M C L C
CH NG IƯƠ
C U T O VÀ NGUYÊN LÝ HO T Đ NG C A ĐÈN LED
I. M đ u:
1.1. L ch s phát tri n công ngh chi u sáng: ế
-T xa x a, ng i ti n s s d ng nh ng ng n đèn thô s đ chi u ư ườ ơ ế
sáng hang đ ng c a mình. Nh ng đèn đó làm t nh ng v t li u s n nh ư
đá, v cây, s ng thú v t ch a m ng n b c. Thông th ng s d ng m ườ
đ ng và th c v t.
- Con ng i ch y u t o ra ánh sáng t l a m c đây ngu n nhi tườ ế
nhi u h n ánh sáng. th k 21, chúng ta v n đang s d ng nguyên t c đó ơ ế
đ s n sinh ra ánh sáng nhi t qua lo i đèn nóng sáng. Trong vài th p k
g n đây, các s n ph m chi u sáng đã tr nên tinh vi và đa d ng h n nhi u. ế ơ
- Theo c tính, tiêu th năng l ng c a vi c chi u sáng chi m kho ngướ ượ ế ế
20 45% t ng tiêu th năng l ng c a m t toà nhà th ng m i kho ng 3 ượ ươ
– 10% trong t ng tiêu th năng l ng c a m t nhà máy công nghi p. H u h t ượ ế
nh ng ng i s d ng năng l ng trong công nghi p và th ng m i đ u nh n ườ ượ ươ
th c đ c v n đ ti t ki m năng l ng trong các h th ng chi u sáng. ượ ế ượ ế
- Thông th ng th ti n hành ti t ki m năng l ng m t cách đáng kườ ế ế ượ
ch v i v n đ u t ít và m t chút kinh nghi m. Thay th các lo i đèn h i thu ư ế ơ
ngân ho c đèn nóng sáng b ng đèn halogen kim lo i ho c đèn natri cao áp s
giúp gi m chi phí năng l ng và tăng đ chi u sáng. ượ ế
- Tuy nhiên, trong m t s tr ng h p, c n ph i xem xét vi c s a đ i thi t ườ ế
k h th ng chi u sáng đ đ t đ c m c tiêu ti t ki m nh mong đ i. C nế ế ượ ế ư
hi u r ng nh ng lo i đèn hi u su t cao không ph i y u t duy nh t ế
đ m b o m t h th ng chi u sáng hi u qu . ế
1.2. Đi n cho chi u sáng: ế
Đi n tiêu th cho chi u sáng toàn c u 60GW/năm (2650 TWh/năm). ế
+ Chi m 19% t ng đi n tiêu th toàn c u (VN: 25,3%).ế
+ Kho ng 24 GW/năm cho s d ng đèn s i đ t v i hi u su t phát quang
ch có 15lm/W.
+ Kho ng 36 GW/năm cho s d ng đèn FL/HID hi u su t phát quang trung
bình 75lm/W.
GVHD: TH.S VÕ THANH HÀ Page 1
+ Đ th p sáng nh hi n nay trên toàn th gi i, m i năm các nhà máy đi n ư ế
đã th i ra 1.900 nghìn t t n khí CO2, l n g p 3 l n l ng khí CO2 do máy ượ
bay trên toàn th gi i th i ra, b ng 70% l ng khí CO2 do toàn b xe ô tô th iế ượ
ra trong 1 năm.
+ Năng lượng (energy - efficient lighting): nâng cao phm cht ca ánh
sáng, tiết kim năng lượng và bo v môi trường.
1.3. Yêu c u chi u sáng ế
+ Chi u đ sáng (lighting for light): nh ng n l c tìm ki m nh ngế ế
ngu n sáng t nhiên đ xua đi bóng t i.
+ Chi u sáng ti n ích (high-benefit lighting), chi u sáng hi u qu .ế ế
II. Các lo i đèn.
2.1. Đèn s i đ t (GLS)
- Là lo i đèn có dây tóc làm vi c trên c s b c x nhi t. ơ
-Dây tóc bóng làm b ng s i vomfram ch u đ c nhi t đ cao. ượ
-Khi dòng đi n đi qua s i dây tóc, dây tóc nóng lên, nhi t đ càng cao thì
ánh sáng chuy n v vùng nhìn th y càng rõ phát quang.
GVHD: TH.S VÕ THANH HÀ Page 2
-Nhi t đ dây tóc lên đ n 3000đ , trong bóng ch a khí tr ho c chân ế ơ
không đ làm ch m quá trình bay h i ơ nh ng l i làm tăng t n th t nhi t.ư
Gi n đ năng l ng: ượ
-10% vùng ánh sáng nhìn th y.
-20% t n th t nhi t và đ i l u. ư
-70% b c x h ng ngo i.
Hình 2. Đèn s i đ t và s đ năng l ng c a đèn s i đ t. ơ ượ
GVHD: TH.S VÕ THANH HÀ Page 3
Đ c Đi m u đi mƯ Nh c đi mượ
+ Hi u su t – 12
lumen/Oát
+ Ch s hoàn màu – 1A
+ Nhi t đ màu – m
(2.500K – 2.700K)
+Tu i th c a đèn – 1 –
2.000 gi
+ N i tr c ti p vào ế
l i đi n mà không c nướ
thi t b ph nào.ế
+ kích th c nh .ướ
+ s d ng d n gi n, ơ
b t sáng ngay.
+ Ch s hoàn màu t t,
x p x 100.
+ Giá thành r .
+ T o màu s c m áp,
không gây nh p nháy.
+ Hi u qu phát sáng
th p, năng l ng t n ra ượ
môi tr ng l n.ườ
+ Quang thông, tu i th
ph thu c vào đi n áp
ngu n.
2.2. Đèn Halogen-Vonfam
-Đèn halogen là m t lo i đèn nóng s i đ t.
-Lo i đèn này dây tóc b ng vonfam gi ng nh đèn s i đ t, tuy nhiên ư
bóng đèn đ c b m đ y b ng khí halogen.ượ ơ
- Nguyên t vonfam bay h i t dây tóc nóng di chuy n v phía thành ơ
mát h n c a bóng đèn. ơ
-Nhi t đ thành bóng gi cho các nguyên t vonfam oxyhalogen d ng
h i.ơ
GVHD: TH.S VÕ THANH HÀ Page 4
Hình 33- Đèn halogen vonfam.
Đ c đi m u đi mƯ Nh c đi mượ
+ Hi u su t – 18 lm/W.
+ Ch s hoàn màu –
1A.
+ Nhi t đ màu – m
(3.000K- 3.200K).
+ Tu i th c a đèn – 2
– 4.000 gi .
+ G n h n. ơ
+Tu i th dài h n. ơ
+ Sáng h n.ơ
+ Ánh sáng tr ng h n ơ
(nhi t đ màu cao h n). ơ
+ Giá cao h n.ơ
+ nhi u tia h ng ngo i
h n.ơ
+ Nhi u tia c c tím h n. ơ
+ Khó c m gi .
2.3. Đèn huỳnh quang
Đèn philips.
2.3.1. Đ c đi m c u t o:
GVHD: TH.S VÕ THANH HÀ Page 5