VAN GOGH VÀ BERNARD:
MỘT TÌNH BẠN NGHỆ SĨ
Mối quan hệ đó bắt đầu từ giai đoạn Van Gogh sống tại Paris (1886-
1888), và sau đó vẫn còn tiếp tục liên lạc thư từ qua lại. Triển lãm l
ấy ý
tưởng từ ấn phẩm gần đây là những lá thư Van Gogh gửi Emile
Bernard: Vincent van Gogh: Vẽ cùng câu chữ. Những lá thư gửi Emile
Bernard.
Tại Paris, Van Gogh làm bạn với Emile Bernard, người trẻ hơn ông đ
ến
15 tuổi. Họ vẽ cùng nhau, cùng giúp nhau tạo quan hệ và cùng triển
lãm tập thể. Cả hai cùng tìm kiếm sự đổi mới trong nghệ thuật và
những ảnh hưởng từ nghệ thuật Đồ họa Nhật Bản và Tân ấn tượng và
đưa vào tác phẩm của mình. Một vài bức tranh trong triển lãm chứng
minh những gì họ học tập được từ kỹ thuật đồ họa Nhật Bản, ví như
màu sắc tươi sáng, sự phân chia bố cục đơn giản và những hiệu quả bất
ngờ không tính toán trước. Khi Van Gogh chuyển đến phía Nam nước
Pháp năm 1888, hai người vẫn không ngừng liên lạc về công việc và
cảm hứng của mình. Tranh vẽ của họ cho thấy họ là hai nghệ sĩ hoàn
toàn khác biệt, nhưng họ ngưỡng mộ lẫn nhau và luôn trao đổi tác
phẩm.
Trong triển lãm có sự xuất hiện của bức chân dung tự họa Bernard d
ành
tặng “người bạn Vincent” và vài bức khác vẽ theo ký họa Vicent gửi
ông. Ngoài ra còn có một bộ tranh vẽ những cảnh nhà thổ Bernard d
ành
riêng cho Vincent. Khi đó, một số nhà văn và nghệ sĩ hiện đại như
Emile Zola và Edgar Degas hay đưa nội dung nhà thổ và kỹ nữ lên
thành chủ đề khai thác của nghệ thuật. Trong khi đó, Bernard và Van
Gogh, hai vị khách thường xuyên của chốn này đều hứng thú chia s
ẻ đề
tài này.
Ngay cả đến khi Van Gogh qua đời năm 1890, Bernard vẫn là người
lên tiếng ủng hộ bạn mình, viết những bài báo về Van Gogh, tổ chức
triển lãm cá nhân đầu tiên của ông tại Paris và xuất bản cuốn sách tập
hợp thư từ của Van Gogh. Những việc này đã khởi đầu cho danh tiếng
của Van Gogh ra khắp thế giới về sau. Cả công việc mai táng Van
Gogh cũng được Bernard coi như một sự phong thần, xứng đáng với
tinh thần và tài nghệ tuyệt vời của ông.
Điểm nổi bật của triển lãm là bức Strolling couple (Đôi tình nhân đi
dạo) vẽ năm 1888. Trong lá thư đầu tiên gửi Bernard, Van Gogh đã kể
về một tác phẩm đang ấp ủ: người thủy thủ cùng người yêu của mình
đang trở lại thị trấn, đường viền ánh lên ánh sáng vàng mặt trời v
à bóng
đen đổ trên cây cầu kéo. Để làm rõ ý mình, Van Gogh còn miêu tả kỹ
càng phác thảo của mình trong thư, thậm chí cả màu sắc gợi ý cho
Bernard. Nhưng ông không hài lòng với bức vẽ và cắt nát tấm toan, chỉ
để lại phần nhỏ vẽ người thủy thủ quàng tay ôm người yêu. Tác phẩm
tuyệt diệu này, hiện đang thuộc một bộ sưu tập tư nhân, cũng được
trưng bày trong triển lãm này. Tấm toan và bức phác thảo miêu t
ả trong
thư, nguyên bản như ban đầu, cùng cảnh nền với cây cầu kéo được
chính Van Gogh vẽ lại không lâu sau đó sẽ cho người xem có cơ hội
hiểu về cách Van Gogh làm việc.
Những bức thư gốc hiện do Thư viện kiêm Bảo tàng The Morgantại
New York lưu giữ. Chúng được trưng bày đến 6/1/2008 trong triển lãm
Painted with words. (AD)