Bài giảng Tài chính quốc tế - Chương 6: Viện trợ phát triển chính thức

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và những thách thức phát triển đa dạng mà các quốc gia đang đối mặt, vai trò của hợp tác quốc tế, đặc biệt là thông qua các dòng tài chính hỗ trợ, ngày càng trở nên quan trọng. Viện trợ phát triển chính thức (ODA) là một trong những cơ chế tài chính then chốt nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện phúc lợi xã hội và giảm nghèo ở các nước đang phát triển. Phần giới thiệu này sẽ phác thảo tổng quan về tầm quan trọng của viện trợ nói chung và ODA nói riêng, đặt nền móng cho việc tìm hiểu sâu hơn về khái niệm, các hình thức và vai trò của loại hình hỗ trợ đặc biệt này trong nỗ lực phát triển kinh tế - xã hội toàn cầu.

Sinh viên ngành kinh tế, thương mại quốc tế, quan hệ quốc tế, quản lý phát triển; nhà nghiên cứu và những người quan tâm đến hợp tác phát triển và viện trợ quốc tế.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn toàn diện về viện trợ phát triển chính thức (ODA), bắt đầu bằng việc trình bày những vấn đề chung về viện trợ quốc tế. Phần đầu tiên đi sâu vào định nghĩa viện trợ nói chung, các hình thức đa dạng của nó dựa trên tính chất (không hoàn lại, cho vay ưu đãi), chủ thể (song phương, đa phương, phi chính phủ) và mục đích (phát triển kinh tế - xã hội, quân sự, cứu trợ nhân đạo), cùng với vai trò thiết yếu của chúng trong bối cảnh toàn cầu. Tiếp đó, tài liệu tập trung làm rõ khái niệm và mục tiêu của ODA – một loại hình viện trợ đặc biệt từ các chính phủ, tổ chức quốc tế và phi chính phủ dành cho các nước đang và chậm phát triển. ODA được định nghĩa từ nhiều góc độ, bao gồm từ Ủy ban Hỗ trợ Phát triển (DAC), Liên hợp quốc và quy định của Chính phủ Việt Nam, nhấn mạnh yếu tố không hoàn lại đáng kể hoặc điều kiện ưu đãi. Bản chất của ODA được phân tích là một hình thức đầu tư và chuyển giao tài chính quốc tế, với mục tiêu rõ ràng là thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao phúc lợi. Sự phân tích chi tiết này không chỉ giúp người đọc nắm vững các khía cạnh lý thuyết mà còn hiểu được cơ chế và tầm quan trọng của ODA trong bối cảnh hợp tác phát triển quốc tế hiện nay, đồng thời đặt ra các hàm ý về quản lý và sử dụng nguồn vốn hiệu quả.