Tổng lược án lệ: Án lệ số 68/2023 về quyền nhận di sản bằng hiện vật là nhà ở của người thừa kế là người Việt Nam định cư ở nước ngoài

Án lệ số 58/2022/AL về quyền nhận di sản bằng hiện vật là nhà ở của người thừa kế là người Việt Nam định cư ở nước ngoài, áp dụng từ ngày 15/02/2022, giải quyết tình huống pháp lý khi người để lại di sản là quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất trước thời điểm Luật Đất đai năm 2013 và Luật Nhà ở năm 2014 có hiệu lực. Tranh chấp về chia thừa kế tài sản được Tòa án giải quyết tại thời điểm Luật Đất đai năm 2013 và Luật Nhà ở năm 2014 có hiệu lực pháp luật.

Các thẩm phán, luật sư và những người tham gia vào quá trình giải quyết tranh chấp thừa kế liên quan đến quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất, đặc biệt khi có yếu tố người Việt Nam định cư ở nước ngoài.

Án lệ này liên quan đến việc giải quyết tranh chấp thừa kế quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất khi có người thừa kế là người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Tòa án cấp sơ thẩm và phúc thẩm đã có sự khác biệt trong việc áp dụng pháp luật. Ban đầu, Tòa án căn cứ vào Luật Đất đai năm 2013 để xác định người thừa kế không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và phân chia tài sản bằng hiện vật. Tuy nhiên, Tòa án cấp phúc thẩm đã sửa án, căn cứ vào Luật Nhà ở năm 2014, cho phép người thừa kế là người Việt Nam định cư ở nước ngoài được nhận thừa kế bằng hiện vật là nhà ở, vì họ đáp ứng đủ điều kiện theo luật mới. Án lệ này hướng dẫn Tòa án áp dụng Luật Đất đai năm 2013 và Luật Nhà ở năm 2014 để giải quyết các trường hợp tương tự, đặc biệt khi có sự thay đổi của pháp luật liên quan đến quyền thừa kế của người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Tòa án cần xem xét liệu người thừa kế có đủ điều kiện nhận nhà ở theo Luật Nhà ở năm 2014 hay không, và di sản có thể phân chia bằng hiện vật hay không.