÔN.
II. MỘT SỐ NHẬN ĐỊNH VỀ TÌNH HÌNH NÔNG NGHIỆP, NÔNG
THÔN NƯỚC TA HIỆN NAY.
1. NÔNG NGHIỆP ĐÃ PHÁT TRIỂN NHANH VỀ SẢN LƯỢNG
ĐẶC BIỆT LÀ LƯƠNG THỰC NHƯNG CHẤT LƯỢNG NÔNG
SẢN CÒN THẤP, KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CÒN YẾU KÉM.
TỪ NĂM 1981 ĐẾN NAY, NÔNG NGHIỆP ĐÃ PHÁT TRIỂN VỚI
NHỊP ĐỘ BÌNH QUÂN HÀNG NĂM LÀ 4,5%. NĂM 2000 SẢN
XUẤT NÔNG-LÂM-NGƯ NGHIỆP PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN TĂNG
BÌNH QUÂN 5%. SẢN XUẤT LƯƠNG THỰC TĂNG NHANH, BÌNH
QUÂN MỖI NĂM TĂNG KHOẢNG 1,3 TRIỆU TẤN. LƯƠNG THỰC
BÌNH QUÂN ĐẦU NGƯỜI TĂNG TỪ 370 KG (NĂM 1995) LÊN 435
KG (NĂM 2000). NĂNG XUẤT LÚA TỪ 32 TẠ/HA (NĂM 1990) LÊN
43 TẠ/ HA (NĂM 2000). SẢN XUẤT MẦU CŨNG ỔN ĐỊNH, NHẤT
LÀ NGÔ. NĂM 1995 DIỆN TÍCH CẢ NƯỚC MỚI ĐẠT 55 VẠN HA,
NĂNG SUẤT 21 TẠ /HA, SẢN LƯỢNG 1,184 TRIỆU TẤN. ĐẾN
TiÓu luËn triÕt häc
4
NĂM 1999 DIỆN TÍCH NGÔ 69 1 VẠN HA, NĂNG SUẤT 25 TẠ/HA,
SẢN LƯỢNG 1,75 TRIỆU TẤN. CÂY CÔNG NGHIỆP, CÂY ĂN QUẢ
CÓ BƯỚC PHÁT TRIỂN KHÁ BÌNH QUÂN 10 NĂM1990-1999 SO
VỚI BÌNH QUÂN 5 NĂM TRƯỚC ĐÓ: SẢN LƯỢNG LẠC TĂNG
74% CÀ PHÊ NHÂN TĂNG 2,8 LẦN, CAO SU TĂNG 87%, HỒ TIÊU
TĂNG 68%, CHÈ TĂNG 27,3%, BÔNG TĂNG 2,83 LẦN. CÂY ĂN
QUẢ CẢ NƯỚC NĂM 1999 ĐẠT 512,8 NGHÌN HA.
CHĂN NUÔI CÓ BƯỚC TĂNG TRƯỞNG KHÁ CAO VÀ ỔN
ĐỊNH. BÌNH QUÂN 10 NĂM 1990-2000 SO VỚI BÌNH QUÂN 5
NĂM TRƯỚC ĐÓ: ĐÀN LỢN TĂNG 20%, BÒ TĂNG 10%, SẢN
LƯỢNG TRỨNG TĂNG 33%.
THUỶ HẢI SẢN TĂNG LIÊN TỤC. HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC
THUỶ SẢN TRÊN SÔNG, TRÊN BIỂN PHÁT TRIỂN MẠNH. ĐẾN
NĂM 2000 CẢ NƯỚC CÓ 229,9 NGHÌN HỘ DÂN TRANG BỊ 7150
TẦU ĐÁNH CÁ CƠ GIỚI.
(NGUỒN: TẠP CHÍ KINH TẾ VÀ DỰ BÁO SỐ 12 NĂM 2000,
TRANG 6,7,8)
TUY NHIÊN DO SẢN XUẤT CÁC MẶT HÀNG NÔNG SẢN
TĂNG NHANH SO VỚI NHU CẦU TRONG NƯỚC KHIẾN CHO
SẢN LƯỢNG HÀNG HOÁ CẦN ĐƯỢC XUẤT KHẨU TĂNG LÊN.
VÌ VẬY GIÁ CẢ NÔNG SẢN PHẦN LỚN PHỤ THUỘC VÀO XUẤT
KHẨU. TRONG THỜI GIAN QUA MỘT SỐ MẶT HÀNG NÔNG SẢN
GIÁ XUỐNG THẤP: LÚA GẠO, CÀ PHÊ, TIÊU, … CHỦ YẾU LÀ
DO XUẤT KHẨU KÉM HIỆU QUẢ. CHÍNH VÌ VẬY ĐỂ PHÁT
TRIỂN NÔNG NGHIỆP CHÚNG TA CẦN CHÚ TRỌNG ĐẾN TIÊU
THỤ SẢN PHẨM, GIẢM KHÓ KHĂN CHO NGƯỜI NÔNG DÂN.
MUỐN GIẢI QUYẾT ĐƯỢC VẤN ĐỀ NÀY CẦN PHẢI THAY ĐỔI
CƠ CẤU VÀ CHẤT LƯỢNG SẢN GIỐNG, ÁP DỤNG KHOA HỌC
KỸ THUẬT TIÊN TIẾN VÀ ĐỒNG BỘ TỪ SẢN XUẤT ĐẾN CHẾ
BIẾN, BẢO QUẢN ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HÀNG HOÁ.
BÊN CẠNH ĐÓ ĐỂ NÂNG CAO KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CÁC
MẶT HÀNG NÔNG SẢN, CHÚNG TA PHẢI ĐA DẠNG HOÁ SẢN
PHẨM, TẬP TRUNG PHÁT TRIỂN NHỮNG MẶT HÀNG CHIẾN
LƯỢC DỰA VÀO LỢI THẾ SO SÁNH GIỮA CÁC VÙNG SẢN
XUẤT HÀNG HOÁ.
2. HÌNH THÀNH CÁC KHU VỰC SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP,
LÂM NGHIỆP TẬP TRUNG