Bài giảng Lý thuyết Tài chính Tiền tệ: Chương 4 - ThS. Trần Nguyên Sa

Trong bối cảnh nền kinh tế hiện đại, việc quản lý và điều tiết các nguồn lực tài chính quốc gia đóng vai trò cực kỳ trọng yếu. Tài chính công không chỉ là tấm gương phản ánh năng lực quản lý vĩ mô của nhà nước mà còn là công cụ thiết yếu để định hướng phát triển kinh tế - xã hội. Chương này cung cấp cái nhìn tổng quan về tài chính công, làm rõ khái niệm, bản chất, các đặc điểm cốt lõi và vai trò không thể thiếu của nó trong việc đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững. Nắm vững những kiến thức nền tảng này là cơ sở quan trọng để hiểu sâu hơn về hoạt động tài chính của nhà nước và các chính sách kinh tế.

Sinh viên ngành tài chính, kinh tế, quản lý công và các chuyên gia, nhà nghiên cứu quan tâm đến kiến thức cơ bản về tài chính công.

Tài liệu này trình bày tổng quan chi tiết về tài chính công, một lĩnh vực cốt lõi trong lý thuyết tài chính – tiền tệ. Mở đầu bằng định nghĩa về tài chính công là tổng thể các quan hệ kinh tế giữa nhà nước và các chủ thể trong xã hội, tài liệu làm rõ cách nhà nước tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm đạt được các mục tiêu kinh tế - xã hội. Nội dung tiếp theo giải thích bản chất của tài chính công, bao gồm các khoản thu chi của Nhà nước được thực hiện trong một năm tài khóa nhất định để đảm bảo chức năng và nhiệm vụ. Các đặc điểm nổi bật của tài chính công cũng được phân tích sâu, nhấn mạnh sự gắn kết chặt chẽ với quyền lực kinh tế - chính trị của Nhà nước, tính pháp lý thông qua các văn bản luật, vai trò sở hữu nhà nước, và mục tiêu phục vụ lợi ích công cộng. Đặc biệt, tài liệu xác định ngân sách nhà nước là quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất trong nền kinh tế, được phân chia và sử dụng theo mục đích cụ thể. Cuối cùng, vai trò điều tiết và quản lý vĩ mô của tài chính công trên các khía cạnh kinh tế, thị trường và xã hội được làm nổi bật, cho thấy tầm quan trọng của nó trong việc huy động và phân bổ nguồn lực. Việc hiểu rõ những nguyên tắc này là cần thiết để đánh giá hiệu quả các chính sách tài khóa và quản lý kinh tế quốc gia.