Đ bài: Phân tích hai phát hi n c a ng i ngh sĩ nhi p nh Phùng trong truy nề ệ ủ ườ ệ ế ả ệ
ng n Chi c thuy n ngoài xa c a Nguy n Minh Châuắ ế ề ủ ễ
Bài làm
Nguy n Minh Châu là m t nhà văn giàu tâm huy t, luôn trăn tr v m t n n văn h c x ngễ ộ ế ở ề ộ ề ọ ứ
đáng v i t m vóc dân t c và v i s k v ng c a nhân dân. T c m h ng s thi lãng m nớ ầ ộ ớ ự ỳ ọ ủ ừ ả ứ ử ạ
huy n o đã t ng t o nên v đp r c r trong các tác ph m th i kì chi n tranh nh M nhề ả ừ ạ ẻ ẹ ự ỡ ẩ ờ ế ư ả
trăng cu i r ng, D u chân ng i lính, C a sông, ... ông d n d n chuy n sang tính ch tố ừ ấ ườ ử ầ ầ ể ấ
tri t lu n v nh ng giá tr nhân b n đi th ng, khám phá b n ch t con ng i trong cu cế ậ ề ữ ị ả ờ ườ ả ấ ườ ộ
s ng m u sinh, trong hành trình tìm ki m h nh phúc và hoàn thi n nhân cách. Chi cố ư ế ạ ệ ế
thuy n ngoài xa sáng tác năm 1983 là truy n ng n r t tiêu bi u cho h ng ti p c n điề ệ ắ ấ ể ướ ế ậ ờ
s ng t góc đ th s c a nhà văn giai đo n sáng tác th hai. Đây là tác ph m in đmố ừ ộ ế ự ủ ở ạ ứ ẩ ậ
phong cách c a Nguy n Minh Châu: t s - tri t lí nhân sinh. Trong tác ph m này, nhà vănủ ễ ự ự ế ẩ
đã đ cho nhân Phùng phát hi n ra v đp c a chi c thuy n ngoài xa trên bi n s m mể ệ ẻ ẹ ủ ế ề ể ớ ờ
s ng cùng nh ng ngh ch lý tr trêu c a gia đình hàng chài, qua đó th hi n nh ng chiêmươ ữ ị ớ ủ ể ệ ữ
nghi m sâu s c v ngh thu t và cu c đi.ệ ắ ề ệ ậ ộ ờ
Phát hi n th nh t c a nhân v t ng i ngh sĩ nhi p nh Phùng đy th m ng. Đ cóệ ứ ấ ủ ậ ườ ệ ế ả ầ ơ ộ ể
t m l ch ngh thu t v thuy n và bi n theo yêu c u c a tr ng phòng, Phùng đã t i m tấ ị ệ ậ ề ề ể ầ ủ ưở ớ ộ
vùng bi n t ng là chi n tr ng cũ mà anh t ng tham gia chi n đu. Anh đã d tính bể ừ ế ườ ừ ế ấ ự ố
c c, ph c kích m y bu i sáng. Giây phút y đã t i, đôi m t nhà ngh c a ng i ngh sĩụ ụ ấ ổ ấ ớ ắ ề ủ ườ ệ
đã phát hi n ra m t v đp tr i cho trên m t bi n s m m s ng, m t c nh đp mà cệ ộ ẻ ẹ ờ ặ ể ớ ờ ươ ộ ả ẹ ả
đi b m máy có l anh ch b t g p đc m t l n. Nó đp. nh m t b c tranh m c tàuờ ấ ẽ ỉ ắ ặ ượ ộ ầ ẹ ư ộ ứ ự
c a m t danh h a th i c . Mái thuy n in m t nét m h lòe nhòe vào h u s ng mù màuủ ộ ọ ờ ổ ề ộ ơ ồ ầ ươ
tr ng nh s a có pha đôi chút màu h ng h ng do ánh m t tr i chi u vào. Vài bóng ng iắ ư ữ ồ ồ ặ ờ ế ườ
l n l n tr con ng i im phăng ph c nh t ng trên chi c mũi khum khum, đang h ngớ ẫ ẻ ồ ắ ư ượ ế ướ
m t vào b . T t c b c tranh đó t đng nét đn ánh sáng đu hài hòa và đp, m t vặ ờ ấ ả ứ ừ ườ ế ề ẹ ộ ẻ
đp th t đn gi n và toàn bích. Đng tr c m t s n ph m ngh thu t tuy t v i c a hóaẹ ậ ơ ả ứ ướ ộ ả ẩ ệ ậ ệ ờ ủ
công, ng i ngh sĩ tr nên b i r i và trong trái tim nh có cái gì bóp th t vào. Ch a h t,ườ ệ ở ố ố ư ắ ư ế
trong giây lát, ng i ngh sĩ còn khám phá th y cái chân lý c a s hoàn thi n, khám pháườ ệ ấ ủ ự ệ
th y cái kho nh kh c trong ng n c a tâm h n. Không c n l a ch n xê d ch gì n a, anhấ ả ắ ầ ủ ồ ầ ự ọ ị ữ
b m liên thanh m t h i h t m t ph n t cu n phim v i c m giác h nh phúc tràn ng pấ ộ ồ ế ộ ầ ư ố ớ ả ạ ậ
tâm h n. Đây chính là s nh y c m c a trái tim ng i ng i ngh sĩ. D ng nh trongồ ự ạ ả ủ ườ ườ ệ ườ ư
hình nh chi c thuy n ngoài xa gi a bi n tr i m s ng, anh đã b t g p cái t n Thi n,ả ế ề ữ ể ờ ờ ươ ắ ặ ậ ệ
t n M , th y tâm h n mình nh đc g t r a, tr nên trong tr o, tinh khôi b i cái đp hàiậ ỹ ấ ồ ư ượ ộ ử ở ẻ ở ẹ
hòa, lãng m n c a cu c đi. Anh yên tâm ngày mai có th lên tàu tr v . Câu chuy n đnạ ủ ộ ờ ể ở ề ệ ế
đây v n ch a có gì đc bi t, ch a có đt bi n.ẫ ư ặ ệ ư ộ ế
Phát hi n th hai c a nhân v t ngh sĩ nhi p nh l i đy ngh ch lí, nó b t ng và tr trêuệ ứ ủ ậ ệ ế ả ạ ầ ị ấ ờ ớ
nh trò đùa quái ác c a cu c s ng. Phùng đã ch ng ki n t chi c ng ph đp nh trongư ủ ộ ố ứ ế ừ ế ư ủ ẹ ư
m y b c ra m t ng i đàn bà x u xí, m t m i, cam ch u và m t lão đàn ông thô k ch,ơ ấ ướ ộ ườ ấ ệ ỏ ị ộ ệ
d d n, đc ác, coi vi c đánh v là m t ph ng th c đ gi i t a nh ng u t c, đau kh :ữ ằ ộ ệ ợ ộ ươ ứ ể ả ỏ ữ ấ ứ ổ
ch ng nói ch ng r ng, lão trút c n gi n nh l a cháy b ng cách dùng chi c th t l ngẳ ẳ ằ ơ ậ ư ử ằ ế ắ ư
qu t t i t p vào l ng ng i đàn bà, lão v a đánh v a th h ng h c, hai hàm răng nghi nậ ớ ấ ư ườ ừ ừ ở ồ ộ ế
ken két, c m i nhát qu t xu ng lão l i nguy n r a b ng cái gi ng đau đn: “Mày ch tứ ỗ ấ ố ạ ề ủ ằ ọ ớ ế
đi. cho ông nh , chúng mày ch t đi cho ông nh ”. Khi ch ng ki n c nh đó, anh kinh ng cờ ế ờ ứ ế ả ạ
đn m c trong m y phút đu, tôi c đng há m m ra mà nhìn. S dĩ anh có thái đ nhế ứ ấ ầ ứ ứ ồ ở ộ ư
v y vì lúc tr c anh t ng có cái kho nh kh c h nh phúc tràn ng p tâm h n do cái đpậ ướ ừ ả ắ ạ ậ ồ ẹ
tuy t đnh c a ngo i c nh mang l i, anh đã t ng chiêm nghi m b n thân cái đp chính làệ ỉ ủ ạ ả ạ ừ ệ ả ẹ
đo đc v y mà c nh anh v a b t g p trên m t bi n l i ch ng ph i là đo đc, là chânạ ứ ậ ả ừ ắ ặ ặ ể ạ ẳ ả ạ ứ
lý c a s toàn thi n. Phùng t ng là ng i lính c m súng chi n đu đ có đc v đpủ ự ệ ừ ườ ầ ế ấ ể ượ ẻ ẹ
thanh bình c a đt n c nên anh không th ch u đng đc khi ch ng ki n c nh lão đànủ ấ ướ ể ị ự ượ ứ ế ả
ông đánh v m t cách dã man, tàn b o nh v y nên đã v t chi c máy nh xu ng đt ch yợ ộ ạ ư ậ ứ ế ả ố ấ ạ
nhào t i. Nh ng ch a k p thì ra can ngăn thì th ng Phác - con trai lão đàn ông đã k p t i đớ ư ư ị ằ ị ớ ể
che ch cho ng i m đáng th ng: không bi t làm th nào nó đã gi ng đc chi c th tở ườ ẹ ươ ế ế ằ ượ ế ắ
l ng, li n r n th ng ng i vung chi c khóa s t qu t vào gi a khuôn ng c tr n v m vư ề ướ ẳ ườ ế ắ ậ ữ ự ầ ạ ỡ
cháy n ng c a ng i đàn ông đ r i nó đã b cha tát hai cái khi n th ng nh l o đo ngãắ ủ ườ ể ồ ị ế ằ ỏ ả ả
dúi xu ng cát. R i nó l ng l đa m y ngón tay kh s trên khuôn m t ng i m , nhố ồ ặ ẽ ư ấ ẽ ờ ặ ườ ẹ ư
mu n lau đi nh ng gi t n c m t ch a đy trong nh ng n t r ch ng ch t. Th ng Phácố ữ ọ ướ ắ ứ ầ ữ ố ỗ ằ ị ằ
đã th ng m theo cách c a m t đa con còn nh và chính đi u này làm ta c m đngươ ẹ ủ ộ ứ ỏ ề ả ộ
tr c tình th ng m d t dào c a đa nh . Bi t Phùng đã ch ng ki n s tàn b o c a chaướ ươ ẹ ạ ủ ứ ỏ ế ứ ế ự ạ ủ
mình nên th ng bé Phác đâm ra căm ghét anh. Ba hôm sau, Phùng l i ch ng ki n c nhằ ạ ứ ế ả
ng i đàn ông đánh v , c nh cô ch gái t c đo t con dao găm mà th ng em trai đnhườ ợ ả ị ướ ạ ằ ị
dùng làm vũ khí đ b o v ng i m đáng th ng. Ch th ng Phác, m t cô bé y u t màể ả ệ ườ ẹ ươ ị ằ ộ ế ớ
can đm, đã ph i v t l n đ t c đo t con dao trên tay đa em đ không cho nó làm m tả ả ậ ộ ể ướ ạ ứ ể ộ
vi c trái v i luân th ng đo lí. Ch c r ng trong lòng cô bé cũng r t đau đn khi ch ngệ ớ ườ ạ ắ ằ ấ ớ ứ
ki n c nh b đang hành h m nh ng đng th i cô cũng không th đ em làm m t vi cế ả ố ạ ẹ ư ồ ờ ể ể ộ ệ
d i d t. Cô bé lúc đó là m t đi m t a v ng ch c c a ng i m , đã hành đng đúng đnạ ộ ộ ể ự ữ ắ ủ ườ ẹ ộ ắ
đ c n đc vi c làm d i d t c a đa em. Sau khi nhìn nh ng c nh đó di n ra ngayể ả ượ ệ ạ ộ ủ ứ ữ ả ễ
tr c m t thì Phùng đã th hi n b n ch t c a ng i lính là không th làm ng tr c sướ ắ ể ệ ả ấ ủ ườ ể ơ ướ ự
b o hành c a cái ác nên đã xông ra can ngăn và đã b ng i đàn ông đánh cho b th ngạ ủ ị ườ ị ươ
ph i tr v tr m y t c a tòa án huy n. T t c s nh ng s vi c di n ra liên ti p đó đã làả ở ề ạ ế ủ ệ ấ ả ự ữ ự ệ ễ ế
Phùng cay đng nh n ra r ng, đng sau cái v đp toàn bích, toàn thi n kia là nh ng đi uắ ậ ằ ằ ẻ ẹ ệ ữ ề
h t s c ngang trái, x u xa và nh ng ngh ch c nh tr trêu c a cu c đi. Chi c thuy nế ứ ấ ữ ị ả ớ ủ ộ ờ ế ề
ngh thu t thì ngoài xa, m t kho ng cách đ đ t o nên v đp huy n o nh ng sệ ậ ở ộ ả ủ ể ạ ẻ ẹ ề ả ư ự
th t cu c đi l i r t g n. Bi k ch c a gia đình thuy n chài kia đã nh m t th thu c r aậ ộ ờ ạ ở ấ ầ ị ủ ề ư ộ ứ ố ử
quái đn làm nh ng th c phim huy n di u mà anh dày công ch p đc b ng hi n hìnhả ữ ướ ề ệ ụ ượ ỗ ệ
th t kh ng khi p và ghê s .ậ ủ ế ợ
Chi c thuy n ngoài xa trên bi n s m m s ng r t đp, đy th m ng v i m t v đpế ề ể ớ ờ ươ ấ ẹ ầ ơ ộ ớ ộ ẻ ẹ
tr i cho, r t phù h p đ làm t m l ch ngh thu t v thuy n và bi n. Phùng th c s xúcờ ấ ợ ể ấ ị ệ ậ ề ề ể ự ự
đng, ng ngàng tr c v đp tinh khôi c a thuy n và bi n tr c bình minh. V n là m tộ ỡ ướ ẻ ẹ ủ ề ể ướ ố ộ
ng i lính chi n tr ng vào sinh ra t , Phùng căm ghét m i s áp b c b t công, s n sàngườ ế ườ ử ọ ự ứ ấ ẵ
làm t t c vì đi u thi n, vì l công b ng. M t ng i nh y c m nh anh sao tránh kh iấ ả ề ệ ẽ ằ ộ ườ ạ ả ư ỏ
n i t c gi n khi phát hi n ra ngay sau c nh đp c a chi c thuy n ngoài xa là s b o hànhỗ ứ ậ ệ ả ẹ ủ ế ề ự ạ
c a cái x u, cái ác. Qua đây, Nguy n Minh Châu mu n g i đn ng i đc nh ng suyủ ấ ễ ố ử ế ườ ọ ữ
ng m h t s c sâu s c: m i chúng ta và nh t là ng i ngh sĩ không nên .đn gi n sẫ ế ứ ắ ỗ ấ ườ ệ ơ ả ơ
l c đ mà nhìn nh n cu c s ng b i cu c s ng r t đa d ng và ph c t p. Nó không ch cóượ ể ậ ộ ố ở ộ ố ấ ạ ứ ạ ỉ
nh ng v đp nh m và còn có c nh ng đi u x u xa, đc ác. Tr c khi là m t ngh sĩữ ẻ ẹ ư ơ ả ữ ề ấ ộ ướ ộ ệ
bi t rung đng tr c cái đp thì hãy là m t con ng i bi t yêu ghét, vui bu n tr c m iế ộ ướ ẹ ộ ườ ế ồ ướ ọ
l th ng tình, bi t hành đng đ x ng đáng là m t con ng i.ẽ ườ ế ộ ể ứ ộ ườ
