Bài giảng Luật dân sự 2: Chương 2 - ThS. Nguyễn Ngọc Thảo Phương

Trong hệ thống pháp luật dân sự, hợp đồng đóng vai trò nền tảng, là công cụ thiết yếu để thiết lập, thay đổi và chấm dứt các quan hệ dân sự giữa các chủ thể. Việc nắm vững các quy định chung về hợp đồng không chỉ quan trọng đối với các nhà làm luật và thực thi pháp luật mà còn là kiến thức cốt lõi cho mọi cá nhân, tổ chức tham gia vào các giao dịch dân sự hàng ngày. Tài liệu này nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về khái niệm, đặc điểm, phân loại hợp đồng, cùng với các điều kiện hiệu lực và thành phần cấu thành quan hệ hợp đồng, từ đó làm rõ nền tảng pháp lý vững chắc cho mọi thỏa thuận.

Sinh viên luật, cán bộ pháp luật, luật sư, chuyên gia pháp lý và các cá nhân, tổ chức quan tâm đến pháp luật hợp đồng dân sự.

Tài liệu này trình bày một cách hệ thống các quy định chung về hợp đồng theo pháp luật Việt Nam, bắt đầu với khái niệm hợp đồng như một sự thỏa thuận xác lập, thay đổi, chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự, được dẫn chiếu từ Điều 385 Bộ luật Dân sự 2015. Bản chất của hợp đồng được nhấn mạnh là sự ràng buộc pháp lý dựa trên ý chí tự nguyện và sự tuân thủ các quy định pháp luật. Tiếp theo, tài liệu làm rõ đặc điểm hợp đồng bao gồm việc hình thành từ ý chí chung của nhiều chủ thể, tạo ra quyền và nghĩa vụ đối ứng, và là một sự kiện pháp lý quan trọng. Một phần trọng tâm của tài liệu là phân loại hợp đồng dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau, được đề cập tại Điều 402 Bộ luật Dân sự 2015. Các tiêu chí bao gồm tính chất có đền bù/không đền bù, hợp đồng song vụ/đơn vụ, hợp đồng chính/phụ, thời điểm phát sinh hiệu lực (ưng thuận, trọng thức, thực tế), cách thức xác lập (tương thuận, theo mẫu), và các loại hợp đồng đặc biệt như hợp đồng vì lợi ích của người thứ ba hay hợp đồng có điều kiện. Cuối cùng, tài liệu đi sâu vào điều kiện hiệu lực hợp đồng, bao gồm năng lực pháp luật của chủ thể, sự tự nguyện, nội dung và mục đích hợp pháp, cùng với yêu cầu về hình thức giao kết khi pháp luật có quy định (Điều 117.2 Bộ luật Dân sự 2015). Ba thành phần cơ bản của quan hệ hợp đồng – chủ thể, khách thể và nội dung – cũng được phân tích, định nghĩa rõ ràng nội dung hợp đồng là tổng hợp các điều khoản về quyền và nghĩa vụ. Tổng thể, tài liệu cung cấp cái nhìn toàn diện về cơ sở pháp lý và cấu trúc của hợp đồng trong giao dịch dân sự, có giá trị ứng dụng cao trong học tập và thực tiễn pháp lý.