Cần trang bị kỹ năng sống bên cạnh kiến
thức nền
kỹ năng sống (life skills) là khả năng thích nghi và hành vi tích cực cho phép cá
nhân có khả năng đối phó hiệu quả với nhu cầu và thách thức của cuộc sống hàng
ngày. Đó là khả năng hòa nhập, tương tác tạo ra hành vi lành mạnh, tích cực, tính
thích ứng hiệu quả của cá nhân trước những đòi hỏi, thách thức của cuộc sống.
Bản thân các kỹ năng sống nói lên quá trình và theo từng giai đoạn phát triển của
con người.
Hiện, có nhiều chương trình giáo dục với mục tiêu trang bị cho thế hệ tương lai
các kỹ năng, kiến thức để đáp ứng nhu cầu mới của xã hội. Các kỹ năng được
giảng dạy nhiều nhất là nhóm kỹ năng thích nghi với môi trường xung quanh, kỹ
năng mềm cho quá trình học tập và làm việc như kỹ năng giao tiếp, tư duy, trình
bày… Hiểu được tính trọng yếu của kỹ năng sống đối với quá trình phát triển của
học sinh, Hệ thống Trường Quốc tế Việt Úc (VAS) đưa vào giảng dạy chính khóa
chương trình giáo dục kỹ năng sống. Chương trình được phân chia kết cấu thành
nhóm kỹ năng sinh tồn và nhóm kỹ năng học tập - làm việc để các em được học và
thực hành một cách bài bản. Các em sẽ được học liên tục, xuyên suốt từ đó luôn
sẵn sàng, tự tin, tự lập trước mỗi giai đoạn cuộc đời.
Đối với nhóm kỹ năng sinh tồn, chương trình được thiết kế giúp người học có khả
năng thích ứng với những thay đổi trong đời sống xã hội hiện đại. Giai đoạn này,
giới trẻ dễ bị ảnh hưởng bởi các biến động mà nguyên nhân xuất phát từ môi
trường và con người.
Sẽ không bao giờ quá sớm nếu con trẻ được giáo dục khả năng tự bảo vệ bản thân,
từ đó tránh khỏi những tai nạn xâm hại đôi khi đáng tiếc lại chính từ người thân
trong gia đình. Và cũng không bao giờ dư thừa nếu gia đình và nhà trường dành
thời gian trò chuyện, giáo dục trẻ những tác hại của các chất kích thích, của tình
dục trước độ tuổi hoặc các trào lưu xấu của xã hội… Điều này được tích hợp vào
chương trình giảng dạy và phân bổ dàn trải từ mầm non đến trung học với các bài
học kỹ năng thích hợp tại trường Việt Úc.
Mục tiêu của nhóm kỹ năng sinh tồn, tùy theo từng độ tuổi sẽ giúp trang bị cho các
em nhận thức và khả năng xử lý trong những hoàn cảnh khác nhau. Các em có thể
tự xử lý các tình huống như: đi lạc nơi công cộng hoặc trong môi trường tự nhiên
hoang dã; khả năng nhận ra và ứng phó với các thành phần xấu như dụ dỗ, bắt cóc
cũng như nhận biết các hành vi mang tính chất lạm dụng để có ý thức bảo vệ bản
thân khỏi hiểm nguy và học ý thức tự giác, nói “không” trước cám dỗ. Các kiến
thức, kỹ năng bảo vệ bản thân và cứu người thoát khỏi những tình huống nguy
hiểm như cháy nổ, động đất, sóng thần, sơ cấp cứu… cũng được đưa vào chương
trình như một phần quan trọng giúp các em có thể sinh tồn và thoát hiểm trong các
điều kiện thiên nhiên và môi trường khắc nghiệt.
Bên cạnh đó, nhóm kỹ năng học tập - làm việc với các chuyên đề chọn lọc kỹ
lưỡng nhằm trang bị cho học sinh trung học những kỹ năng về tư duy logic và
sáng tạo, thuyết trình, giao tiếp, quản lý dự án, định hướng nghề nghiệp cũng như
học cách làm chủ cảm xúc, biết đánh giá bản thân… Khác với cách tiếp cận truyền
thống, chương trình được xây dựng với các yêu cầu về kết quả rõ ràng, cụ thể sẽ
giúp các em hệ thống hóa kiến thức một cách dễ dàng cũng như áp dụng ngay vào
thực tế hàng ngày.
Tại trường Việt Úc, một số kỹ năng làm việc sẽ được dạy hoàn toàn bằng tiếng
Anh theo hướng dự án hóa do các giảng viên nước ngoài đảm trách tạo điều kiện
cho các em làm quen với phong cách học tập bậc đại học. Việc học tập theo hướng
tiếp cận mới, ở bậc trung học sẽ rút ngắn khoảng cách và thời gian hội nhập của
học sinh vào môi trường học tập quốc tế trong tương lai