2011: Truyền thông xã hội vững vàng
ngôi “Vua”
Năm 2011, mạng xã hội chiếm thế thượng phong, báo in trong cơn bĩ
cực loay hoay tồn tại. Một năm bận rộn, chết chóc của phóng viên chiến
trường và những vụ từ chức CEO đình đám
2011 là năm nhiều sự kiện của làng truyền thông thế giới. Tuy nhiên,
không nhiều sự kiện vui. Tai tiếng nhất là scandal nghe lén dẫn tới đình
bản của tờ News of the World. Báo in, dù rất nhiều nỗ lực, vẫn chưa
thoát khỏi bế tắc. Trong khi đó, mạng xã hội tiếp tục là loại hình truyền
thông được cả công chúng lẫn giới báo chí ưa thích nhất.
Mạng xã hội chiếm thế thượng phong...
Chỉ nhìn những gì mạng xã hội thể hiện qua thảm họa động đất- sóng
thần tại Nhật Bản hồi trung tuần tháng 3/2011 cũng đủ thấy loại hình
truyền thông này giờ đây đóng vai trò lớn như thế nào. Sóng thần cuốn
trôi nhà cửa, giao thông ngừng hoạt động, đường điện thoại bị cắt đứt,
người dân Nhật, trong cơn hoảng loạn chưa từng có, chưa bao giờ thấy
mình cô độc và cần sự hỗ trợ từ bên ngoài đến thế.
Chính trong hoàn cảnh nước sôi lửa bỏng, truyền thông xã hội, cụ thể là
mạng xã hội và các trang blog, đã chứng tỏ sức mạnh, ưu thế riêng có
của mình: kết nối con người với con người, truyền đi những thông điệp
cầu chúc bình an, cập nhật thông tin về những người Nhật bị nạn.
Twitter lập tức lập địa chỉ riêng chuyên về “guide- hướng dẫn”, bằng cả
tiếng Nhật lẫn tiếng Anh, giúp họ thông tin, liên lạc, đăng những thông
tin như số đường dây nóng cho những người không nói tiếng Nhật tới
cảnh báo sóng thần, thông báo lịch tàu hỏa và những nơi trú ẩn cho
người mất nhà cửa.
Cũng gần như sau khi siêu địa chấn, sóng thần xảy ra, Google cũng trình
làng website dịch vụ People Finder, bằng 2 thứ tiếng Nhật, Anh, giúp
tìm kiếm các nạn nhân. Không chịu kém cạnh, Facebook cũng chứng tỏ
vai trò bằng việc tung ra thông điệp Global Disaster Relief, cung cấp các
thông tin thiết thân và hướng dẫn cư dân mạng giúp đỡ, cứu trợ nạn
nhân.
... nhưng vẫn bị ghét bỏ
Trong thời đại công nghệ kỹ thuật số, mạng xã hội ngày càng chứng tỏ
nhiều ưu điểm và trở thành loại hình truyền thông được ưa chuộng nhất
hiện nay. Tuy nhiên, chính những ưu điểm vượt trội của nó như khả
năng chia sẻ thông tin lại bị những người sử dụng lợi dụng và biến nó
thành một vũ khí đầy lợi hại, bị xem là… hiểm họa, thậm chí bị ghét bỏ.
Ngày 4/11, truyền thông thế giới chấn động khi hãng thông tấn AP của
Mỹ tung tin cho biết từ lâu nay Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã
thực hiện việc theo dõi bài viết của người dùng các mạng xã hội như
Tweeter hay Facebook trên khắp thế giới. Tại Anh, cảnh sát và chính trị
gia Anh đã đổ lỗi cho mạng xã hội trực tuyến, đặc biệt là mạng nhắn tin
giữa những người dùng dòng điện thoại BlackBerry (BlackBerry
Messenger – BBM) của RIM đã được phần tử bạo động sử dụng để liên
lạc trong suốt những cuộc bạo động xảy đến trên nước Anh.
Nhưng cho dù có bị theo dõi, bị ghét bỏ, hay bị nhóm hacker hàng đầu
thếgiới Anonymous dọa… tiêu diệt thì mạng xã hội vẫn vững vàng ngôi
vị số 1 trong làng truyền thông thế giới hiện nay.
Báo in vẫn trong cơn bĩ cực...
“Lượng phát hành báo giấy giống như mặt trời, tăng lên ở phương Đông
và giảm đi ở phương Tây,” Christoph Riess, Giám đốc điều hành WAN-
IFRA nói trong hội nghị thường niên Diễn đàn báo chí thế giới diễn ra
ngày 13/10 tại Vienna, Áo. Thời gian dành cho báo in không nhiều, nhất
là ở các nước phát triển. Tổng cộng người đọc chỉ giành 8% cho báo
giấy.
Lượng phát hành báo in hàng ngày đã giảm từ 528 triệu bản vào năm
2009 xuống còn 519 triệu bản trong năm 2010. Báo giấy giảm thê thảm
nhất ở Bắc Mỹ, nơi lượng bán ra giảm tới 11% trong 2010 và 17% trong
5 năm qua. Năm 2011, doanh thu quảng cáo của báo in Mỹ đã giảm đến
7% trong năm 2011, chạm mốc thấp nhất trong vòng 27 năm qua.
Sự sụt giảm về doanh thu đã khiến việc sa thải nhân sự tiếp tục diễn ra
như một sự tất nhiên ở hàng loạt tập đoàn báo chí lớn. Đơn cử như
Gannett, nhà xuất bản của khoảng 80 tờ báo giấy hằng ngày tại Mỹ. Tập
đoàn báo chí lớn nhất Mỹ này đã sa thải tới 700 nhân viên trong năm
2011 vừa qua. ...
và loay hoay tồn tại
Để trụ vững trong thế giới truyền thông hiện đại, hầu hết các loại hình
truyền thông truyền thống, đặc biệt là báo in không còn cách nào khác là
phải bắt tay, hợp tác, kết thân với mạng xã hội, update những công