BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NAM CẦN THƠ
Khoa Y
BÀI GIẢNG HỌC PHẦN
HÓA HỌC ĐẠI CƯƠNG
Trình độ: Đại học chính quy
Ngành: Xét nghiệm Y học và Kỹ thuật hình ảnh Y học
Cần Thơ – 10/2021
LƯU HÀNH NỘI BỘ
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NAM CẦN THƠ
Khoa Y
BÀI GIẢNG HỌC PHẦN
HÓA HỌC ĐẠI CƯƠNG
Trình độ: Đại học chính quy
Ngành: Xét nghiệm Y học và Kỹ thuật hình ảnh Y học
Cần Thơ – 10/2021
LƯU HÀNH NỘI BỘ
Trang i
LỜI MỞ ĐẦU
I. Đối tượng nghiên cứu
Hoá học là ngành khoa học tự nhiên, nghiên cứu về thành phần cấu tạo và tính
chất của các chất và các quá trình biến đổi từ chất này sang chất khác.
Hoá học liên quan đến hầu hết các lĩnh vực của đời sống con người. Hóa học
cung cấp những kiến thức cơ bản cho nhiều ngành khoa học khác nhau.
Ví dụ: Hoá học môi trường, hoá thực phẩm, hoá dược, hoá học nông nghiệp,
hoá học vật liệu, hoá địa chất, hoá sinh học,…
Vì vậy hoá học có vai trò rất lớn đối với nền kinh tế quốc dân. Vì rất nhiều
ngành, nhiều lĩnh vực công nông nghiệp đều liên quan đến hoá học. Mặt khác việc
nắm vững những kiến thức về các quá trình hoá học, các yếu tố ảnh hưởng đến các
quá trình đó trong các lĩnh vực sản xuất, sinh học,… sẽ giúp cho con người có những
tác động tích cực theo hướng có lợi cho những mục tiêu mà các nhà khoa học cần đạt
được.
Do đó việc nắm vững những kiến thức cơ bản về hoá học là rất cần thiết. Với
những kiến thức này người ta có thể sử dụng để phục vụ tốt cho công việc chuyên
môn của mình.
II. Vai trò và nhiệm vụ của môn hoá đại cương
Cung cấp một cách có hệ thống kiến thức cơ bản về cấu tạo các chất hoá học,
về sự tương tác và cách thức vận động của chúng trong tự nhiên.
Giúp cho sinh viên nắm được một số quy luật về sự vận động của các chất. Dự
đoán khả năng, chiều hướng và giới hạn của các quá trình hoá học, những hiện tượng
kèm theo cũng như các yếu tố thúc đẩy hoặc kìm hãm các quá trình đó.
Giúp sinh viên nắm được cách xác định các nhóm cation và anion trong một
dung dịch phân tích, tổng quát được quy trình phân tích thực nghiệm. Làm nền tảng
cho các môn học liên quan đến chuyên ngành sau này.
Trang ii
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
đvC: Đơn vị carbon
EDTA: Ethylenediaminetetraacetic acid
Hos hoặc Hott: Sinh nhiệt hay nhiệt tạo thành
Hopư: Nhiệt phản ứng
o
c
ΔH
hay
o
dc
ΔH
: Nhiệt đốt cháy
Elk: Nhiệt liên kết
g: gam
(l): Lỏng
(k): Khí
(r): Rắn
(h): Hơi
ATP: Adenosine triphosphate
ADP: Adenosine diphosphate
Kh: Chất khử
Oxh: Chất oxy hóa
dpnc: điện phân nóng chảy
nc: nóng chảy
xt: xúc tác
Trang iii
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU……………………………………………………………...………..i
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT……………………………………………………….ii
MỤC LỤC………………………………………………………………………….iii
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ ĐỊNH LUẬT CƠ BẢN TRONG HÓA
HỌC………………………………………………………………………………....1
1.1 Khái niệm cơ bản………………………………………………………...1
1.2 Những định luật cơ bản………………………………………………….3
1.3 Câu hỏi lượng giá………………………………………………………..5
CHƯƠNG 2: CẤU TẠO NGUYÊN TỬ BẢNG TUẦN HOÀN HÓA HỌC…...…7
2.1 Thành phần cấu tạo nguyên tử…………………………………………...7
2.2 Những mẫu nguyên tử cơ bản…………………………...………………8
2.3 Những tiên đề của cơ học lượng tử……………………………...……..10
2.4 Khái niệm cơ bản về cơ học lượng tử……………………………...…..11
2.5 Nguyên tử hydro………………………………………………………..11
2.6 Quy luật phân bố các electron trong nguyên tử………………………...16
2.7 Hệ thống tuần hoàn các nguyên tố hóa học…………………………….18
2.8 Câu hỏi lượng giá………………………………...…………………….23
CHƯƠNG 3: LIÊN KẾT HÓA HỌC VÀ CẤU TẠO PHÂN TỬ………………...27
3.1 Một số đại lượng có liên quan đến liên kết……………………...……..27
3.2 Những thuyết cổ điển về liên kết…………………………….………....30
3.3 Thuyết liên kết hóa trị…………………………………………...……..35
3.4 Thuyết orbital phân tử (MO)……………………………………….…..42
3.5 Sự phân cực của phân tử………………………………………………..43
3.6 Câu hỏi lượng giá………………………………………………...…….44
CHƯƠNG 4: PHỨC CHẤT……………………………………………………….46
4.1 Định nghĩa và các thành phần của phức chất………………………......46
4.2 Cách gọi tên phức chất……………………………...………………….47
4.3 Phân loại phức chất……………………………………...……………..48
4.4 Bản chất của liên kết trong phức chất……………………………….....49
4.5 Câu hỏi lượng giá……………………………………...……………….55
CHƯƠNG 5: NHIỆT ĐỘNG HỌC HÓA HỌC…………………………………..58
5.1 Một số khái niệm và định nghĩa………………………………………..58
5.2 Nguyên lý thứ nhất của nhiệt động lực học…………………………….59
5.3 Nhiệt hóa học…………………………………………………………...61
5.4 Nguyên lý thứ II của nhiệt động lực học……………………………….64
5.5 Câu hỏi lượng giá…………………………...………………………….72