L I M ĐUỜ Ở Ầ
Phân công lao đng xã h i chính là s chuyên môn hoá s n xu t trongộ ộ ự ả ấ
ph m vi xã h i. Trong các xã h i cũ, phân công lao đng xã h i di n ra cóạ ộ ộ ộ ộ ễ
tính t phát, còn trong xã h i ch nghĩa, phân công lao đng xã h i đcự ộ ủ ộ ộ ượ
ti n hành m t cách t giác.ế ộ ự
Phân công lao đng xã h i ph n ánh trình đ phát tri n c a l c l ngộ ộ ả ộ ể ủ ự ượ
s n xu t xã h i, đng th i m i b c ti n c a s phân công lao đng xãả ấ ộ ồ ờ ỗ ướ ế ủ ự ộ
h i l i có tác d ng thúc đy l c l ng s n xu t c a xã h i phát tri n, l cộ ạ ụ ẩ ự ượ ả ấ ủ ộ ể ự
l ng s n xu t c a xã h i phát tri n l i t o ra năng su t lao đng xã h iượ ả ấ ủ ộ ể ạ ạ ấ ộ ộ
cao, thúc đy cao, thúc đy quá trình xã h i hoá s n xu t di n ra m nh h n.ẩ ẩ ộ ả ấ ễ ạ ơ
B i b y xã h i hoá s n xu t v a là ti n đ v a là k t qu c a phân côngở ậ ộ ả ấ ừ ề ề ừ ế ả ủ
lao đng xã h i. Xã h i hoá s n xu t cao chính là cái đm b o cho ph ngộ ộ ộ ả ấ ả ả ươ
th c s n xu t xã h i ch nghĩa chi n th ng ph ng th c s n xu t cũ.ứ ả ấ ộ ủ ế ắ ươ ứ ả ấ
Đi u này càng có ý nghĩa quan tr ng trong vi c đa n n s n xu t nh , l cề ọ ệ ư ề ả ấ ỏ ạ
h u lên n n s n xu t l n xã h i ch nghĩa gi a th k XIX. Các Mac đãậ ề ả ấ ớ ộ ủ ữ ế ỷ
làm cu c cách m ng trong l ch s các h c thuy t kinh t và tri t h c xâyộ ạ ị ử ọ ế ế ế ọ
d ng nên h c thuy t c a chính mình. H c thuy t c a C.Mac ra đi là sự ọ ế ủ ọ ế ủ ờ ự
k th a nh ng h c thuy t c a các đi bi u xu t s c nh t trong tri t h c,ế ừ ữ ọ ế ủ ạ ể ấ ắ ấ ế ọ
trong kinh t chính tr h c và trong ch nghĩa xã h i khoa h c. Quan ni mế ị ọ ủ ộ ọ ệ
c a ch nghĩa Mac đã v ch rõ s phát sinh, phát tri n c a ph ng th c s nủ ủ ạ ự ể ủ ươ ứ ả
xu t t b n ch nghĩa, nêu lên nh ng m t ti n b , đng th i cũng v ch rõấ ư ả ủ ữ ặ ế ộ ồ ờ ạ
nh ng khuy t t t và mâu thu n c a ch nghĩa t b n. Ch nghĩa t b n t tữ ế ậ ẫ ủ ủ ư ả ủ ư ả ấ
y u s b thay th b i m t ph ng th c s n xu t m i ti n b h n đó làế ẽ ị ế ở ộ ươ ứ ả ấ ớ ế ộ ơ
ph ng th c s n xu t c ng s n ch nghĩa. Mà nguyên nhân sâu xa chính làươ ứ ả ấ ộ ả ủ
m i quan h gi a phân công lao đng xã h i và xã h i hoá s n xu t. Đi uố ệ ữ ộ ộ ộ ả ấ ề
này đc th hi n rõ trong các tác ph m th i k đu c a Mac nh b nượ ể ệ ẩ ờ ỳ ầ ủ ư ả
1
th o kinh t tri t h c, gia đình th n thánh, h t t ng Đc, tuyên ngônả ế ế ọ ầ ệ ư ưở ứ
c a Đng C ng s n, s phát tri n c a ch nghĩa t b n Nga, ti n côngủ ả ộ ả ự ể ủ ủ ư ả ở ề
giá c và l i nhu n…ả ợ ậ
Đ nghiên c u nh ng c s lý lu n v m i quan h gi a phân côngể ứ ữ ơ ở ậ ề ố ệ ữ
lao đng xã h i và xã h i hoá s n xu t, nh m quán tri t h n n a đng l iộ ộ ộ ả ấ ằ ệ ơ ữ ườ ố
quan đi m c a Đng ta v v n đ này. Chính vì v y em ch n đ tài: "ể ủ ả ề ấ ề ậ ọ ề Tìm
hi u m i quan h gi a phân công lao đng xã h i và xã h i hoá s nể ố ệ ữ ộ ộ ộ ả
xu t qua m t s tác ph m th i k đu c a Mac" ấ ộ ố ẩ ờ ỳ ầ ủ đ nghiên c u.ể ứ
Do h n ch v m t th i gian v nh n th c. Nên bài ti u lu n nàyạ ế ề ặ ờ ề ậ ứ ể ậ
không tránh kh i sai sót c n ph i s a đi b sung. R t mong đc th yỏ ầ ả ử ổ ổ ấ ượ ầ
(cô) t o đi u ki n giúp đ, cho ý ki n b sung đ bài làm c a em đcạ ề ệ ỡ ế ổ ể ủ ượ
hoàn thi n h n.ệ ơ
Sinh viên
2
CH NG IƯƠ
PHÂN CÔNG LAO ĐNG XÃ H I C S TI N Đ XU T PHÁTỘ Ộ Ơ Ở Ề Ề Ấ
C A S C S N XU TỦ Ứ Ả Ấ
Phân công lao đng xã h i là bi u hi n c a s phát tri n c a l cộ ộ ể ệ ủ ự ể ủ ự
l ng s n xu t xã h i C.Mac nói "trình đ phát tri n l c l ng s n xu tượ ả ấ ộ ộ ể ự ượ ả ấ
c a m t dân t c b c l rõ ràng nh t trình đ phát tri n c a s phân côngủ ộ ộ ộ ộ ấ ở ộ ể ủ ự
lao đng", và cho r ng "phân công là hình th c c b n c a n n s n xu t xãộ ằ ứ ơ ả ủ ề ả ấ
h i", đng th i cũng là m t hình th c c b n c a n n s n xu t xã h i.ộ ồ ờ ộ ứ ơ ả ủ ề ả ấ ộ
Phân công lao đng có tác d ng m nh m đi v i s n xu t, thúc đy kộ ụ ạ ẽ ố ớ ả ấ ẩ ỹ
thu t s n xu t phát tri n, tr c h t là thúc đy s c i ti n c a công c s nậ ả ấ ể ướ ế ẩ ự ả ế ủ ụ ả
xu t, nâng cao năng su t lao đng Mác nói: "…s c s n xu t c a lao đngấ ấ ộ ứ ả ấ ủ ộ
nh t thi t ph thu c ch y u vào…s phân công lao đng", "s phân côngấ ế ụ ộ ủ ế ự ộ ự
lao đng đó làm cho ng i ta có th s n xu t nhanh h n do đó cũng rộ ườ ể ả ấ ơ ẻ
h n". Phân công lao đng xã h i g n li n ch t ch v i công c s n xu t.ơ ộ ộ ắ ề ặ ẽ ớ ụ ả ấ
Khi n n s n xu t m i xu t hi n thì phân công lao đng xã h i cũng ph iề ả ấ ớ ấ ệ ộ ộ ả
đt đc trình đ t ng ng v i n n s n xu t y. Đó là m t t t y u kháchạ ượ ộ ươ ứ ớ ề ả ấ ấ ộ ấ ế
quan, m t yêu c u c p bách c a b n thân n n s n xu t xã h i. "Do n nộ ầ ấ ủ ả ề ả ấ ộ ề
công nghi p l n, nên vi c xoá b s phân công cũ đã tr thành m t đi uệ ớ ệ ỏ ự ở ộ ề
ki n c a b n thân n n s n xu t".ệ ủ ả ề ả ấ
Trong tác ph m "H t t ng Đc" ch rõ: …"M i quan h gi a cácẩ ệ ư ưở ứ ỉ ố ệ ữ
dân t c khác nhau ph thu c vào trình đ phát tri n c a các dân t c v cácộ ụ ộ ộ ể ủ ộ ề
m t l c l ng s n xu t, phân công lao đng và m i quan h bên trong.ặ ự ượ ả ấ ộ ố ệ
Nguyên lý đó đc m i ng i th a nh n. Tuy nhiên không ch riêng m iượ ọ ườ ừ ậ ỉ ố
quan h c a m t dân t c v i các dân t c khác, mà c toàn b k t c u bênệ ủ ộ ộ ớ ộ ả ộ ế ấ
trong c a chính dân t c đó cũng ph thu c vào trình đ phát tri n c a s nủ ộ ụ ộ ộ ể ủ ả
xu t c a nó và c a m i quan h bên trong và bên ngoài c a nó. Trình đấ ủ ủ ố ệ ủ ộ
3
phát tri n c a l c l ng s n xu t c a m t dân t c b c l rõ r t nh t ể ủ ự ượ ả ấ ủ ộ ộ ộ ộ ệ ấ ở
trình đ phát tri n c a s phân công lao đng. B t c s c s n xu t m i nàoộ ể ủ ự ộ ấ ứ ứ ả ấ ớ
trong ch ng m c không ph i ch là m t s m r ng đn thu n v s l ngừ ự ả ỉ ộ ự ở ộ ơ ầ ề ố ượ
c a nh ng l c l ng s n xu t mà cho đn lúc đó ng i ta đã bi t (s khaiủ ữ ự ượ ả ấ ế ườ ế ự
phá đt đai m i ch ng h n), thì cũng đu mang l i k t qu là s phát tri nấ ớ ẳ ạ ề ạ ế ả ự ể
thêm s phân công lao đng xã h i"…ự ộ ộ
Cac - Mac ch ra r ng: "S phân công lao đng bên trong m t dân t cỉ ằ ự ộ ộ ộ
tr c h t đa t i s tách r i gi a m t bên là lao đng công nghi p vàướ ế ư ớ ự ờ ữ ộ ộ ệ
th ng nghi p và m t bên là lao đng nông nghi p và do đó đa t i s táchươ ệ ộ ộ ệ ư ớ ự
r i gi a thành th và nông thôn và s đi l p quy n l i c a hai bên. Đngờ ữ ị ự ố ậ ề ợ ủ ồ
th i do phân công lao đng bên trong các ngành khác nhau nên s phân côngờ ộ ự
gi a nh ng cá nhân cùng lao đng v i nhau trong cùng m t ngành lao đngữ ữ ộ ớ ộ ộ
cũng ngày càng t m thêm..".ỉ ỉ
Phân công lao đng xã h i bi u hi n m i quan h gi a con ng iộ ộ ể ệ ố ệ ữ ườ
v i t nhiên trong quá trình s n xu t. Th hi n năng l c th c ti n c a conớ ự ả ấ ể ệ ự ự ễ ủ
ng i trong quá trình s n xu t ra c a c i v t ch t, là c s ti n đ xu tườ ả ấ ủ ả ậ ấ ơ ở ề ề ấ
phát c a s c s n xu t.ủ ứ ả ấ
4
CH NG IIƯƠ
XÃ H I HOÁ S N XU T - VAI TRÒ C A NÓ ĐI V I Ộ Ả Ấ Ủ Ố Ớ
S PHÁT TRI N S C S N XU TỰ Ể Ứ Ả Ấ
S n xu t bao gi cũng mang tính ch t xã h i. Ngay trong bu i bìnhả ấ ờ ấ ộ ổ
minh c a l ch s , trong quá trình hái l m, săn b t theo b y, đàn không cóủ ị ử ượ ắ ầ
ho t đng s n xu t nào di n ra đc l p. Tính xã h i c a s n xu t khôngạ ộ ả ấ ễ ộ ậ ộ ủ ả ấ
ch t n t i trong bu i đu hình thành xã h i con ng i, mà còn phát tri nỉ ồ ạ ổ ầ ộ ườ ể
cao h n trong đi u ki n xã h i hi n đi. Tính xã h i hoá c a s n xu t phátơ ề ệ ộ ệ ạ ộ ủ ả ấ
tri n t th p lên cao g n li n v i trình đ phát tri n c a l c l ng s nể ừ ấ ắ ề ớ ộ ể ủ ự ượ ả
xu t trong ti n trình phát tri n c a l ch s . Trong các xã h i g n li n v iấ ế ể ủ ị ử ộ ắ ề ớ
n n s n xu t nh , kinh t t nhiên t cung t c p, các ho t đng kinh tề ả ấ ỏ ế ự ự ự ấ ạ ộ ế
trong xã h i th ng đc ti n hành b i các đn v kinh t đc l p v iộ ườ ượ ế ở ơ ị ế ộ ậ ớ
nhau, ho c n u có quan h v i nhau cũng ch là quan h t p h p theo sặ ế ệ ớ ỉ ệ ậ ợ ố
c ng đn thu n, ch a có quan h h u c v i nhau. N n s n xu t đây tuyộ ơ ầ ư ệ ữ ơ ớ ề ả ấ ở
mnag tính ch t xã h i nh ng n n s n xu t v n ch a xã h i hoá. B i v y,ấ ộ ư ề ả ấ ẫ ư ộ ở ậ
n u xem xét xã h i hoá s n xu t v i t cách là m t h th ng h u c , thìế ộ ả ấ ớ ư ộ ệ ố ữ ơ
xã h i hoá s n xu t tr c ti p g n li n v i s ra đi và phát tri n c a n nộ ả ấ ự ế ắ ề ớ ự ờ ể ủ ề
s n xu t l n trong l ch s .T đó có th hi u: xã h i hoá s n xu t là s liênả ấ ớ ị ử ừ ể ể ộ ả ấ ự
k t nhi u quá trình kinh t riêng bi tt hành quá trình kinh t xã h i, t n t iế ề ế ệ ế ộ ồ ạ
ho t đng và phát tri n liên t c nh m t h th ng h u c . Đó là quá trìnhạ ộ ể ụ ư ộ ệ ố ữ ơ
kinh t khách quan phù h p v i trình đ phát tri n cao c a l c l ng s nế ợ ớ ộ ể ủ ự ượ ả
xu t, ph n ánh xu th phát tri n t t y u mang tính ch t xã h i c a s nấ ả ế ể ấ ế ấ ộ ủ ả
xu t. Vi c t o nên nh ng t ch c, nh ng quan h kinh t m i đáp ngấ ệ ạ ữ ổ ứ ữ ệ ế ớ ứ
yêu c u và ph n ánh quá trình kinh t khách quan k trên là s xã h i trênầ ả ế ể ự ộ
th c t .ự ế
5