Bài giảng Kinh tế chính trị Mác - Lênin: Chương 6 - TS. Nguyễn Thanh Long

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ, quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa trở thành động lực then chốt cho sự phát triển bền vững của bất kỳ quốc gia nào. Đối với Việt Nam, một nền kinh tế đang chuyển đổi và tích cực hội nhập quốc tế, việc hiểu rõ bản chất, tính tất yếu và các mô hình của quá trình này là vô cùng quan trọng. Chương này cung cấp cái nhìn tổng quan về các cuộc cách mạng công nghiệp, vai trò của chúng trong lịch sử phát triển xã hội, và làm rõ khái niệm công nghiệp hóa, hiện đại hóa cùng với sự cần thiết khách quan của chúng đối với Việt Nam.

Sinh viên, giảng viên ngành kinh tế, chính trị học; các nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách về phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Chương này mở đầu bằng việc khái quát lịch sử các cuộc cách mạng công nghiệp từ 1.0 đến 4.0, phân tích những đặc trưng cơ bản và tác động sâu rộng của chúng đến lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất. Cụ thể, các cuộc cách mạng công nghiệp đã thúc đẩy phát triển năng suất lao động, "tri thức hóa" người lao động, chuyển đổi tư liệu lao động từ cơ khí sang tự động hóa và thông minh, đồng thời hoàn thiện quan hệ sản xuất thông qua các hình thức sở hữu đa dạng và đổi mới quản lý. Các mô hình công nghiệp hóa kinh điển như mô hình cổ điển, Xô Viết và NICs cũng được trình bày để cung cấp một cái nhìn đa chiều về các chiến lược phát triển. Tiếp đó, tài liệu làm rõ khái niệm công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam, nhấn mạnh đây là quá trình chuyển đổi căn bản và toàn diện các hoạt động kinh tế-xã hội từ lao động thủ công sang sử dụng công nghệ, phương tiện tiên tiến nhằm nâng cao năng suất lao động xã hội. Nội dung này đặt nền tảng vững chắc cho việc nghiên cứu sâu hơn về tính tất yếu khách quan của quá trình này và các giải pháp thực hiện tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng.