155
Chương 6: Quản trị quá trình sản xuất và phục v
trong nhà hàng
Yêu cầu của chương
Sau khi học xong chương này, người học cần nắm được những
nội dung cơ bản sau:
- Nắm được các nguyên tắc phương pháp xâydựng thực đơn
và danh mục đồ uống.
- Tổ chức cung ứng nguyên liệu, hàng hoá
- Tổ chức chế biến món ăn, pha chế đồ uống
- Tổ chức phục vụ.
Nội dung cơ bản của chương
- Khái quát về quản trị quá trình sản xuất và phục vụ
- Nội dung của quản trị quá trình sản xuất phục vụ (trong đó
tập trung các vấn đề như: Xây dựng thực đơn danh mục đồ uống; Tổ
chức cung ứng nguyên liệu, hàng hoá; Tổ chức sản xuất; Tổ chức phục
vụ; Tổ chức hoạt động kinh doanh các dịch vụ bổ sung)
156
6.1. KHÁI QUÁT VỀ QUẢN TRỊ QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT VÀ PHỤC VỤ
6.1.1. Quá trình sản xuất và phục vụ
Hoạt động sản xuất phục vụ hoạt động chủ yếu trong các nhà hàng.
Hoạt động sản xuất và phục vụ được xem hoạt động trung tâm, then chốt của
quá trình kinh doanh nhà hàng. Hoạt động này cần được quan tâm chú ý các
lý do:
+ Sản xuất phục vụ đóng vai trò chủ đạo trong việc trực tiếp phục vụ
khách hàng.
+ Lao động tham gia vào hoạt động sản xuất phục vụ chiếm tỷ lệ cao
nhất so với bất kỳ hoạt động nào khác trong nhà hàng.
+ Doanh thu, lợi nhuận từ các mặt hàng tự chế chiếm tỷ lệ cao là
nguồn thu cơ bản trong hoạt động kinh doanh nhà hàng.
Quá trình sản xuất và phục vụ tại các nhà hàng có thể tóm tắt bằng sơ đồ sau:
Sơ đồ 6.1. Quá trình sản xuất và phục vụ tại nhà hàng
Quá trình sản xuất và phục vụ gồm 4 hoạt động cơ bản:
Xây dựng thực đơn,
Danh mục đồ uống
Tổ chức cung ứng hàng
hoá, nguyên, vật liệu
Tổ chức sản xuất
Tổ chức phục vụ
157
- Xây dựng thực đơn, danh mục đồ uống:
Đây là hoạt động bản đầu tiên mang tính kế hoạch một trong những
cơ sở, nền tảng cho các hoạt động tiếp theo của quá trình sản xuất và phục vụ.
- Tổ chức cung ứng hàng hoá, nguyên vật liệu:
Nhiệm vụ của cung ứng đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về ng hoá,
nguyên vật liệu đảm bảo cho hoạt động sản xuất và phục vụ được thực hiện một
cách thuận lợi. Hoạt động cung ứng tại các nhà hàng bao gồm: tổ chức mua, tổ
chức nhập và tổ chức bảo quản hàng hoá, nguyên vật liệu.
- Tổ chức sản xuất:
Là tổ chức lao động nhằm kết hợp sức lao động, công cụ lao động và đối
tượng lao động để tạo ra hàng hoá, sản phẩm của nhà hàng mang đặc tính sử
dụng mới để cung cấp, phục vụ khách hàng.
- Tổ chức phục vụ:
hình thức tổ chức lao động nhằm cung cấp các sản phẩm chế biến của
nhà hàng (hàng tự chế) các sản phẩm của các sở sản xuất khác (hàng
chuyên bán) đồng thời tổ chức tiêu dùng tại chỗ cho khách hàng tại nng.
Sản phẩm của hoạt động phục vụ ngoài yếu tố vật chất còn mang cả yếu tố tinh
thần được thể hiện thông qua ch thức tổ chức phục vụ, thái độ và sự chăm sóc
ân cần của nhân viên phục vụ cũng như người quản lý đối với khách hàng.
Các hoạt động trên luôn luôn song song tồn tại, tác động hỗ trợ lẫn
nhau, bổ xung cho nhau tạo thành một dây chuyền liên hoàn một thể thống
nhất được gọi quá trình sản xuất phục vụ trong nhà hàng. Mối quan hệ
giữa các hoạt động trong quá trình sản xuất phục vụ được thể hiện qua các
đặc điểm sau:
* Tính hỗ trợ, bổ sung:
Việc thực hiện tốt c hoạt động trước có tác dụng tích cực, tạo điều kiện
thuận lợi cho các hoạt động tiếp theo. Ngược lại, những khiếm khuyết của hoạt
động trước phải được các hoạt động sau hoàn thiện kịp thời nhằm duy trì chất
lượng sản phẩm của nhà hàng.
Thí dụ: Chế biến món ăn ngon, trang trí đẹp, hấp dẫn giúp cho nhân viên
phục vụ tự tin, phát huy tốt tinh thần trách nhiệm chủ động phục vụ khách
hàng. Ngược lại, những khiếm khuyết trong việc chế biến cần sự hỗ trợ đắc
lực của bộ phận phục vụ hoặc bộ phận cung ứng.
* Tính liên hoàn và đan xen:
158
Đối với từng loại hàng hoá (từng món ăn, đồ uống,...) trước khi được
khách hàng thưởng thức phải trải qua các công đoạn: xây dựng công thức; tổ
chức mua, bảo quản, cung cấp; sơ chế - chế biến (hoặc pha chế) và tổ chức phục
vụ. Chỉ cần thiếu một trong các ng đoạn trên sản phẩm của nhà hàng không
thực hiện được. Bên cạnh đó sản phẩm của nhà hàng rất đa dạng, nhu cầu của
khách hàng cũng phong phú về danh mục thời điểm sử dụng: thời điểm kết
thúc tiêu dùng của khách ng này thể thời điểm khởi đầu tiêu dùng của
khách hàng tiếp theo... tạo ra sự đan xen giữa các hoạt động trong quá trình sản
xuất phục vụ tại nhà hàng. Tính liên hoàn, đan xen dẫn đến đặc điểm kinh
doanh nhà hàng đó sản phẩm của nhà hàng được sản xuất tiêu thụ đồng
thời, cùng lúc và cùng địa điểm.
* Tính thống nhất:
Bất kỳ mặt hàng tự chế nào của nhà hàng khi đưa vào sản xuất và phục vụ
đều phải có sự thống nhất về công thức (chế biến hoặc pha chế). Nội dung công
thức được thể hiện:
- Nguyên liệu: thành phần, định lượng
- Phương pháp chế biến (pha chế)
- Yêu cầu trình bày (loại dụng cụ chất lượng, hình thức trang trí...)
- Yêu cầu cảm quan
- Cách thưởng thức phục vụ (gia vị, đồ uống thích hợp, nhiệt độ sử
dụng...)
Đây nội dung bản nhất được hình thành chi phối mọi hoạt động
của quá trình sản xuất phục vụ, tạo ra sự thống nhất trong các hoạt động
nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm, duy trì danh tiếng của nhà hàng trong
thương trường.
6.1.2. Quản trị quá trình sản xuất và phục vụ
Thực chất của quản trị quá trình sản xuất phục vụ cụ thể hoá công
tác quản trị trong sản xuất phục vụ. Chức năng quản trị trong sản xuất
phục vụ được cụ thể hoá bằng các hoạt động: hoạch định, tổ chức, điều hành và
giám sát các hoạt động trong nhà hàng.
* Chức năng hoạch định:
Chức ng hoạch định trong quản trị quá trình sản xuất được thể hiện
bằng việc lập các kế hoạch cho từng hoạt động. Các kế hoạch đó là:
159
- Kế hoạch xây dựng thực đơn, danh mục đồ uống (được chi tiết hoá bằng
các định lượng, giá thành và giá bán dự kiến)
- Kế hoạch cung ứng hàng hoá bao gồm:
+ Kế hoạch nhập ng cho cả năm và từng thời kỳ trong năm.
+ Kế hoạch bảo quản, chất trữ hàng hoá.
+ Kế hoạch dự trữ hàng hoá, nguyên liệu, thực phẩm cho từng thời
kỳ, mùa vụ...
- Kế hoạch sản xuất:
+ Các công thức pha chế, chế biến
+ Dự kiến kế hoạch chế biến từng thời kỳ, cả năm
+ Kế hoạch chế biến, pha chế cho từng ngày, từng bữa tiệc, hội nghị...
* Chức năng tổ chức hoạt động:
Chức năng tổ chức hoạt động được thể hiện thông qua việc tổ chức b
máy tổ chức hoạt động trong từng khâu nghiệp vụ phối hợp hoạt động
giữa các bộ phận:
- Tổ chức bộ máy:
Xây dựng cơ cấu tổ chức nhân sự cho từng bộ phận:
+ Bộ phận cung ứng: Tổ mua hàng
Tổ kho
+ Bộ phận chế biến: Trưởng bộ phận chế biến
Trưởng các bếp
Trưởng các ca
Nhân viên chế biến
Nhân viên phục vụ
+ Bộ phận Bar: Trưởng bộ phận Bar
Trưởng quầy Bar
Nhân viên bán hàng
Nhân viên pha chế