Bài giảng Công nghệ dập tạo hình khối: Chương 4 - TS. Đinh Văn Duy

Công nghệ rèn tự do là một phương pháp gia công áp lực cơ bản và có ý nghĩa chiến lược trong ngành cơ khí chế tạo, đóng vai trò then chốt trong việc sản xuất các chi tiết có độ bền cao, tính toàn vẹn cấu trúc vượt trội. Trong bối cảnh công nghiệp hiện đại, việc nắm vững các nguyên lý và quy trình của công nghệ này là thiết yếu để đáp ứng yêu cầu về chất lượng và hiệu suất của sản phẩm. Chương này tập trung làm rõ các định nghĩa, phân loại và đặc điểm của rèn tự do, đồng thời đi sâu vào các nguyên công rèn cơ bản cũng như trình tự thiết lập quy trình công nghệ. Mục tiêu là cung cấp một cái nhìn tổng quan toàn diện và nền tảng kỹ thuật vững chắc về công nghệ rèn tự do cho người học và kỹ sư thực hành.

Sinh viên, kỹ sư, và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực kỹ thuật cơ khí, công nghệ chế tạo, vật liệu học, đặc biệt là những người quan tâm đến gia công kim loại bằng áp lực và các quy trình rèn công nghiệp.

Tài liệu trình bày Chương 4 về "Công nghệ rèn tự do", cung cấp một cái nhìn tổng thể về phương pháp gia công kim loại quan trọng này. Nội dung bắt đầu với việc định nghĩa và phân loại rõ ràng rèn tự do trong bối cảnh rộng hơn của "gia công áp lực" và "dập tạo hình khối", phân biệt nó với các hình thức dập khác như dập trong khuôn hở hay khuôn kín. Trọng tâm của chương được đặt vào "rèn máy", nhấn mạnh ứng dụng công nghiệp và các hệ thống thiết bị phức tạp liên quan. Các "nguyên công rèn" chính được trình bày chi tiết, bao gồm các nguyên công sơ bộ như rèn phôi để cải thiện cấu trúc và loại bỏ khuyết tật, chặt phôi để phân chia vật liệu, cùng các nguyên công chủ yếu như "chồn" nhằm tăng tiết diện ngang và "vuốt" để kéo dài chi tiết. Mỗi nguyên công được minh họa bằng hình ảnh và giải thích cụ thể về nhiệm vụ và kỹ thuật thực hiện. Ngoài ra, tài liệu còn đề cập đến trình tự các bước lập quy trình "công nghệ rèn" và hệ thống thiết bị hỗ trợ, từ máy búa, máy ép đến các bộ phận điều khiển và manipulators. Giá trị ứng dụng của kiến thức này nằm ở khả năng tối ưu hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng và độ bền của sản phẩm cơ khí trong nhiều lĩnh vực công nghiệp, từ đó cung cấp nền tảng vững chắc cho việc thiết kế và chế tạo các chi tiết rèn phức tạp.