Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào công cụ, quy trình sáng tạo thiết kế đồ họa đa phương tiện cho truyền thông

294

ỨNGDỤNGTRÍTUỆNHÂNTẠOVÀOCÔNGCỤVÀ

QUYTRÌNHSÁNGTẠOTHIẾTKẾĐỒHỌA

ĐAPHƯƠNGTIỆNCHOTRUYỀNTHÔNG

NguyễnPhươngAnh



Email:aelita.voh@gmail.com

Ngàytòasoạnnhậnđượcbàibáo:29/09/2025

Ngàyphảnbiệnđánhgiá:15/10/2025

Ngàybàibáođượcduyệtđăng:23/10/2025

DOI:10.59266/houjs.2025.881

Tómtắt:Bàiviếtnàyphântíchnhữngcáchmàtrítuệnhântạo(AI)đãvàđangphát

triểntronglĩnhvựcmỹthuậtứngdụng,đặcbiệtlàthiếtkếđồhọađaphươngtiệnchotruyền

thông.Theotiếntrìnhcôngnghệ,AIđãhiệndiệntừlâutrongcácphầnmềmthiếtkếquen

thuộc,đồngthờicònđượctíchhợpvàonhữngcôngcụtìmkiếmvàkhaithácýtưởng,âm

thầmhỗtrợcácnhàthiếtkếhiệnthựchóasángtạomộtcáchdễdànghơn.Trongbốicảnh,

ngànhtruyềnthôngđangpháttriểnvàcầncácsảnphẩmthiếtkếđồhoạđaphươngtiệnliên

tụcđểphụcvụchothịtrường,cùngvớiđólàsựbùngnổcủacáccôngcụtạoảnhbằngAI

đangtrởthànhxuhướng,thúcđẩymạnhmẽsựđổimớitrongthiếtkế.Bàiviếttậptrunglàm

rõcáchAIđượcứngdụngtrongquátrìnhthiếtkếđồhọađaphươngtiệnphụcvụtruyền

thông,quađókhôngchỉtốiưuhóathờigianlàmviệcmàcònmởrakhảnăngpháttriểnvà

thửnghiệmnhiềuýtưởngmới.Đồngthời,bàiviếtcũngchỉranhữngcơhộimàAImang

lạinhưtăngtốcđộ,tiếtkiệmchiphí,đadạnghóaýtưởng,cùngvớicáctháchthứcvềbản

quyền,tínhđồngnhấtthẩmmỹvànguycơphụthuộccôngnghệ.Kếtluậnkhẳngđịnhrằng

AIkhôngcònlàcôngnghệcủatươnglai,màđãtrởthànhcôngcụthiếtyếutrongsángtạo

đồhọađaphươngtiện,songcầnđượckếthợpvớinănglựcsángtạocủaconngườiđểbảo

tồnbảnsắcvănhóatrongtruyềnthônghiệnđại.

Từkhóa:côngcụthiếtkế,quytrìnhsángtạo,thiếtkếđồhọađaphươngtiện,trítuệnhântạo,

truyềnthông

Khoasauđạihọc,TrườngĐạihọcMỹThuậtCôngNghiệp

I.Đặtvấnđề

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng

công nghiệp 4.0, sựphát triển mạnhmẽ

củacôngnghệsốvàtrítuệnhântạo(AI)

đã và đang tạo nên những biến đổi sâu

rộng trong nhiều lĩnh vực, trong đó có

mỹthuậtứngdụngvàthiếtkếđồhọađa

phươngtiện.AI không chỉ góp phầntối

ưuhóaquytrìnhsảnxuấtmàcònmởra

những cách tiếp cận hoàn toàn mới đối

295

vớihoạtđộngsángtạo.Songsongvớiđó,

ngànhtruyềnthônghiệnnayđangchứng

kiến tốc độ phát triển nhanh chóng,đòi

hỏikhốilượnglớncácsảnphẩmthiếtkế

đồhọađaphươngtiệnđadạng,cậpnhật

vàcótínhthẩmmỹcao.Nhucầunàyđặt

ra thách thức chocác nhàthiết kế trong

việcvừađảmbảohiệuquảsángtạo,vừa

rútngắnthờigiansảnxuất,vừathíchứng

linhhoạtvớithịhiếuthịtrường.

Trongbốicảnhấy,việcnghiêncứu

vàphântíchứngdụngtrítuệnhântạovào

côngcụvàquytrìnhsángtạothiếtkếđồ

họađaphươngtiệntrởthànhmộtyêucầu

cấpthiết.AIkhôngcònlàmộtcôngnghệ

mang tính viễn tưởng, mà đã hiện diện

tronghầuhếtcácphầnmềmthiếtkếquen

thuộc,cáccôngcụtìmkiếmvàkhaithác

ýtưởng,cũngnhưnhữngnềntảngtạoảnh

thếhệmới.Quátrìnhnàykhôngchỉthay

đổibảnchấtcủacôngcụ,màcòntáiđịnh

hìnhquytrìnhsángtạocủacácnhàthiếtkế.

Mụctiêucủanghiêncứulàlàmrõ

cách thức AI đã, đang và sẽ được ứng

dụng trong lĩnh vực thiết kế đồ họa đa

phươngtiệnphụcvụtruyềnthông,đồng

thờiphântíchnhữngcơhộivàtháchthức

màquátrìnhnàymanglại.Điểmmớicủa

nghiêncứunằmởviệcchỉrasựtiếnhóa

củaAI:từnhữngtínhnăngẩntrongphần

mềmquen thuộc, đến vai trò hỗ trợ tìm

kiếmvàpháttriểnýtưởng,vàcuốicùnglà

khảnăngtạosinhhìnhảnh-mộtxuhướng

đangbùngnổhiệnnay.

II.Cơsởlýthuyết

Trí tuệnhân tạo(AI) thường được

coilàkhoahọcvàkỹthuậtcủaviệcchế

tạo các máy móc thông minh. Nóicách

khác,đâylàkhảnăngcủahệthốngmáy

tínhthựchiệnnhữngnhiệmvụvốnđòihỏi

tríthôngminhcủaconngười.Ngàynay,

AIkhôngchỉthuộclĩnhvựccôngnghệmà

cònxuấthiệntrongnghệthuậtứngdụng

-đượcxemnhưmộtcôngcụsángtạođổi

mớigiúpmởrộng khả năngsáng tácvà

táiđịnhnghĩasựhợptácgiữaconngười

với máymóc trong sáng tạo nghệ thuật

(AvlonitouandPapadaki,2025)-điềumà

theoquanniệmtrướcnayvốnlàsảnphẩm

củariêngconngười.

Thiết kế đồ họa đa phương tiện

đượcxemlàsựpháttriểnmởrộngtừnền

tảng của thiết kế đồ họa truyền thống.

TrongcuốnLịchsửDesign,LêHuyVăn

và Trần Văn Bình định nghĩa: “Design

đồ họa (graphic design) bao gồm tất

cả các lĩnh vực giao tiếp và thông tin

(Communication).Quảngcáo,baobìsản

phẩm,brochure,catalogue,trangtrítrưng

bàycửahàng,đồhọaấnphẩmvănphòng

chocáchãng...nóitómlại,đólàcôngviệc

trangtrívẽtrênbềmặt”(LêHuyVănand

TrầnVănBình,2003).Cùngvớiđó,trong

Graphic Design, Rune Pettersson khẳng

định: “Thiếtkế đồ họa có thể được mô

tảnhưmộtnghệthuậtvàkỹthuậtnhằm

manglạitínhthẩmmỹ,chứcnăngvàcấu

trúc tổ chức cho nhiều loại văn bản và

hìnhminhhọakhácnhau.Thiếtkếđồhọa

vừalàmộtquátrình(độngtừ)vừalàkết

quả(danhtừ)củaquátrìnhđó.Thiếtkế

đồhọatruyềnthốnglàmộtdạngthiếtkế

‘đa dụng’, được sử dụng trong việcsản

xuấtnhiềuloạiphươngtiệntruyềnthông.

Thiếtkếđồhọathịgiáchiệnđạicónguồn

gốctừcácnguyênlýthẩmmỹmangtính

chứcnăngvàlýtính,vốnđượchìnhthành

qua nhiều thế kỷ trong thiết kế đồ họa

truyền thống cho phương tiện in ấn, và

ngàynaycũngđượcápdụngtrongthiết

kếcôngnghiệp”(Pettersson,2015).Đồng

thời,theoTừđiểnCambridge,multimedia

đượcđịnhnghĩalà“usingacombination

ofmovingandstillpictures,sound,music,

and words, especially in computers or

296

entertainment”(Heacock, 2003).Từcác

kháiniệmnàycóthểrútrarằngthiếtkế

đồhọađaphươngtiệnlàsựkếthợpnhiều

loạihìnhtruyềnthôngkhácnhau-từvăn

bản, hình ảnh, video, âm thanh cho đến

đồhọađộng-nhằmtạonêntrảinghiệm

hấpdẫnvàhiệuquảchongườisửdụng,

vừamangtínhnghệthuậtvừagắnbóchặt

chẽ vớicông nghệ,tạo ra các sảnphẩm

phongphú như poster, video quảngcáo,

hoạthình,website,ứngdụngdiđộnghay

tròchơiđiệntử,thểhiệnsựgiaothoagiữa

sáng tạo thẩm mỹ và công nghệ truyền

thônghiệnđại.

Cónhiềucáchtiếpcậnkhácnhauvề

kháiniệmtruyềnthông.GS.TSTạNgọc

Tấnchorằng“truyềnthônglàsựtraođổi

thông điệp giữa các thành viên hay các

nhómngườitrongxãhộinhằmđạtđược

sựhiểubiếtlẫnnhau”(Tấn,2004).Trong

khi đó, Frank Dance - giáo sư truyền

thông học người Mỹ - lại nhấn mạnh:

“Truyền thông là quá trình làm cho cái

trướcđâylàđộcquyềncủamộthoặcvài

người trởthành cáichung củahai hoặc

nhiềungười”(Dance,1970).Từcácquan

niệmtrêncóthểrútrarằngtruyềnthông

vềbảnchấtlàquátrìnhchuyểntảithông

tintừ chủ thể này đến chủthể khác với

mụctiêuchiasẻ,giảithíchhoặcgửigắm

một thông điệp cụ thể thông qua nhiều

hìnhthứckhácnhaunhưtruyềnhình,phát

thanh hay truyền miệng. Đặc biệt, trong

truyềnthôngthịgiác,kháiniệmnàybao

hàm việc truyền đạt thông tin qua các

phươngtiệnkỹthuậtsốcũngnhưquacác

yếu tố hình ảnh để đảm bảo thông điệp

đượctruyềntảimộtcáchhiệuquả.

Các nghiên cứu học thuậtgần đây

đềukhẳngđịnhtrítuệnhântạođangngày

càng trở thành công cụ thiết yếu trong

sángtạonghệthuậtvàthiếtkế.Avlonitou

vàPapadaki(2025)xemAInhưmộtcông

cụ sáng tạođổi mới, giúp mở rộngbiên

độ sáng tác và tích hợp yếu tố văn hóa

bản địa. McCormack và cộng sự (2019)

(McCormacketal.,2020)tiếpcậnAInhư

mộtđốitácđồngsángtạo,cókhảnănghỗ

trợtừkhâuýtưởngđếntriểnkhai,đồng

thờiđặtravấnđềvềtínhtựchủvàquyền

tácgiả.Đặcbiệt,López-Forniésvàcộngsự

(2024) (López-Forniés andAsión Suñer,

2024) chỉ ra tiềm năng của Generative

AItrongviệcthửnghiệmýtưởngnhanh

vàsảnxuấtnộidungđaphươngtiệncho

truyềnthôngthịgiác.Nhưvậy,AIkhông

chỉthayđổicôngcụmàcòntáicấutrúc

toànbộquytrìnhsángtạo,mởranhiềucơ

hộinhưngcũngđặtratháchthứcchothiết

kếđồhọađaphươngtiện.

III. Phương pháp, vật liệu

nghiêncứu

Phương pháp nghiên cứu tài liệu

thứcấp:Nghiêncứusửdụngcácnguồn

tàiliệuđãcôngbố,baogồmsách,bàibáo

khoahọc,kỷyếuhộithảovàcơsởdữliệu

trựctuyếnliênquanđếntrítuệnhântạo,

thiếtkếđồhọađaphươngtiệnvàtruyền

thông.Cáctàiliệunàyđượcchọnlọcvà

hệ thống hóa để hình thành nền tảng lý

luậnvàbốicảnhnghiêncứu.

Phương pháp tổng hợp, phân tích

vàsosánh:Saukhithuthập,cáctàiliệu

đượcđốichiếu,phânloạivàphântíchtheo

cáctiêuchívềcôngcụthiếtkế,quytrình

sángtạovàhiệuquảứngdụngtrongtruyền

thông.Phươngphápsosánhđượcvậndụng

đểlàmrõsựkhácbiệtgiữacôngcụtruyền

thốngvàcôngcụứngdụngAI,từđórútra

luậnđiểmphụcvụchonghiêncứu.

Phương pháp tiếp cận liên ngành:

Đềtàiđượctriểnkhaitrêncơsởtiếpcận

liênngành,kếthợpkiếnthứctừcôngnghệ

thôngtin,thiếtkếđồhọavàtruyềnthông.

297

Sự tích hợp này cho phép nghiên cứu

khôngchỉxemxétkhíacạnhkỹthuậtcủa

AImàcònđánhgiátácđộngcủanóđến

quytrìnhsángtạo,hiệuquảthẩmmỹvà

giátrịvănhóatronglĩnhvựctruyềnthông

hiệnđại.

Phươngphápthuthậpdữliệu:Thực

hiệnquansátthựctếquytrìnhthiếtkếcó

sửdụngtrítuệnhântạo.Nộidungtậptrung

tìm hiểu cảm nhận, trải nghiệm và đánh

giá củangười làmthiết kế,truyền thông

về những thay đổi trong tốc độ, chi phí

vàtínhsángtạokhidùngcôngnghệnày.

Đồngthời,cácsảnphẩmthiếtkếvàhồsơ

dựáncũngđượcphântíchđểxácđịnhvai

tròcủatrítuệnhântạotrongtừnggiaiđoạn

sángtạo.Ởhướngđịnhlượng,nghiêncứu

thuthậpsốliệuthựctếnhưthờigianhoàn

thànhsảnphẩm,chiphíthiếtkế,sốlượng

đầu ra và mức độ tương tác của các ấn

phẩmtruyềnthông.Sauđó,sosánhdữliệu

trướcvàsaukhiápdụngtrítuệnhântạođể

đánhgiáhiệuquảrõrànghơnvềnăngsuất

vàchấtlượngthiếtkế.

IV.Kếtquảvàthảoluận

4.1. Ứng dụng AI trong công cụ

thiếtkếđồhọa

AItíchhợptrongphầnmềmthiếtkế

truyền thống:Trongcácphần mềmthiết

kế đồ họatruyền thống, trítuệ nhântạo

ngàycàngđượctíchhợpnhằmhỗtrợvà

tăngcườnghiệuquảsángtạochongười

dùng. Điển hình, Adobe Photoshop với

công cụ Generative Fill (ứng dụng mô

hìnhAdobeFirey)chophépnhàthiếtkế

thêm,bớthoặcmởrộngnộidunghìnhảnh

bằngmôtảvănbảnmộtcáchliềnmạch,

thựchiệnnhữngchỉnhsửaphứctạptrong

vàigiâythayvìhànggiờthủcôngvàđược

đánhgiálàcôngcụmạnhmẽgiúpnâng

cao hiệu suất, tìm kiếm cảm hứng cũng

như khám phá các hướng đi nghệ thuật

mới.Tươngtự,AdobeIllustratortrangbị

tínhnăngImageTracecảitiếnsửdụngAI

đểtựđộngchuyểnđổiđồhọarastersang

vector nhanh hơn và chính xác hơn bao

giờhết,hỗtrợđắclựcchocácbướctiếp

theocủaquytrìnhthiếtkế.Trongbiêntập

video,Adobe Premiere Pro tích hợp các

tínhnăngAInhằmtựđộnghóanhữngtác

vụtốnthờigian(vídụnhưAuto-Cuthỗ

trợcắtbỏcácđoạnimlặng),nhờđóbiên

tậpviêncóthểhiệnthựchóaýtưởngmột

cách nhanh chóng hơn và tập trung vào

khíacạnhsángtạonộidung.Chẳnghạn,

Premierecókhảnăngtựđộngnhậndiện

vàloạibỏcáctừđệmnhư“ờ”,“ừ”trong

lời thoại chỉ bằng một lệnh, giúp giảm

đángkểcôngsứccắtchỉnhthủcôngcho

ngườidựngphim.

AItrongcôngcụtìmkiếmvàgợiý

ýtưởng:Trítuệnhântạocònđóngvaitrò

quantrọngtrongcáccôngcụtìmkiếmtrực

quanvàgợiýýtưởngthiếtkế.GoogleLens

vàPinterestLenslàcácvídụtiêubiểucho

phépngườidùng“tìmkiếmnhữnggìmình

nhìnthấy”-sửdụngcamerađểnhậndiện

đối tượnghoặchìnhảnh,từđótruyxuất

các nội dung liên quan một cách nhanh

chóng.Nhữngcôngcụnàygiúpnhàthiết

kếdễ dàngkhám phá tưliệu tham khảo:

ví dụ, chụp ảnh một vật dụng hoặc họa

tiếtbằngLenscóthểlậptứctrảvềnhiều

hình ảnh và ý tưởng thiết kế tươngđồng

để truyền cảm hứng sáng tạo. Bên cạnh

đó, các nền tảng cộng đồng thiết kế như

BehancevàPinterestcũngứngdụngthuật

toánAI trong việc đề xuất nội dung: hệ

thốngmáyhọcphântíchsởthíchvàhành

vingườidùngđểgợiýnhữngdựánhoặcý

tưởngphùhợpnhấttrênbảngtinvàtrang

tìmkiếmcủahọ.Nhờvậy,nhàthiếtkếcó

thể tiếp cậnđa dạng nguồn ý tưởng mới

mộtcáchthuậntiện,đượccánhânhóatheo

nhucầusángtạocủabảnthân.

298

Generative AI (AI sinh ảnh) trong

thiết kế: Các mô hình AI sinh ảnh như

MidJourney, Chat GPT đang mang lại

bướcđộtphátrongquytrìnhsángtạocủa

nhàthiếtkếđồhọa.Nhữngcôngcụnàycó

khảnăngtạorahìnhảnhmớihoàntoàntừ

môtảbằngngônngữtựnhiên,giúphiện

thựchóaýtưởngmộtcáchtrựcquanmà

khôngđòihỏicôngsứcvẽthủcông.Vai

tròcủaAIsinhảnhđặcbiệtnổibậtởgiai

đoạn phát triển ý tưởng (ideation): nhà

thiếtkế có thểnhanh chóngtạorahàng

loạtphươngánhìnhảnhđadạngđểthử

nghiệmvà sosánh, từđó khám phácác

giải pháp thiết kế mới hoặc hoàn thiện

thêmýtưởngbanđầu(Yinetal.,2023).

Thực tế cho thấy việc ứng dụng những

công cụ như MidJourney đã mở rộng

đángkểkhônggiansángtạo-nhiềunhà

thiếtkếcóthểhìnhdungnhữngýtưởng

màtrướcđâyhọkhónghĩtới,đồngthời

đẩy nhanhtốc độ thử nghiệm và lặplại

trongquátrìnhthiếtkế.Mộtnghiêncứu

gầnđâycũngkhẳngđịnhcôngnghệnội

dung doAI tạo ra có thể nâng cao hiệu

suấtthiếtkếởgiaiđoạnphácthảo,khiAI

nhanhchónggợiýcácgiảipháptạohình

đadạngvàchuyểnhóaýtưởngthànhhình

ảnh cụ thể gần như tức thì, giúp nhóm

thiếtkếdễdàngtraođổivàthúcđẩyđổi

mớitrongpháttriểnsảnphẩm[10].Chẳng

hạn, thay vìphác hoạ mọi thứ bằng tay,

nhàthiếtkếcóthểnhậpmộtđoạnmôtả

đểMidJourneytạoraloạtbảnnhápposter

vớicácphongcáchkhácnhau,cungcấp

ngaytưliệutrựcquanđểlựachọnýtưởng

vàtiếptụctinhchỉnh.

4.2. Ứng dụng AI trong các giai

đoạncủaquytrìnhsángtạotrongthiết

kếtruyềnthông

Cácchiếndịchtruyềnthôngcầnsáng

tạo liên tục và số lượng nhiều theo từng

năm,vìvậyluônđòihỏicácnhàthiếtkế

cầnlàmviệckhôngngừngđểcósảnphẩm

đưarathịtrường.Trongquytrìnhsángtạo

cácthiếtkếtruyềnthông,AIđanghiệnhữu

mộtcáchtrựcdiệnởhaigiaiđoạnchínhlà

sángtạoýtưởngvàthựchiệnthiếtkế.Ở

giaiđoạnhìnhthànhýtưởng,AIđóngvai

trònhưmột“trợlýsángtạo”giúpmởrộng

khônggianýtưởngvàtìmcảmhứngmột

cáchnhanhchóng.Cácmôhìnhgenerative

AIcókhảnăngtạorahìnhảnhýtưởnggần

nhưtứcthìtừgợiýbằngvănbản,giúpnhà

thiếtkếdễdànghìnhdungcácconceptmới

mà bìnhthườngphải phác thảothủcông.

Nghiêncứuchothấyviệcsửdụngcôngcụ

AI để tạo moodboard (bảng định hướng

phongcách)từmôtảđềbàiđãgiúpcácnhà

thiếtkếtìmđượcnhiềuýtưởngtrựcquan

đadạnghơnởgiaiđoạnđầusovớicáchthu

thậptưliệutruyềnthống.Nhữnghìnhảnh

doAItựđộngsinhtrựcquanvàsátthựctế

hơnsovớitìmkiếmýtưởngtrêncácnguồn

trựctuyếnnhưPinterest.Bêncạnhhìnhảnh,

AIcònhỗtrợgợiýcácthànhphầnthịgiác

khácchoýtưởngthiếtkế.Cáccôngcụnhư

ChatGPTkhiđượctíchhợpvàogiaiđoạn

brainstormcũngcóthểđưaranhữnggợiý

ýtưởngbanđầuphongphú;mộtthínghiệm

tronggiáodục thiết kếđãchothấy cácý

tưởngsảnsinhvớisựhỗtrợcủaAIcómức

độmớilạcaohơnđángkểsovớiýtưởng

củanhómkhôngdùngAIhỗtrợ(Hamilton

etal.,2024).Nhưtrongchiếndịchtruyền

thôngcủathươnghiệumỹphẩmCỏMềm,

phần ý tưởng diễn tả hộp quà được xây

dựngbằngphươngpháptạoảnhAI.Từđó

màteamthiếtkếcócácýtưởngdồidàođể

thựchiệnkeyvisual(hìnhảnhchủđạo)cho

chiếndịchtruyềnthông.Nhìnchung,AIở

giaiđoạnýtưởng giúp mởrộng phạmvi

sáng tạo vàcung cấp nguyên liệu thô đa

dạngđểđộingũthiếtkếpháttriểnýtưởng

banđầumộtcáchhiệuquảhơn.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào công cụ và quy trình sáng tạo thiết kế đồ họa đa phương tiện cho truyền thông

Bài viết nghiên cứu ứng dụng AI trong thiết kế đồ họa đa phương tiện, tối ưu quy trình sáng tạo, tăng tốc độ, nâng cao chất lượng và mở rộng khả năng.

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi