16/8/2022
11
Chương 3: Đo các đại lượng cơ bản 21
3.1. Đo góc
3.1.1. Các loại góc trong trắc địa
Góc bằng là góc giữa hình chiếu của các tia ngắm trên mặt nằm
ngang.
O
A
B
B’
A’
O’
= 0  360
Góc đứng V là góc giữa tia ngắm và mặt nằm ngang
Góc thiên đỉnh Z là góc hợp bởi hướng thiên đỉnh và tia ngắm.
V= 0  ± 90
2
Hướng
thiên đỉnh
Z= 0  180
Z + V = 90
Chương 3: Đo các đại lượng cơ bản 22
3.1. Đo góc
3.1.2. Phân loại máy kinh vĩ
Máy kinh vĩ là dụng cụ trắc địa chủ yếu dùng để đo góc, ngoài ra có
thể đo khoảng cách và đo cao nhưng độ chính xác kém hơn các
thiết bị chuyên dụng khác.
16/8/2022
12
Chương 3: Đo các đại lượng cơ bản 23
3.1. Đo góc
3.1.3. Bộ phận cơ bản máy kinh vĩ quang học
Chốt máy
Thân máy
Đế máy
Chân máy
Chương 3: Đo các đại lượng cơ bản 24
3.1. Đo góc
3.1.3. Bộ phận cơ bản máy kinh vĩ quang học
Dây trên
Dây giữa
Dây dưới
16/8/2022
13
Chương 3: Đo các đại lượng cơ bản 25
3.1. Đo góc
3.1.3. Bộ phận cơ bản máy kinh vĩ quang học
Ống thuỷ dài
Mô
phỏng
cấu
tạo
Nhìn
trên
máy từ
trên
xuống
Chương 3: Đo các đại lượng cơ bản 26
3.1. Đo góc
3.1.3. Bộ phận cơ bản máy kinh vĩ quang học
Ống thuỷ tròn
Mô phỏng cấu tạo
Nhìn trên máy từ trên xuống
16/8/2022
14
Chương 3: Đo các đại lượng cơ bản 27
3.1. Đo góc
3.1.3. Bộ phận cơ bản máy kinh vĩ quang học
Du xích - thang đọc số Bộ phân định tâm máy dây dọi
Bộ phân định tâm máy laser
Dây dọi
Quả dọi
Điểm tâm
Điểm tâm
Nhìn bằng mắt hoặc
tia laser chiếu
Chương 3: Đo các đại lượng cơ bản 28
3.1. Đo góc
3.1.4. Bộ phận cơ bản máy kinh vĩ điện tử
16/8/2022
15
Chương 3: Đo các đại lượng cơ bản 29
3.1. Đo góc
3.1.4. Bộ phận cơ bản máy kinh vĩ điện tử
Bật tắt màn hình
Ấn giữ 3s Chuyển giá trị
VA về độ dốc %
Đặt chế độ đọc
số 0>360o khi
quay máy Bật tắt màn hình
Ấn giữ 3s
Đưa giá trị HA về
0o0’0”
Số đọc bàn độ
đứng (góc đứng)
Số đọc bàn độ
ngang (góc bằng)
Thông báo
lượng pin
Chương 3: Đo các đại lượng cơ bản 30
3.1. Đo góc
3.1.5. Định tâm, cân máy và ngắm mục tiêu
1) Lắp máy: Đưa máy trong hộp ra và đặt máy lên giá ba chân, vặn chắc chắn
ốc nối chân máy với giá.
2) Định tâm sơ bộ: Sử dụng bộ phận định tâm (dây dọi hoặc tia laser), di
chuyển chân máy để đưa tâm của bộ phận định tâm trùng với tâm mốc.
3) Cân bằng sơ bộ: Sử dụng ốc chốt ở chân máy để thay đổi chiều cao chân
máy, điều chỉnh bọt thuỷ tròn vào gần chính giữa.
4) Định tâm chính xác: nới lỏng ốc nối, dịch chuyển máy trên đế giá ba chân,
điều chỉnh tâm của bộ phận định tâm quang học trùng với tâm mốc. Vặn chặt
ốc nối.
5) Cân máy chính xác:
Quay máy để trục ống thuỷ dài song song với đường nối hai ốc cân máy,
vặn hai ốc này đồng thời và ngược chiều nhau điều chỉnh bọt thuỷ vào
giữa.
Quay máy đi 900, dùng ốc cân còn lại để điều chỉnh cho bọt nước vào
giữa.
Sau khi cân máy chính xác, quay máy đi mọi hướng để kiểm tra tâm và
bọt thuỷ, nếu bị lệch, phải làm lại từ bước định tâm chính xác và cân bằng
chính xác.