
6 kiểu chiếu sáng chụp chân dung
Nắm vững từng mô hình chiếu sáng và thực hành thuần thục, bạn có thể
xử lý mọi khuôn mặt trong chụp ảnh chân dung.
6 kiểu chụp chân dung thông dụng.
Ảnh: Digitalphotographyschool.
Trong các phong cách chụp chân dung cổ điển, người chụp luôn phải lưu
tâm và học cách điều khiển những yếu tố có thể làm nổi bật chân dung của
người chụp như tỷ lệ ánh sáng, kiểu chiếu sáng, phần khuôn mặt chụp và góc
nhìn. Chỉ sau khi thấu hiểu và thực hành thuần thục các kiến thức cơ bản
này, bạn mới nên nghĩ đến chuyện phá cách. Bài viết dưới đây trình bày về
các kiểu chiếu sáng, nó là gì, tại sao nó lại quan trọng và sử dụng nó trong
chụp ảnh chân dung như thế nào.
Kiểu, hay mô hình chiếu sáng về cơ bản cách xử lý vùng sáng và vùng tối
như thế nào trên khuôn mặt để hình thành những hình dạng khác nhau. Hình

dạng, nói một cách đơn giản, chính là phần bóng đổ (phần tối) trên khuôn
mặt. Thông thường có 4 kiểu chiếu sáng thông dụng trong chân dung, đó là
chiếu sáng riêng phần (split lighting), chiếu sáng tạo khuyên (loop lighting),
chiếu sáng kiểu Rembrandt (Rembrandt lighting) và chiếu sáng tạo cánh
bướm (butterfly lighting).
Ngoài 4 kiểu chiếu sáng này còn có thêm kiểu chiếu vùng sáng rộng (broad
lighting) hoặc vùng sáng hẹp (short lighting) có thể kết hợp để sử dụng với 4
loại chiếu sáng trên.
1. Chiếu sáng riêng phần
Chiếu sáng riêng phần sẽ chia mặt thành hai phần
bằng nhau.
Ảnh: Digitalphotographyschool.
Chiếu sáng riêng phần đúng như tên gọi của nó, sẽ chia mặt thành hai phần
bằng nhau, theo đó, một phần được chiếu sáng, phần còn lại ở vùng tối. Kiểu
chiếu sáng này thường nhằm tạo những hình ảnh mang chất nghệ thuật nên
thường áp dụng cho chụp chân dung của nhạc sỹ hoặc nghệ sỹ. Tuy nhiên,
kiểu chiếu sáng này có xu hướng nam tính nên thường được dùng cho chụp
nam giới hơn mà nữ giới, dù rằng đây cũng không phải là nguyên tăc bất di
bất dịch.

Để thực hiện kiểu chiếu sáng riêng phần, bạn chỉ cần đặt nguồn sáng ở góc
90 độ phía bên phải hoặc trái của nhân vật, hoặc có thể hơi lùi về phía sau
nhân vật một chút, tùy thuộc vào từng khuôn mặt của mỗi người. Hãy kiểm
tra xem ánh sáng sẽ rơi trên khuôn mặt như thế nào để từ đó điều chỉnh.
Để có thể có được kiểu chiếu sáng riêng phần thực thụ, lưu ý con mắt ở vùng
tối của khuôn mặt vẫn phải được bắt sáng. Đối với những khuôn mặt mà ánh
sáng bị rơi cả trên phần má thì có thể khuôn mặt này không phải là lý tưởng
cho kiểu chiếu riêng phần.
Tất cả các kiểu chiếu sáng đều có thể chụp với bất kỳ phần nào của khuôn
mặt (chụp trực diện với cả 2 tai, chụp ba phần tư khuôn mặt…). Chỉ cần lưu
ý rằng nguồn sáng phải điều chỉnh theo khuôn mặt để luôn đảm bảo được
mẫu chiếu sáng riêng phần. Nếu không chỉnh được nguồn sáng, bạn có thể
điều chỉnh hướng quay đầu của đối tượng.
2. Chiếu sáng tạo khuyên (Loop Lighting)

Kiểu chiếu sáng tạo khuyên là kiểu chụp mà vùng bóng đổ của mũi lên
trên mặt thành hình như chiếc khuyên hắt lên phía má bên kia.
Kiểu chiếu sáng tạo khuyên là kiểu chụp mà vùng bóng đổ của mũi lên trên
mặt thành hình như chiếc khuyên hắt lên phía má bên kia. Để tạo vùng
khuyên, nguồn sáng phải đặt phía trên mắt một chút và ở góc khoảng 30 –
45 độ so với máy ảnh (tất nhiên, người chụp luôn xem xét góc này tùy khuôn
mặt từng người).
Hãy nhìn bức ảnh và chú ý vùng bóng đổ nhỏ ngay dưới mũi, không được
chạm vào vùng gò má. Hãy giữ cho vùng bóng của mũi nhỏ vừa đủ và hơi
hướng xuống dưới miệng, nhưng lưu ý đừng để nguồn sáng ở cao quá sẽ đẩy
bóng đổ chạm vào miệng. Đây là kiểu chiếu sáng thông dụng nhất vì nó dễ
tôn khuôn mặt hầu hết mọi người.

Hình này mô tả cách thực hiện kiểu chiếu sáng này ở bức chân dung đôi,
theo đó phông nền đen thể hiện khung cảnh nền phía sau. Mặt trời phía sau
cao hơn thân cây nhưng họ vẫn đứng hoàn toàn trong bóng râm. Tấm phản
chiếu có thể để phía ngoài nắng hoặc trong bóng nhưng nó phải nhận đủ
sáng để phản chiếu. Thông thường với kiểu chiếu sáng tạo khuyên này thì
tấm phản chiếu thường ở góc 30-45 độ so với máy ảnh. Lưu ý, với kiểu này,
ngay cả tấm phản sáng cũng phải được đặt ở vị trí phía trên mắt một chút để
cho phần bóng của mũi đổ xuống khoảng góc của miệng. Có nhiều người
hay đặt tấm phản chiếu dưới thấp hơn và hất lên khiến cho vùng bóng đổ của
mũi quay lên trên, tuy nhiên kiểu chiếu sáng hất này sẽ không làm tôn được
khuôn mặt của đối tượng.
3. Kiểu chiếu sáng Rembrandt

