Viêm Chân Lông (Foliculitis)
Folliculitis tạm dịch là “viêm chân lông”.
Viêm chân lông thường do nhiễm trùng tại lỗ chân lông hoặc chân tóc. Mỗi sợi lông/tóc
đều có một màng bọc chung quanh chân hay gốc của sợi lông, màng bọc này có tên là
“follicle”, do những tế bào da tạo thành. Da đầu là nơi có nhiều chân tóc nhất trong cơ
thể, nhưng bất cứ vùng da nào mọc lông, râu là có chân lông.
Mỗi chân lông / tóc có một cơ nhỏ. Khi gặp lạnh hoặc sợ hãi, cơ này co thắt, khiến lông
tóc dựng lên, tạo ra những nốt lấm tấm trên da, gọi là “nổi da gà”. Trên các cơ này là
tuyến dầu, sebaceous gland, tiết ra dầu giữ độ ẩm cho da và bọc mỗi sợi lông /tóc.
Viêm chân lông, folliculitis, xảy ra tại bất cứ vùng da nào có lông hay tóc, nhưng thường
thấy nhất tại nách, da đầu hoặc háng.
Nguyên nhân:
Thường do vi khuẩn gây ra, thông thường nhất là loại staph (Staphylococcus). Viêm chân
lông cũng có thể do nấm nhưng rất hiếm và chỉ thấy trong những người bị suy yếu hệ
miễn nhiễm.
Viêm chân lông xảy ra khi chân lông bị hư hại, do việc cạo lông, râu hay tóc hoặc quần
áo cọ xát thường xuyên vào da. Tuyến dầu, tuyến mồ hôi tại chân lông cũng có thể bị tắc
nghẽn vì dầu từ da hoặc các sản phẩm ta dùng để thoa trên da (mỹ phẩm, các loại kem
chống nắng…) . Khi bị hư hại, chân lông dễ bị nhiễm trùng.
Những nguyên nhân gây viêm chân lông thong thường nhất:
• Sự cọ xát bởi quần áo hoặc cạo râu, lông
• Tháo mồ hôi quá mức
• Viêm da như dermatitis và mụn (acne).
• Tổn thương trên da do trầy sát hoặc mổ xẻ
• Bọc kín da bằng các loại plastic dressings hoặc keo dính từ băng keo
• Dính hắc ín, creosote, thường thấy trong những người lợp mái nhà, sủa xe hoặc công
nhân cơ xưởng chế tạo dầu xăng
Những yếu tố gia tăng tỷ lệ viêm chân lông:
• Những người bị suy yếu hệ miễn nhiễm nên khó đề kháng sự nhiễm trùng như tiểu
đường, suy thận, hoại huyết, ghép bộ phận, HIV/AIDS.
• Da bị tổn thương sẵn như bị mụn acne hoặc dermatitis
• Sau lần mổ xẻ
• Dùng kháng sinh lâu ngày để chữa acne
• Dùng thuốc bôi ngoài da loại corticosteroid
• Mập phì
• Sinh sống tại những vùng khí hậu nóng và ẩm
Khi nào thì cần khám bệnh?
Những trường hợp viêm chân lông nhẹ thường tự lành, không cần chữa trị. Khi sự nhiễm
trùng không khả quan hơn sau 2-3 ngày, dường như lan đến vùng da lân cận hoặc cứ tái
phát, cần đi khám bệnh.
Triệu chứng:
Viêm chân lông trông giống như những mụn đỏ, với sợi lông tại đầu mụn. Những mụn
này co thể mưng mủ, có màu ngà đến màu vàng, gây ngứa ngáy hoặc đau đớn.
Chẩn đoán:
Bác sĩ cần khám bệnh để chẩn đoán cũng như hỏi bệnh sử về việc dùng hồ nước nóng,
dùng vật dụng cạo râu, cạo đầu, cạo lông. Việc thử nghiễm có thể bao gồm thử chất lỏng,
mủ, máu lấy ra từ mụn nhọt để xác nhân loại vi khuẩn hoặc lấy một ít tế bào từ mụn nhọt
hoặc trích mô để tìm nấm.
Viêm chân lông có những tên gọi khác như “hot tub folliculitis” “barber's itch.
Thoạt đầu, viêm chân lông giống như cái mụn nhỏ, đầu mụn trắng quanh 1, 2 lỗ chân
lông. Khi nhiễm trùng lâu ngày, những mụn nhỏ họp lại và tảo thành một mụn lớn, đóng
mủ và trở nên đau đớn.
Hot tub folliculitis:
Viêm chân lông:
Ung nhọt: