Bài giảng Triết học: Chương 6 - TS. Tô Văn Sông

Triết học về chính trị là một lĩnh vực nghiên cứu học thuật thiết yếu, cung cấp nền tảng lý luận sâu sắc để giải mã các vấn đề cốt lõi về nhà nước, chính quyền, quyền lực, và trật tự xã hội. Trong bối cảnh phức tạp của các mối quan hệ chính trị hiện đại, việc thấu hiểu các quan niệm triết học về chính trị không chỉ giúp chúng ta nhận diện bản chất của các thiết chế công quyền, mà còn soi sáng những giá trị nền tảng như tự do, công bằng, quyền và luật pháp. Tài liệu này nhằm mục đích giới thiệu tổng quan về các tư tưởng chính trị qua các thời kỳ lịch sử, từ đó trang bị cho học viên cao học, đặc biệt là những người không chuyên ngành triết học, một cái nhìn toàn diện về sự phát triển và tầm quan trọng của triết học chính trị trong đời sống xã hội.

Học viên cao học khối ngành không thuộc chuyên ngành triết học, những người muốn có cái nhìn nền tảng và tổng quan về triết học chính trị.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn toàn diện về triết học chính trị, bắt đầu bằng việc khảo sát các quan niệm đa dạng về chính trị xuyên suốt lịch sử triết học. Nội dung đi sâu phân tích các tư tưởng chính trị từ Ấn Độ cổ đại (như Đạo Balamon với hệ thống đẳng cấp và Phật giáo với tư tưởng bình đẳng) và Trung Quốc cổ đại (Khổng Tử với quy phạm truyền thống và Lão Tử với việc vạch trần nguồn gốc quyền lực thần thánh). Sau đó, tài liệu chuyển sang các lý thuyết đương đại về chính trị, bao gồm các học thuyết sinh học và quy phạm, thường được sử dụng để biện minh cho sự bất bình đẳng xã hội. Điểm nhấn quan trọng của tài liệu là trình bày chi tiết quan điểm của triết học Mác - Lênin về chính trị. Lenin định nghĩa chính trị là hoạt động trong lĩnh vực quan hệ giai cấp, dân tộc và quốc gia, liên quan đến việc tổ chức và sử dụng quyền lực nhà nước, cũng như sự tham gia của nhân dân. Tài liệu cũng làm rõ bốn đặc trưng cơ bản của chính trị: là lợi ích và đấu tranh giai cấp, là tổ chức quyền lực nhà nước, là biểu hiện tập trung của kinh tế nhưng chiếm vị trí hàng đầu, và là lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm liên quan đến vận mệnh con người. Qua đó, tài liệu không chỉ cung cấp kiến thức nền tảng về lịch sử tư tưởng chính trị mà còn nhấn mạnh giá trị ứng dụng của nó trong việc phân tích các vấn đề chính trị - xã hội đương đại, đặc biệt là sự đổi mới chính trị ở Việt Nam, giúp học viên hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa kinh tế, xã hội và chính trị.