Bài giảng Giao nhận hàng hoá và khai báo hải quan: Chương 6 - ThS. Nguyễn Thị Minh Hạnh

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu ngày càng sâu rộng, các hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa đóng vai trò trọng yếu trong sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia. Để đảm bảo sự lưu thông hàng hóa diễn ra thông suốt, minh bạch và tuân thủ pháp luật, quy trình khai báo hải quan trở nên vô cùng quan trọng. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về các thủ tục hải quan cơ bản, làm rõ khái niệm, các đối tượng tham gia, và đặc biệt là sự phát triển của thông quan điện tử. Mục tiêu là trang bị kiến thức nền tảng về hệ thống hải quan hiện đại, bao gồm VNACCS/VCIS, và quy trình phân luồng hàng hóa, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ để thúc đẩy thương mại quốc tế hiệu quả và an toàn.

Chuyên gia xuất nhập khẩu, logistics, quản lý chuỗi cung ứng, cán bộ hải quan, và sinh viên các ngành kinh tế, thương mại quốc tế.

Tài liệu này trình bày chi tiết về quy trình khai báo hải quan, bắt đầu bằng việc định nghĩa rõ ràng thủ tục hải quan là tập hợp các công việc mà người làm thủ tục và cán bộ hải quan phải thực hiện theo quy định pháp luật đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh hoặc quá cảnh. Các đối tượng tham gia khai báo hải quan cũng được xác định, bao gồm chủ hàng hóa, chủ phương tiện vận tải, và các đại lý hải quan. Đặc biệt, tài liệu nhấn mạnh vai trò của thông quan điện tử (E-Customs Clearance) như một phương thức hiện đại hóa, cho phép truyền dữ liệu tờ khai hải quan qua internet đến cơ quan hải quan. Hệ thống VNACCS/VCIS được giới thiệu là trụ cột của hải quan điện tử tại Việt Nam. VNACCS (Vietnam Automated Cargo Clearance System) là hệ thống thông quan hàng hóa tự động, trong khi VCIS (Vietnam Customs Intelligence Information System) đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý rủi ro và giám sát nghiệp vụ nội bộ của cơ quan hải quan, góp phần nâng cao hiệu quả và tính minh bạch. Một phần quan trọng khác là nguyên tắc phân luồng hàng hóa, bao gồm luồng Xanh (ưu tiên), luồng Vàng (kiểm tra hồ sơ), và luồng Đỏ (kiểm tra thực tế hàng hóa), giúp cơ quan hải quan tối ưu hóa nguồn lực và kiểm soát chặt chẽ các rủi ro. Tài liệu cũng liệt kê chi tiết các hồ sơ cần thiết cho cả hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu, từ tờ khai điện tử đến các chứng từ liên quan như hóa đơn thương mại, vận đơn và giấy phép. Cuối cùng, quy trình khai hải quan điện tử được minh họa bằng một sơ đồ trực quan, mô tả các bước từ mở tờ khai, xử lý dữ liệu, phân luồng đến nộp thuế và thanh lý tờ khai, cho thấy giá trị ứng dụng cao trong việc đẩy nhanh chu trình thông quan và giảm thiểu thủ tục hành chính, qua đó thúc đẩy thương mại quốc tế. Đây là một tài liệu hữu ích cho bất kỳ ai muốn hiểu rõ hơn về hoạt động hải quan hiện đại.