Bài giảng Tài chính quốc tế: Chương 4 - Đầu tư quốc tế

Đầu tư quốc tế, đặc biệt là đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đóng vai trò then chốt trong quá trình phát triển kinh tế và hội nhập toàn cầu của nhiều quốc gia. FDI không chỉ là kênh chuyển giao vốn mà còn là cầu nối cho công nghệ, kỹ năng quản lý và cơ hội thị trường mới, tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong bối cảnh kinh tế thế giới ngày càng phức tạp, việc hiểu rõ bản chất, đặc điểm, vai trò và các hình thức của FDI trở nên vô cùng quan trọng đối với cả nhà đầu tư và các quốc gia tiếp nhận. Chương này cung cấp cái nhìn tổng quan về FDI, đi sâu vào các khía cạnh lý thuyết và thực tiễn, đồng thời phân tích những khó khăn trong đánh giá và lựa chọn dự án, qua đó góp phần định hướng cho việc hoạch định chính sách và chiến lược đầu tư hiệu quả.

Sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực kinh tế, kinh doanh quốc tế, và các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia tư vấn về đầu tư.

Bản thảo này cung cấp một phân tích chuyên sâu về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), bắt đầu bằng việc định nghĩa FDI là hình thức đầu tư dài hạn nhằm thiết lập cơ sở sản xuất kinh doanh và nắm quyền quản lý. Các đặc điểm nổi bật của FDI được làm rõ, bao gồm nguồn vốn tư nhân, sự tự chủ của nhà đầu tư và đa dạng các hình thức tài sản (hữu hình, vô hình, tài chính). Tài liệu cũng trình bày chi tiết vai trò đa chiều của FDI đối với cả chủ đầu tư (tạo điều kiện tiếp cận thị trường mới, tận dụng lợi thế) và nước tiếp nhận đầu tư (bổ sung vốn, chuyển giao công nghệ, tạo việc làm), đồng thời không quên chỉ ra những hạn chế tiềm tàng nếu thiếu quy hoạch và thẩm định chặt chẽ, như khai thác cạn kiệt tài nguyên hay công nghệ lạc hậu. Tiếp theo, bản thảo phân loại các hình thức FDI dựa trên bản chất đầu tư, tính chất dòng vốn và động cơ của nhà đầu tư, cung cấp một cái nhìn toàn diện về các cấu trúc đầu tư khác nhau. Đặc biệt, nó đi sâu vào ba hình thức FDI phổ biến tại Việt Nam: hợp đồng hợp tác kinh doanh, doanh nghiệp liên doanh và doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, làm rõ đặc điểm pháp lý và hoạt động của từng loại. Phần cuối cùng trình bày dữ liệu thực tế về tình hình thu hút FDI tại Việt Nam từ năm 1991 đến tháng 6/2011, bao gồm tổng vốn đăng ký, phân bổ theo lĩnh vực (chế biến, bất động sản, dịch vụ) và khu vực, cùng với danh sách các quốc gia đầu tư hàng đầu. Điều này mang lại giá trị ứng dụng cao cho việc đánh giá xu hướng và hoạch định chính sách thu hút, quản lý FDI hiệu quả tại Việt Nam, nhấn mạnh sự dịch chuyển đáng kể của FDI vào ngành dịch vụ.