Bài giảng Quản trị ngân hàng - Chương 5: Quản trị rủi ro trong kinh doanh ngân hàng

Ngành ngân hàng đóng vai trò huyết mạch trong nền kinh tế, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro do tính chất đặc thù của hoạt động tài chính. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, việc quản trị rủi ro hiệu quả trở thành yếu tố then chốt, quyết định sự ổn định và phát triển bền vững của mỗi tổ chức tín dụng. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về các khái niệm cơ bản liên quan đến rủi ro và quản trị rủi ro trong kinh doanh ngân hàng. Mục tiêu chính là trình bày tầm quan trọng của việc nhận diện, phân tích, đo lường và kiểm soát các loại rủi ro phổ biến, đặc biệt là rủi ro tín dụng, từ đó trang bị kiến thức nền tảng về các phương pháp và mô hình quản trị rủi ro cần thiết.

Các nhà quản lý rủi ro, chuyên gia tài chính, cán bộ ngân hàng, sinh viên ngành ngân hàng và tài chính, cùng các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý ngành ngân hàng.

Tài liệu trình bày toàn diện về quản trị rủi ro trong kinh doanh ngân hàng, bắt đầu bằng việc định nghĩa rủi ro theo các quan điểm truyền thống và trung hòa, nhấn mạnh rằng rủi ro là sự bất trắc có thể đo lường được. Sau đó, nó đi sâu vào khái niệm rủi ro trong kinh doanh ngân hàng, mô tả các sự kiện không mong đợi gây tổn thất tài sản và lợi nhuận. Phần tiếp theo phác thảo quy trình quản trị rủi ro qua năm bước cốt lõi: nhận diện, phân tích, đo lường, kiểm soát/phòng ngừa và xử lý, đồng thời giới thiệu mô hình 3 tuyến phòng thủ như một cấu trúc tổ chức toàn diện. Đáng chú ý, tài liệu phân loại chi tiết các loại rủi ro chính trong hoạt động ngân hàng, bao gồm rủi ro thị trường (lãi suất, tỷ giá), rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản và rủi ro vận hành. Trọng tâm được đặt vào rủi ro tín dụng, cung cấp định nghĩa từ NHNN Việt Nam, phân loại thành rủi ro giao dịch và rủi ro danh mục, phân tích nguyên nhân và hậu quả. Các phương pháp lượng hóa và đánh giá rủi ro tín dụng cũng được trình bày, bao gồm các mô hình định lượng như 6C, Z-score, và đặc biệt là cách phân loại và tính toán nợ quá hạn theo quy định của NHNN, cùng ý nghĩa của tỷ lệ nợ quá hạn. Điều này không chỉ cung cấp kiến thức nền tảng vững chắc mà còn trang bị các công cụ thực tiễn để giám sát và giảm thiểu tổn thất trong hoạt động ngân hàng, góp phần vào sự ổn định tài chính.