Bài giảng Cơ Học Lý Thuyết - Chương
9
3/13/2015
Giảng viên Nguyễn Duy Khương
Trường Đại học Bách Khoa Tp.HCM 1
CHƯƠNG 9 Chuyển động phức hợp của điểm
1. Định lý hợp vận tốc và gia tốc
2. Các bài toán ví dụ
NỘI DUNG
CHƯƠNG 9 Chuyển động phức hợp của điểm
1. Định lý hợp vận tốc và gia tốc
Định nghĩa chuyển động
My1
x1
z1
O1
x
y
z
O
•Chuyển động tuyệt đối:
Là chuyển động của điểm M so với hệ
trục cố định Oxyz
•Chuyển động tương đối:
Là chuyển động của điểm M so với hệ
trục động O1x1y1z1
•Chuyển động kéo theo:
Là chuyển động của điểm hệ trục cố
định Oxyz so với hệ trục động O1x1y1z1
Vận tốc và gia tốc tuyệt đối là: ,
aa
va
Vận tốc và gia tốc tương đối là: ,
rr
va
Vận tốc và gia tốc kéo theo là: ,
ee
va
Bài giảng Cơ Học Lý Thuyết - Chương
9
3/13/2015
Giảng viên Nguyễn Duy Khương
Trường Đại học Bách Khoa Tp.HCM 2
CHƯƠNG 9 Chuyển động phức hợp của điểm
1. Định lý hợp vận tốc và gia tốc
Xác định chuyển động: Chuyển động tuyệt đối ?
Chuyển động tương đối?
Chuyển động kéo theo?
CHƯƠNG 9 Chuyển động phức hợp của điểm
1. Định lý hợp vận tốc và gia tốc
Định lý hợp vận tốc:
are
vvv

Định lý hợp gia tốc:
areC
aaaa

Với 2( )
Cer
av

 
là gia tốc Coriolis
Nếu hệ động chuyển động tịnh tiến thì 00
eC
a
Phương: vuông góc với và
Chiều: lấy vuông góc với và quay theo chiều
một góc 900r
v

e

r
v
e

e

Độ lớn: 2
Cer
av
C
a

Bài giảng Cơ Học Lý Thuyết - Chương
9
3/13/2015
Giảng viên Nguyễn Duy Khương
Trường Đại học Bách Khoa Tp.HCM 3
CHƯƠNG 9 Chuyển động phức hợp của điểm
1. Định lý hợp vận tốc và gia tốc
Cyclone Catarina, a rare South Atlantic
tropical cyclone viewed from the
International Space Station on March 26,
2004 Subtropical Storm Andrea in 2007
The term "cyclone" refers to such storms' cyclonic nature, with counterclockwise
wind flow in the Northern Hemisphere and clockwise wind flow in the Southern
Hemisphere. The opposite direction of the wind flow is a result of the Coriolis
force.
CHƯƠNG 9 Chuyển động phức hợp của điểm
2. Các bài toán ví dụ
Ví dụ: Xác định gia tốc Coriolis
00
2
C
av
v
2
C
av
v
0
C
a

Bài giảng Cơ Học Lý Thuyết - Chương
9
3/13/2015
Giảng viên Nguyễn Duy Khương
Trường Đại học Bách Khoa Tp.HCM 4
CHƯƠNG 9 Chuyển động phức hợp của điểm
2. Các bài toán ví dụ
Ví dụ: Cho viên bi di chuyển với vận tốc 3 m/s và gia tốc 1,5
m/s2trong hệ tọa độ tương đối so với đĩa tròn có chiều như
hình vẽ. Tính vận tốc và gia tốc của điểm C.
CHƯƠNG 9 Chuyển động phức hợp của điểm
2. Các bài toán ví dụ
Ví dụ: Cho cơ cấu sau
0
0
30
O
1
O
A
B
1
1
Biết , ,OA=R
0
00
Tính vận tốc góc và gia tốc góc thanh O1B.
Giải
*Chọn thanh O1B làm hệ động.
*Phân tích chuyển động
Chuyển động của con lăn A quay quanh O
Chuyển động của con lăn A trượt trên O1B
+Chuyển động tuyệt đối
+Chuyển động tương đối
+Chuyển động kéo theo
Chuyển động của con lăn A quay quanh O1
Bài giảng Cơ Học Lý Thuyết - Chương
9
3/13/2015
Giảng viên Nguyễn Duy Khương
Trường Đại học Bách Khoa Tp.HCM 5
CHƯƠNG 9 Chuyển động phức hợp của điểm
2. Các bài toán ví dụ
*Giải bài toán vận tốc
a
v

r
v
e
v

are
vvv

(*)
Gặp phương trình vector thì chiếu
lên HAI phương vuông góc
x
y
Phân tích vector
a
v
Phương: vuông góc với OA
Độ lớn: 0a
vR
r
v
Phương: cùng phương với O1B
Độ lớn: r
v
e
v
 Phương: vuông góc với O1B
Độ lớn: 1
2
e
vR
0
0
30
O
1
O
A
B
1
CHƯƠNG 9 Chuyển động phức hợp của điểm
2. Các bài toán ví dụ
a
v

0
0
30
O
1
O
A
B
r
v
e
v

Chiếu (*) lên trục x, y
x
yOx: 0
cos 30 0
ra
vv
0
3
2
r
v
R

Oy: 0
sin 30 0
ae
vv
10
1
4

Cách 2:
Vì hai vector vuông góc
0
cos30
a
r
v
v
0
sin30
a
e
v
v
1