Bài giảng Quy hoạch cảng hàng không: Chương 2 - ThS. Ngô Văn Quân

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển kinh tế – xã hội nhanh chóng, ngành vận tải hàng không đóng vai trò ngày càng chiến lược, là động lực quan trọng thúc đẩy kết nối và tăng trưởng. Một mạng Cảng hàng không được quy hoạch bài bản và hiệu quả không chỉ nâng cao năng lực thông thương, thu hút đầu tư, phát triển du lịch mà còn góp phần đảm bảo an ninh quốc phòng. Chương này cung cấp cái nhìn tổng quan về mạng Cảng hàng không, từ định nghĩa cơ bản đến các quan điểm chiến lược trong công tác quy hoạch, đồng thời phác thảo tình hình hiện tại và định hướng phát triển mạng lưới này tại Việt Nam.

Các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia quy hoạch giao thông, nhà quản lý hàng không, nhà đầu tư trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng, và sinh viên, học giả quan tâm đến ngành hàng không và phát triển hạ tầng.

Nghiên cứu này trình bày một cái nhìn toàn diện về mạng Cảng hàng không tại Việt Nam, bắt đầu bằng việc định nghĩa mạng lưới này là hệ thống các cảng hàng không có mối liên hệ với nhau trong hệ thống giao thông vận tải hàng không. Các quan điểm quy hoạch chiến lược nhấn mạnh sự cần thiết của một mạng lưới hợp lý, nơi các Cảng hàng không quốc tế đóng vai trò trung tâm trung chuyển cạnh tranh và các cảng nội địa đáp ứng nhu cầu địa phương, tất cả đều phải tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng dịch vụ. Quan trọng hơn, quy hoạch mạng Cảng hàng không cần phải đồng bộ với định hướng phát triển giao thông vận tải chung, quy hoạch tổng thể kinh tế – xã hội của từng vùng, và phải đảm bảo hiệu quả đầu tư, khai thác, đồng thời phục vụ cả mục tiêu phát triển kinh tế lẫn an ninh quốc phòng. Phần tiếp theo mô tả chi tiết quy hoạch mạng Cảng hàng không hiện nay và định hướng đến năm 2030. Việt Nam hiện đang khai thác 22 cảng hàng không, bao gồm 12 cảng quốc nội và 10 cảng quốc tế, với các cửa ngõ hàng không trọng điểm như Nội Bài, Đà Nẵng, Tân Sơn Nhất và Cam Ranh. Bảng kê chi tiết các cảng hàng không theo khu vực (miền Bắc, miền Trung, miền Nam) cùng công suất hiện tại được cung cấp. Các dự án trọng điểm bao gồm nâng cấp và mở rộng 21 cảng hiện hữu, đầu tư xây dựng mới các cảng như Vân Đồn, Long Thành giai đoạn 1, và Phan Thiết. Đồng thời, nghiên cứu đề xuất phát triển đồng bộ các công trình dịch vụ, ưu tiên 3 trung tâm logistics chuyên dụng hàng không tại các cảng quốc tế lớn, và khuyến khích phát triển hàng không chung kết hợp du lịch tại các cảng có tiềm năng. Những định hướng này nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không ngày càng tăng, tối ưu hóa hiệu quả và góp phần vào sự phát triển bền vững của quốc gia.