phenikaa-uni.edu.vn
TS. Lê Tiến Mười – Trưởng Bộ môn QTKD
Chương 9: Quản trị hàng dự trữ
Mục tiêu học tập
Sau khi nghiên cứu và học tập chương này, sinh viên có thể:
➢Hiểu được khái niệm, vai trò và các bộ phận hợp thành, hàng dự trữ;
➢Hiểu rõ về chi phí dự trữ và các loại chi phí liên quan đến hàng dự trữ;
➢Hiểu rõ căn cứ, bản chất và ý nghĩa của cách phân loại hàng dự trữ theo kỹ thuật A-B-C;
➢Hiểu rõ thực chất, mục tiêu và điều kiện áp dụng các phương pháp quản trị hàng dự trữ.
phenikaa-uni.edu.vn
TS. Lê Tiến Mười – Trưởng Bộ môn QTKD
Chương 9: Quản trị hàng dự trữ
Tình huống quản trị: Hệ thống quản lý kho hàng – lợi thế của Amazon
Chỉ riêng tại Mỹ, đến nay Amazon đã có hơn 50 nhà kho khổng lồ với 40.000 công nhân làm việc cực nhọc di chuyển
liên tục bên trong Amazon quyết định tự xây dựng hệ thống kho bãi, đây là quyết định không mấy dễ dàng. Với giá trị
khoảng 50 triệu USD cho mỗi kho hàng, việc xây dựng và vận hành hệ thống nhà kho quả là tốn kém.
Tuy nhiên, 6 nhà kho của Amazon rất đặt biệt, nó không hề giống các kho hàng truyền thống mà được tin học hóa cao
độ. Các nhà kho của Amazon sử dụng công nghệ cao đến nỗi chúng đòi hỏi rất nhiều dòng mã hóa để vận hành và
phức tạp không kém các trang web của Amazon. Máy tính bắt đầu quy trình bằng cách gửi tín hiệu thông qua mạng
không dây tới cho công nhân để họ biết cần phải lấy thứ gì xuống khỏi giá; sau đó họ đóng gói mọi thứ theo trình tự
để gửi đi. Trong quá trình gửi hàng, máy tính tạo ra vô số dòng dữ liệu từ những sản phẩm bị đóng gói tới thời gian
chờ đợi và các nhà quản lý có nhiệm vụ phải theo dõi sát sao hệ thống dữ liệu này.
Các nhà quản lý của Amazon ở bộ phận lưu kho phải nỗ lực hết sức để đấy năng suất lên cao tối đa. Chẳng hạn bằng
việc tái thiết kế hệ thống chuyển hàng trên bang chuyền tự động, Amazon có thể tăng năng suất của một kho lên 40%.
Trong 3 năm qua, chi phí vận hành các nhà kho của Amazon đã giảm từ 20% doanh thu xuống còn chưa đầy 10%
doanh thu. Thậm chí ban quản trị công ty cũng không thể tin được vào thành tích này. Các nhà kho của Amazon vận
phenikaa-uni.edu.vn
TS. Lê Tiến Mười – Trưởng Bộ môn QTKD
Chương 9: Quản trị hàng dự trữ
hành hiệu quả đến nỗi tỷ lệ luận chuyển hàng mới của các nhà kho này đạt 20 lần/năm. Tất cả các công ty bán lẻ khác
chỉ đạt con số dưới 15 lần/năm. Trên thực tế, một trong những thế mạnh lớn nhất hiện nay của Amazon là năng lực
quản lý hàng dự trữ, thâm chí Amazon còn được các công ty bán lẻ khác giao toàn bộ hoạt động kinh doanh thương
mại điện tử của mình cho Amazon thầu phụ.
Hầu hết các doanh nghiệp thương mại điện tử khác chỉ chú ý đến việc xây dựng hạ tầng cơ sở công nghệ thông tin cho
website của mình, họ không đầu tư nhiều cho hệ thống bến bãi, kho lưu trữ. Việc giao hàng thường được tiến hành
thông qua các trung gian khác như qua đường bưu kiện, hay sẽ gom hàng tại địa điểm xác định. Amazon đã sử dụng
mô hình mạng lưới phân phối, đó là nhà phân phối dự trữ và giao hàng. Lợi thế của phương án này là dịch vụ khách
hàng tốt hơn, thời gian đáp ứng đơn hàng nhanh hơn.
Và với hệ thống kho hàng tuyệt vời như vây đã giúp Amazon trở thành một trong những doanh nghiệp thương mại
điện tử lớn hàng đầu thế giới.
phenikaa-uni.edu.vn
TS. Lê Tiến Mười – Trưởng Bộ môn QTKD
9.1.1. Quản trị hàng dự trữ
a) Khái niệm
Hàng dự trữ là lượng hàng hóa được tạo ra trong sản xuất kinh doanh nhằm đáp ứng nhu cầu trong tương lai
như nguyên vật liệu, sản phẩm dở dang, thành phẩm dự trữ…
Hình thái hàng dự trữ
Doanh nghiệp
sản xuất Doanh nghiệp
thương mại
Doanh nghiệp
dịch vụ
•Nguyên vật liệu thô
(Raw materials)
•Bán thành phẩm
(work-in-progress)
•Bảo trì ( maintainance)
•Sửa chữa (repair)
•Cung cấp vận hành
(operating supplies)
•Sản phẩm (finished goods)
•Dụng cụ sửa chữa- phụ tùng
(repairs and spare parts)
Dự trữ
Chương 9: Quản trị hàng dự trữ
phenikaa-uni.edu.vn
TS. Lê Tiến Mười – Trưởng Bộ môn QTKD
9.1.1. Quản trị hàng dự trữ
b) Phân loại: Căn cứ 3 tiêu chí
Căn cứ vào (1) tính chất động của hàng dự trữ người ta chia hàng dự trữ thành hai loại là dự trữ động và dự
trữ tĩnh:
➢Dự trữ động là hình thức dự trữ mà hàng hóa của doanh nghiệp đang nằm trên đường vận chuyển.
➢Dự trữ tĩnh là hàng dự trữ đang nằm trong kho chờ sử dụng trong tương lai.
Căn cứ vào (2) tần suất sử dụng hàng dự trữ được chia làm hai loại là dự trữ đơn kỳ và dự trữ đa kỳ:
➢Dự trữ đơn kỳ bao gồm những hạng mục vật tư nguyên vật liệu chỉ đưa vào sử dụng một lần và không tái
nhập kho ngay sau mỗi lần sử dụng.
➢Dự trữ đa kỳ bao gồm những hạng mục vật tư nguyên vật liệu được duy trì đủ lâu trong kho mà những
đơn vị đã tiêu dùng sẽ được bổ sung lại, số lượng và thời gian bổ sung lại tùy thuộc và kế hoạch sản xuất
và chính sách dự trữ của các doanh nghiệp.
Chương 9: Quản trị hàng dự trữ
Căn cứ vào (3) chức năng sử dụng và mức độ cần thiết sử dụng hàng dự trữ, hàng dự trữ thường được chia
làm bốn loại chủ yếu:
➢Dự trữ nguyên vật liệu; Dự trữ sản phẩm dở dang WIP (Work-in-process); Dự trữ MRO
(Maintenance/repair/operating) là tồn kho dành cho các vật dụng bảo trì, sửa chữa, vận hành để giúp cho
máy móc thiết bị và quá trình sản xuất có năng suất và Dự trữ thành phẩm.