HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
---------------------------------------
NGUYỄN VĂN HUY
NGHIÊN CỨU VÀ PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG QUẢN LÝ,
PHÁT HIỆN HÀNH VI GIAN LẬN TRONG
THI TRỰC TUYẾN
CHUYÊN NGÀNH: HỆ THỐNG THÔNG TIN
Mã số: 8.48.01.04
TÓM TẮT ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP THẠC SỸ
(Theo định hướng ứng dụng)
Hà Nội – 2023
Đề án tốt nghiệp được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS Đỗ Xuân Chợ
(Ghi rõ học hàm, học vị)
Phản biện 1: ……………………………………………………………………
Phản biện 2: …………………………………………………………………..
Đề án tốt nghiệp sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm đề án tốt nghiệp thạc sĩ tại
Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông
Vào lúc: ....... giờ ....... ngày ....... tháng ....... .. năm ...............
Có thể tìm hiểu đề án tốt nghiệp tại:
- Thư viện của Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông.
1
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Hình thức thi viết đã trở nên quá quen thuộc với học sinh trên khắp
cả nước. Đây là một hình thức thi truyền thống đã được sử dụng trong
nhiều năm qua. Tuy nhiên, từ sau khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát, học
sinh buộc phải chuyển sang học trực tuyến tại nhà, và hình thức thi viết
này đã gặp nhiều khó khăn trong việc áp dụng. Đó là lý do tại sao học và
thi trực tuyến trở thành những quy trình quen thuộc đối với các nhà trường
và học sinh. Cùng với việc tổ chức thi học kỳ, học phần, thi tốt nghiệp và
bảo vệ khóa luận tốt nghiệp trực tuyến, việc áp dụng hình thức này đã có
rất nhiều lợi ích trong việc giảng dạy và thi cử cho học sinh và giáo viên.
Tuy nhiên, hình thức thi trực tuyến theo cách truyền thống hiện tại
không thể đảm bảo tính công bằng và minh bạch. Vì hiện tại, giáo viên
không thể kiểm soát được toàn bộ số lượng học sinh và các hành vi gian
lận thông qua màn hình máy tính. Điều này dẫn đến việc kết quả thi không
chính xác và mất tính công bằng, và đây trở thành một vấn đề hàng đầu
trong ngành giáo dục đối với các hệ thống thi trực tuyến.
Để giải quyết khó khăn này, việc nghiên cứu và đề xuất giải pháp
hiệu quả để quản lý và phát hiện các hành vi tiêu cực trong thi trực tuyến
trở nên cấp bách. Ngoài việc nghiên cứu, việc phát triển và ứng dụng trên
nền tảng website cũng là một phần quan trọng trong việc hỗ trợ phát hiện
các hành vi gian lận tự động dựa trên các bộ quy tắc đã được nghiên cứu.
Điều này giúp giảm gánh nặng cho giáo viên và cán bộ coi thi, đồng thời
đem lại hiệu quả, chất lượng và tính công bằng cho việc tổ chức thi trực
tuyến.
Việc nghiên cứu, phát triển và áp dụng các công nghệ và trí tuệ nhân
tạo để quản lý và phát hiện gian lận trong thi trực tuyến là vô cùng cấp
thiết. Qua đó, chúng ta có thể giúp giáo viên và cán bộ coi thi giảm bớt
gánh nặng và mang lại tính công bằng, hiệu quả và chất lượng cho việc tổ
chức thi trực tuyến.
2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
2.1. Các phương pháp phát hiện gian lận thi trực tuyến.
a. Phân tích hành vi:
2
Phương pháp này dựa trên việc phân tích hành vi của thí sinh trong
quá trình làm bài thi. Các thông số như tốc độ làm bài, thời gian phản ứng,
mô hình học tập của thí sinh có thể được theo dõi và so sánh với các hành
vi bình thường. Nếu có sự bất thường, như tốc độ làm bài quá nhanh hoặc
có sự giống nhau đáng ngờ giữa các thí sinh, hệ thống có thể cảnh báo về
khả năng gian lận [1].
b. Giám sát webcam:
Một phương pháp phổ biến là sử dụng webcam để giám sát hành vi
của thí sinh trong quá trình làm bài thi. Điều này có thể giúp phát hiện các
hành vi bất thường như nhìn vào tài liệu ghi chú, sử dụng điện thoại di
động hoặc nhờ đến sự giúp đỡ của người khác trong khi làm bài thi.
c. Phân tích ngôn ngữ tự nhiên:
Phương pháp này sử dụng các thuật toán xử lý ngôn ngữ tự nhiên để
phân tích nội dung của bài làm. Các thuật toán có thể phát hiện những
đoạn văn bản được sao chép từ nguồn khác hoặc nhận diện những từ ngữ
có liên quan đến gian lận[2].
d. Hệ thống chống sao chép:
Các hệ thống chống sao chép giúp phát hiện việc sao chép nội dung
từ các nguồn bên ngoài trong bài làm của thí sinh. Các thuật toán so sánh
nội dung và cấu trúc của bài làm với các nguồn tham khảo đã biết để xác
định mức độ tương đồng.
e. Phân tích dữ liệu học tập:
Phương pháp này sử dụng các thuật toán học máy để phân tích dữ
liệu học tập của thí sinh. Dựa trên mô hình học tập, hệ thống có thể phát
hiện các mẫu không thường xuyên hoặc bất thường trong dữ liệu và đưa
ra cảnh báo về khả năng gian lận.
f. Sử dụng trí tuệ nhân tạo:
Sử dụng trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence - AI) trong hệ thống
quản lý và phát hiện gian lận trong thi trực tuyến mang lại nhiều lợi ích
và khả năng nâng cao hiệu quả phát hiện gian lận.
2.2. Kết luận
Các hệ thống quản lý và phát hiện gian lận trong thi cử đã được quan
tâm nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khá rộng rãi trên thực tế. Nhiệm
3
vụ chính của hệ thống quản lý và phát hiện hành vi gian lận bao gồm:
- Quản lý các tập luật (rules) đã được nghiên cứu và định nghĩa là các
hành vi gian lận, có đánh giá mức độ ưu tiên của từng rule theo 3 mức độ
vi phạm Thấp/Trung Bình/Cao. Bên cạnh đó, từng rule cũng sẽ được cấu
hình số lần được phép vi phạm của học sinh trong 1 bài thi.
- Giám sát quá trình thi của từng học sinh qua màn hình dashboard và
cho phép người quản trị (người giám sát thi) có thể nhắc nhở trực tiếp học
sinh khi thi thông qua WebSocket.
- Khi phát hiện hành vi vi phạm thì sẽ ghi log, phân tích log và đưa ra
các hành động.
- Gửi thông báo cho người giám sát về các hành vi vi phạm của học
sinh đã phát hiện được.
- Gửi cảnh báo tự động cho học sinh khi vi phạm hoặc hủy bài thi của
học sinh nếu vi phạm quá số lần hoặc vi phạm mức độ nghiêm trọng (tùy
theo cấu hình rule).
3. Mục tiêu nghiên cứu
Đề án nghiên cứu và phát triển ứng dụng quản lý, phát hiện gian lận
thi trực tuyến trên nền tảng website nhằm đưa ra phương pháp phát hiện
gian lận và phương pháp xử lý theo mốt số tập luật chống gian lận được
đề án nghiên cứu và sẽ áp dụng phương pháp này cho các hệ thống chống
gian lận lớn hơn nhằm giảm áp lực, vất vả cho cán bộ coi thi, nâng cao
hiệu quả, chất lượng và sự công bằng cho việc tổ chức thi trực tuyến.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Các hành vi gian lận trong thi cử, các phương
pháp phát hiện và quản lý các hành vi
Phạm vi nghiên cứu: Trên nền tảng mạng trực tuyến, sử dụng website
5. Phương pháp nghiên cứu
Đề án sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau:
Nghiên cứu lý thuyết: Nghiên cứu và định nghĩa các hành vi vi phạm,
các phương pháp và kỹ thuật phát hiện gian lận. Khảo sát 1 số tính năng
phát hiện gian lận của 1 số hệ thống đã triển khai.
Thực nghiệm: Xây dựng và phát triển thử nghiệm mô hình giải pháp
quản lý và phát hiện gian lận thi cử trên nền tảng website với 2 trang:
• Trang quản trị (dành cho người giám sát)
• Trang làm bài thi (dành cho học sinh)