Từ Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 đến Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam: Sự phát triển nội hàm quyền con người trong bối cảnh lịch sử và hội nhập quốc tế

Quyền con người là một giá trị phổ quát, nhưng việc hiểu và ứng dụng nó không ngừng phát triển, chịu ảnh hưởng bởi tiến bộ xã hội và bối cảnh toàn cầu. Tại Việt Nam, khái niệm về quyền con người đã trải qua quá trình phát triển sâu rộng, từ nền tảng là Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cho đến các văn kiện quan trọng của Đảng Cộng sản Việt Nam, đặc biệt là Đại hội XIII. Nghiên cứu này nhằm phân tích lộ trình phát triển nội hàm quyền con người ở Việt Nam, làm rõ cách quốc gia thích ứng với bối cảnh xã hội, các thách thức hội nhập quốc tế và xu hướng toàn cầu như kinh tế số hay chuyển đổi xanh, từ đó cung cấp tư liệu và ý nghĩa tham khảo cho hoạch định chính sách hiện nay.

Nghiên cứu sinh, giảng viên, nhà hoạch định chính sách và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực luật, chính trị học, lịch sử, và quan hệ quốc tế, đặc biệt những người quan tâm đến quyền con người tại Việt Nam.

Bài viết phân tích một cách hệ thống sự phát triển của nội hàm quyền con người ở Việt Nam, khẳng định rằng đây là một khái niệm năng động, liên tục thích ứng với bối cảnh lịch sử, xã hội và quốc tế. Nghiên cứu mở đầu bằng việc trình bày các nền tảng triết học và các văn kiện quốc tế về quyền con người, nhấn mạnh tính phổ quát và khả biến của chúng. Sau đó, bài viết đi sâu vào quá trình lịch sử của quyền con người tại Việt Nam, từ các giá trị nhân văn truyền thống, qua các cuộc kháng chiến bảo vệ dân tộc, đến tư tưởng Hồ Chí Minh trong Tuyên ngôn Độc lập 1945. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khéo léo kết hợp các nguyên tắc nhân quyền quốc tế với nguyện vọng độc lập dân tộc và quyền tự quyết của Việt Nam, đặt nền móng cho sự phát triển độc đáo của quyền con người tại đây. Tiếp theo, bài viết khảo sát chi tiết sự phát triển và hoàn thiện nội hàm quyền con người qua các kỳ Đại hội của Đảng Cộng sản Việt Nam, từ Đại hội IX công nhận quyền con người là mục tiêu phát triển, đến Đại hội XI đặt con người vào vị trí trung tâm, và đặc biệt là Đại hội XIII với tầm nhìn toàn diện, tích hợp quyền con người với các xu hướng toàn cầu như chuyển đổi số, kinh tế xanh và bình đẳng giới. Phương pháp nghiên cứu chủ yếu là phân tích lịch sử và lý luận, sử dụng các văn kiện chính sách quan trọng của Đảng và Nhà nước, cùng các nghiên cứu chuyên sâu. Kết quả nghiên cứu làm rõ vai trò của pháp luật và nhà nước pháp quyền trong việc bảo đảm quyền con người và tầm quan trọng của việc thích ứng với hội nhập quốc tế. Công trình này có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng một xã hội Việt Nam công bằng, dân chủ, văn minh, và cung cấp cơ sở lý luận cho việc hoạch định và thực thi chính sách quyền con người phù hợp với tình hình hiện tại.