intTypePromotion=1

VIỆT NAM CÓ TƯỢNG KIM CƯƠNG

Chia sẻ: Nguyen Nhi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:10

0
89
lượt xem
6
download

VIỆT NAM CÓ TƯỢNG KIM CƯƠNG

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Câu hỏi này của tôi được khởi nên từ những kiến giải của Cự Môn trên diễn đàn Phật học của http://www.vietlyso.com. Trong mục hỏi đáp về Tượng Kim Cương là gì Cự Môn đã giải thích khá tường tận về xuất xứ và ý nghĩa của việc thờ tượng Kim Cương trong các ngôi chùa Việt. Điều lý thú của những kiến giải này là ở chỗ đã đưa ra nghi vấn về tên thường gọi về các vị Kim Cương ở Việt Nam. Theo Cự Môn, “Trong bộ Kim Cương Thần Tướng có 8 vị đều có...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: VIỆT NAM CÓ TƯỢNG KIM CƯƠNG

  1. VIỆT NAM CÓ TƯỢNG KIM CƯƠNG TƯỢNG KIM CƯƠNG CHÙA MÍA
  2. Câu hỏi này của tôi được khởi nên từ những kiến giải của Cự Môn trên diễn đàn Phật học của http://www.vietlyso.com. Trong mục hỏi đáp về Tượng Kim Cương là gì Cự Môn đã giải thích khá tường tận về xuất xứ và ý nghĩa của việc thờ tượng Kim Cương trong các ngôi chùa Việt. Điều lý thú của những kiến giải này là ở chỗ đã đưa ra nghi vấn về tên thường gọi về các vị Kim Cương ở Việt Nam. Theo Cự Môn, “Trong bộ Kim Cương Thần Tướng có 8 vị đều có danh hiệu nhưng danh hiệu 8 vị Kim Cương mà các chùa vẫn nhận là: + Thanh Trừ Tai Kim Cương + Tích Độc Thần Kim Cương + Hoàng Tủy Cầu Kim Cương + Bạch Tinh Thủy Kim Cương + Xích Thanh Độc Kim Cương + Định Trừ Tai Kim Cương + Tử Hiền Kim Cương + Đại Thần Lực Kim Cương nhưng trong bộ Phật học Đại tự điển thì không thấy 8 tên này, chỉ có 8 tên khác, xin kể ra như sau đây: Phật học Đại tự điển chứng dẫn các
  3. Kinh thì 8 vị Kim Cương đều là Thần Tướng để hộ vệ Phật Pháp và danh hiệu 8 vị đều có nghĩa lý vi diệu hơn 8 vị này nhiều. Danh hiệu này cũng là tên của phái Lão Giáo bên Trung Quốc đặt ra, cho nên ở các điện phù thủy cũng có thờ 8 vị Kim Cương Thần Tướng bằng 8 tên này và có một bộ Kim Cương chú giải do một nhà phù thủy trứ danh bên Tàu làm ra. Sau đây dẫn thêm 8 vị Kim Cương do trong Kinh Phật và Phật học Đại tự điển đã khảo cứu rất kỹ càng, gồm có hai điển tích: Bát Đại Kim Cương Minh Vương và Bát Đại Kim Cương Đồng Tử. Bát Đại Kim Cương Minh Vương tức là 8 vị Bồ Tát hiện thân ra làm 8 Tướng Kim Cương để ủng hộ Phật Pháp. + Kim Cương Thủ Bồ Tát hiện ra thành vị Giáng Tam Thế Kim Cương + Đại Cát Tường Bồ Tát hiện ra thành vị Đại Uy Đức Kim Cương + Hư Không Tạng Bồ Tát hiện ra thành vị Đại Tiếu Kim Cương + Từ Thị Bồ Tát hiện ra thành vị Đại Luân Kim Cương + Quán Tự Tại Bồ Tát hiện ra thành vị Mã Đầu Kim Cương + Địa Tạng Bồ Tát hiện ra thành vị Vô Năng Thắng Kim Cương + Hàng Nhất Thiết Cái Chướng Bồ Tát hiện ra thành vị Bất Động Kim Cương
  4. + Phổ Hiền Bồ Tát hiện ra thành vị Bộ Trích Kim Cương Bát Đại Kim Cương Đồng Tử là 8 vị sứ giả của Ngài Bất Động Minh Vương. Các Ngài đều hộ trì Phật pháp là những vị sau đây: Tuệ Quang Đồng Tử, Tuệ Hỷ Đồng Tử, A-Lốc Đát Đa Đồng Tử, Chí Đức Đồng Tử, Ô-Câu Ba-Ca Đồng Tử, Thanh Đức Đồng Tử, Cằng Yết La Đồng Tử và Chế Cha Ca Đồng Tử. Mỗi vị Đồng Tử đều có một cái chày Kim Cương” Như vậy dấu hiệu để nhận dạng tượng Kim Cương là kim cương chử. Tượng Phật như đã biết không khác nhau nhiều về hình tướng và trang phục nhưng rất khác nhau về thủ ấn và các pháp khí trong tay. Tượng Hộ Pháp thì không thể nào lại cầm bình nước cam lồ (đây là biểu tượng của Quan âm bồ tát), tượng Ca Diếp thì không thể cầm pho sách (đây là biểu tượng của A Nan Đà)...Xin được nói đôi nét chính về pháp khí kim cương chử. Kim Cương chử là gì? Kim Cương (hay Kim Cang) là một khái niệm có thể mang nhiều nghĩa trong Phật giáo, tham khảo từ nguồn Bách khoa toàn thư mở wikipedia chúng ta được biết rằng: * Kim Cương trong tên gọi một trường phái Phật giáo. * Kim Cương trong tên gọi của một bộ kinh Phật: Kim cương Bát-nhã- ba-la-mật-đa kinh. * Kim Cương trong tên gọi của một đại sư Mật Tông - Bất Không Kim
  5. Cương (705-774) và sư phụ của Ông đại sư Kim Cương Trí * Kim Cương trong tên gọi một loại vũ khí sau trở thành một pháp khí quan trọng trong Phật giáo. Kim cương chư nguyên là một vũ khí cổ xưa của ấn Độ gọi là vajra. ( minh họa ) Cho nên Kim Cương với tên gọi là một binh khí có lớp nghĩa cổ nhất. Trong Hinđu thần thoại vajra là một vũ khí mạnh có những đặc tính được sát nhập của gươm, cái gậy, và cái mác. Đây là vũ khí được Indra sử dụng để giết chết Vritrasura. Thoạt đầu Kim cương chử đầu mũi cực kỳ sắc nhọn. Nhưng dần dần biến đổi qua nhiều các thời đại, Kim cương chử dần dần trở nên hình thức hóa. Cho tới ngày nay thì kim cương chử ngày càng ngắn đi và cũng không còn nhọn nữa. Căn cứ vào kinh sách ghi lại, chất liệu kim cương chử có thể là bằng vàng, bạc, đồng, sắt, đá, thủy tinh, gỗ khứ đà la ...Nhưng hiện nay mọi người đa phần dùng đồng hay hợp kim của đồng). Hình thức kim cương chử có loại một chạc, hai chạc cho tới 9 chạc. Trong đó loại kim cương một chạc là hình thức sớm nhất, gắn liền với Kim cương lực sỹ. Kim cương ngoài hình thức trên còn có những kết hợp với gươm, chuông, phủ để tạo nên những dạng pháp khí khác nữa. Vajra - kim cương chử phá hủy mọi cách thức của sự không hiểu biết, và chính nó Không thể phá hủy được. Khi trở thành một vật trang trí treo được treo lên, nó nhắc nhở mọi người về sự bền vững tối cao của
  6. tri thức. ở Tây Tạng người ta gọi nó là Dorje. Một vài hình dạng tiêu biểu của tượng Kim Cương lực sỹ (Các vị thần tướng trên cõi Trời cầm chày Kim Cương, đi thị vệ các chư Phật nên gọi là Kim Cương thủ chấp Kim Cương thần và Kim Cương Lực sỹ. Khi nào gọi tắt thì chỉ gọi hai chữ Kim Cương thôi) Tượng Kim Cương sớm nhất thuộc về bức tượng vị Kim Cương - Hercules trong nghệ thuật Phật giáo mang phong cách Hy Lạp của ấn Độ vào thế kỷ thứ 2. ở đây Kim Cương vẫn chưa thoát khỏi hình ảnh của lực sỹ Hercules (Hercules là một lực sỹ có sức mạnh phi thường trong thần thoại Hy Lạp con của thần Zeut với một thường dân trong hình ảnh khỏa thân cơ bắp nổi cuồn cuộn. Hình ảnh về người lực sỹ cơ bắp tay cầm kim cương chử vẫn được duy trì trong nghệ thuật Phật giáo rất nhiều thế kỷ sau ở các khu vực khác nhau dù là ở Tây Tạng, Trung Quốc hay Nhật Bản. Tượng Kim Cương trong nghệ thuật Phật giáo Tây Tạng là những bức tượng Kim Cương dữ dằn bậc nhất.(minh họa ) Bức tượng Kim Cương ở chùa Todai,Nara (gỗ- năm 1203) cũng giống như các bức tượng Kim Cương ở chùa Ogano gần Tokyo vẫn để lộ phần nửa trên cơ thể của các Kim Cương. Nhưng ở tượng Kim Cương trong ngôi chùa Kanno ở Nishinomiya Hyogo lại trong trang phục giáp trụ kín mít giống như các tượng Môn thần hay các vị Thiên Long bát bộ thường thấy ở Trung Hoa.
  7. Điểm chung cho các tượng Kim Cương trên thế giới là kim cương chử luôn được cầm ở tay phải, nam tính của các bức tượng rất rõ. *Những cơ sở khoa học của những nghi vấn về tượng Kim Cương Việt Nam. * Trong văn bia thư tịch cổ đã nói tới việc lập tượng Kim Cương để thờ ở các ngôi chùa Việt. Sớm nhất là vào thời Lý “ Tám vị Kim Cương (Vajrapani) nói đến trong văn bia tháp Sùng Thiện Diên Linh thì hiện nay chỉ còn có 6. Văn bia chùa Diên Phúc thôn Cổ Việt cũng nói tới 8 vị Kim Cương đặt trong hai dãy hành lang” (Hà Văn Tấn. Đến với lịch sử văn hóa Việt Nam. NXB Hội nhà văn/tr215) Trên một ngọn núi ở Hoa Lư có dấu tích của một ngôi chùa cổ mang tên Kim Cương. Chúng ta không thể biết trong chùa có thờ tượng Kim Cương hay không nhưng rõ ràng tên gọi Kim Cương tự đã có từ rất sớm. Sang tới thế kỷ 17-18 thì trong các ngôi chùa Việt xuất hiện nhiều bức tượng Kim Cương bằng đất đắp như ở chùa Mía hay bằng gỗ như ở chùa Tây Phương. Nhưng liệu đấy có thực sự là tượng Kim Cương một cách chính danh không? Gần đây khi khảo cứu về tính chân xác của các văn bản Phật giáo, các nhà nghiên cứu như thiền sư Lê Mạnh Thát, giáo sư Hà Văn Tấn đã phát hiện sự trùng lặp với số lượng lớn các bài kệ, bài thơ của các thiền sư Việt với các thiền sư Trung Hoa (Trong bốn mươi bài thơ mà Lê Quý Đôn coi là của thiền sư Hương Hải (1628-1715) và chép lại trong
  8. Kiến văn tiểu lục thì có đến 32 bài là của các tác giả Trung Quốc đời Tống” Hà Văn Tấn. Đến với lịch sử văn hóa Việt Nam.NXB Hội nhà văn/tr307-308) Điều đó thực sự cảnh báo chúng ta về trình độ hiểu biết về văn bản học Phật giáo và cảnh báo thái độ nghiên cứu của chúng ta. Phải chăng chúng ta không có được những tiếng nói hoài nghi trong khoa học. Về đối tượng nghiên cứu chúng ta đã đặt nó ở bề rộng nhiều mà chiều sâu ít. Chúng ta rất ít những cuốn sách viết về một ngôi chùa. Nhưng lại càng ít hơn khi viết về một vấn đề trong những ngôi chùa đó. Những công trình nghiên cứu như Tháp cổ Việt Nam ( Nguyễn Duy Hinh), Chùa Dâu và Nghệ thuật tứ pháp (Phan Cẩm Thượng) Cửu phẩm liên hoa trong kiến trúc cổ Việt Nam, Hình tượng Quan âm thiên thủ thiên nhãn ở Việt Nam (Trang thanh Hiền) là cách tiếp cận khoa học có chiều sâu. Trong nghiên cứu Mỹ thuật Việt Nam, đã từng có một thời kỳ chúng ta đã nói nhiều những cái mà chúng ta có, đặc biệt là những thành tựu nổi trội như tượng tròn, tượng gỗ phủ sơn…. Nghiên cứu mỹ thuật Phật giáo Việt Nam cũng không nằm ngoài đường hướng đó. Không nói về những khiếm khuyết, bỏ qua những nhược điểm, ngại so sánh đối chiếu, cách làm này tất sẽ dẫn đến những mảng trống trong nhận thức bức tranh toàn thể mỹ thuật Phật giáo Việt Nam rất dễ đi đến những ngộ nhận đáng tiếc. Phật giáo Việt Nam buổi đầu được truyền bá từ các vị sư ấn Độ và Nam á. Nhưng kể từ thế kỷ 3 về sau thì các trào lưu tư tưởng, phong
  9. cách nghệ thuật Phật giáo có nguồn gốc Trung Hoa ngày càng chiếm ưu thế. Việc ảnh hưởng trong nghệ thuật Phật giáo Trung Hoa ở Việt Nam cũng là điều dễ hiểu. Nhưng điều mà người viết thắc mắc là tại sao tượng Kim Cương - đúng theo chuẩn mực, có ở Trung Quốc, Nhật Bản lại không được thấy ở Việt Nam. Mật tông là tông phái phát triển ở Tây Tạng. Tông phái này trên các bức thang ka thường xuất hiện hình ảnh Kim Cương. Vậy tại sao Phật giáo Việt Nam vốn có ảnh hưởng với Mật tông rất sâu đậm lại không thấy có tượng Kim Cương theo phong cách ấn Tạng. Đặc điểm nhận thấy của tất cả các tượng Kim Cương ở các chùa Việt còn thấy đến nay như tượng Kim Cương ở chùa Mía, chùa Tây Phương... là không một vị nào cầm kim cương chử mà cầm các binh khí khác như gươm, chùy, việt phủ... Tôi còn nhớ một người bạn tốt nghiệp khoa Lý luận & phê bình mỹ thuật về tranh thang-ka Tây Tạng. Một hướng nghiên cứu thật mới lạ. Vậy nhưng luận văn cũng không được mấy người quan tâm. Đã mười mấy năm nay ở trường Mỹ thuật Việt Nam không thấy ai trở lại vấn đề của mỹ thuật Tây Tạng. Hướng nghiên cứu về những cái mà chúng ta không có cũng sẽ phát hiện nhiều điều thú vị về những điều mà chúng ta đang có. Chẳng hạn tượng Phật Di Lặc ở Việt Nam là hình ảnh một ông già béo tốt bụng phệ. Hình tướng này xuất phát từ Trung Hoa, từ nguyên mẫu Bố Đại hòa thượng (tk 10). Nhưng ở Trung Quốc còn có nhiều hình tướng khác Phật Di lặc không chỉ là một ông già béo tốt, hỉ
  10. hả, sung mãn; chẳng hạn như đại tượng Phật Di Lặc ở núi Lạc Sơn, Tứ Xuyên - Trung Quốc trông còn có vẻ hơi nghiêm ! Ai dám nói là cười như Di Lặc nào. Vậy trở lại với tượng “Kim Cương” trong các ngôi chùa Việt đúng ra nên gọi là tượng gì? Cụ thể như tượng Kim Cương ở chùa Tây Phương được tạc theo hình mẫu nào? Có hay không nguồn ảnh hưởng đến từ Trung Hoa? Những nguyên nhân nào khiến cho Vajra một biểu tượng ý nghĩa như vậy lại không xuất hiện ở trong Mỹ thuật Việt Nam. Với những vấn đề lớn như vậy người viết mạo muội xin được đặt ra và mong được trao đổi trong một dịp khác. Trần Hậu Yên Thế
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2