Tài chính Tiền tệ P. 2 2011
NCS.ThS. Nguyễn Thị Kim Liên Trang 1
TÀI CHÍNH TIỀN TỆ
Phần 2
Giảng viên: NCS.ThS. Nguyễn Thị Kim Liên
Khoa Tài chính Ngân hàng
Trường Đại học Công nghiệp Tp.HCM
Email: kimlien1005@gmail.com
Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÀI CHÍNH
VÀ HỆ THỐNG TÀI CHÍNH
1.1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TÀI CHÍNH
1.1.1. Sựra đời và phát triển của Tài chính
1.1.2. Bản chất của Tài chính
1.1.3. Chức năng của Tài chính
1.1.4. Vai trò của Tài chính trong nền kinh tế thị
trường định hướng XHCN ởVN
1.2 HỆ THỐNG TÀI CHÍNH
1.2.1 Khái niệm về hệ thống tài chính
1.2.2 Chức năng, nhiệm vụ của các khâu trong hệ
thống tài chính
Tài chính Tiền tệ P. 2 2011
NCS.ThS. Nguyễn Thị Kim Liên Trang 2
CÂU HỎI CHƢƠNG 1
1. Khái niệm và phân tích bản chất của tài chính
2. Tại sao nói sự ra đời và phát triển của tài chính gắn liền với
NN
3. Phân biệt phạm trù tài chính và một số phạm trù có liên
quan
4. Hãy trình những vấn đề chủ yếu về chức năng của tài chính
5. Đặc điểm chức năng phân phối của tài chính
6. Đặc điểm chức năng giám đốc của tài chính
7. Các vấn đề cần chú trọng về chức năng tạo lập vốn của tài
chính
8. Tại sao nói tài chính là công cụ phân phối tổng sản phẩm
XH và thu nhập quốc dân
9. Vai trò, công cụ, quản lý vĩ mô của tài chính
10.Tại sao nói tài chính là mạch máu của nền KT
1.1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TÀI CHÍNH
1.1.1. Sựra đời và phát triển của Tài chính
1.1.2. Bản chất của Tài chính
1.1.3. Chức năng của Tài chính
1.1.4. Vai trò của Tài chính trong nền kinh tế thị
trường định hướng XHCN ởVN
Tài chính Tiền tệ P. 2 2011
NCS.ThS. Nguyễn Thị Kim Liên Trang 3
1.1.1. SỰ RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN CủA TÀI CHÍNH
Tiền đề ra đời:
•Quá trình tái sản xuất xã hội gồm 4 khâu: sản xuất,
phân phối, trao đổi và tiêu dùng.
•Tài chính thuộc về phạm trù phân phối, quan hệ
phân phối được thực hiện dưới hình thức giá trị.
•Tài chính ra đời và tồn tại trong những điều kiện
lịch sử nhất định
1.1.1. SỰ RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN CủA TÀI CHÍNH
•Trong KTHH, các chủ thể sử dụng hình thái
tiền tệ vào việc phân phối sản phẩm xã hội
và thu nhập quốc dân
tạo lập các quỹ tiền
tệ riêng phục vụ cho các mục đích riêng của
mỗi chủ thể.
–Nhà nƣớc: Hình thành NSNN phát triển
KT-XH
–Doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, các hộ
gia đình: hình thành quỹ tiền tệ để trao đổi,
mua HH, DV phục vụ sản xuất, tiêu dùng
Tài chính Tiền tệ P. 2 2011
NCS.ThS. Nguyễn Thị Kim Liên Trang 4
1.1.1. SỰ RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TÀI CHÍNH
Những nhân tố quyết định sự ra đời và tồn tại:
- Nguyên nhân sâu xa: Kinh tế hàng hoá – tiền tệ
-Nguyên nhân trực tiếp: Nhà nước
Các hình thức tài chính:
-Lúc đầu:Thuế
Ngân quỹ quốc gia
-Gần đây:tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ khác.
Sự phát triển KTHH – tiền tệ đã tạo điều kiện khách quan
cho sự mở rộng các quan hệ tài chính
-NN thúc đẩy hoặc kìm hãm sản xuất HH
thúc đẩy hoặc
kìm hãm sự phát triển của tài chính
-NN sử dụng tài chính phân phối sản phẩm XH, tập trung
các nguồn tài chính vào tay NN để đảm bảo cho các nhu
cầu chi tiêu và hoạt động của NN.
1.1.2. BẢN CHẤT CỦA TÀI CHÍNH
•Là tổng thể hệ thống các quan hệ kinh tế gắn
với việc phân phối sản phẩm xã hội dưới
hình thức giá trị.
•Thông qua tài chính, các quỹ tiền tệ được tạo
lập và sử dụng nhằm đáp ứng yêu cầu tích luỹ
và tiêu dùng của các chủ thể trong nền kinh tế.
Các phạm trù kinh tế liên quan
-Tiền tệ:Tiền tệ là vật ngang giá chung trong
trao đổi hàng hóa với 3chức năng. Tài chính là
sự vận động độc lập tương đối của tiền tệ.
Tài chính Tiền tệ P. 2 2011
NCS.ThS. Nguyễn Thị Kim Liên Trang 5
1.1.2. BẢN CHẤT CỦA TÀI CHÍNH
•Giá cả:Giá cả liên quan đến phân phối dưới
hình thức giá trị được tiến hành thông qua sự
chênh lệch giữa giá trị và giá cả của hàng hoá
trong trao đổi.
•Tiền lương:Tiền lương là một lượng tiền tệ
nhất định được trả cho người lao động theo
những nguyên tắc nhất định.
1.1.2. BẢN CHẤT CỦA TÀI CHÍNH
Các quan hệ kinh tế trong phân phối tổng sản
phẩm xã hội:
•Quan hệ kinh tế (QHKT) giữa nhà nước với các
cơ quan, đơn vị kinh tế (ĐVKT), dân cư.
•QHKT giữa tổ chức tài chính trung gian với cơ
quan, tổ chức kinh tế phi tài chính, dân cư.
•QHKT giữa các cơ quan, ĐVKT, dân cư với
nhau và các QHKT trong nội bộ các chủ thể đó.
•QHKT giữa các quốc gia trên thế giới…