1. Khái nim v t trường.
* Nam châm và t tính .
Trong t nhiên có mt s cht có th hút được st gi là nam châm
t nhiên.
Trong công nghim người ta luyn thép hoc hp cht thép để to
thành nam châm nhân to.
Nam châm luôn luôn có hai cc là cc bc North (N) và cc nam
South (S) , nếu cht thanh nam châm ra làm 2 thì ta li được hai nam
châm mi cũng có hai cc N và S - đó là nam châm có tính cht
không phân chia..
Nam châm thường được ng dng để sn xut loa đin động, micro
hoc mô tơ DC.
* T trường
T trường là vùng không gian xung quanh nam châm có tính cht
truyn lc t lên các vt liu có t tính, t trường là tp hp ca các
đường sc đi t Bc đến cc nam.
* Cường độ t trường
đại lượng đặc trưng cho độ mnh yếu ca t trường, ký hiu là H
đơn v là A/m
* Độ t cm
đại lượng đặc trưng cho vt có t tính chu tác động ca t
trường, độ t cm ph thuc vào vt liu . VD St có độ t cm
mnh hơn đồng nhiu ln . Độ t cm được tính bi công thc
B = µ.H
Trong đó B : là độ t cm
µ : là độ t thm
H : là cường độ t trường
* T thông
Là s đường sc đi qua mt đơn v din tích, t thông t l thut vi
cường độ t trường.
www.hocn
g
he.com.vn
Xuan Vinh : 0912421959
* ng dng ca Nam châm vĩnh cu.
Nam châm vĩnh cu được ng dng nhiu trong thiết b đin t,
chúng được dùng để sn xut Loa, Micro và các loi Mô tơ DC.
2. T trường ca dòng đin đi qua dây dn thng.
Thí nghim trên cho thy, khi công tc bên ngoài đóng, dòng đin
đi qua bóng đèn làm bóng đèn sáng đồng thi dòng đin đi qua dây
dn sinh ra t trường làm lch hướng kim nam châm .
Khi đổi chiu dòng đin, ta thy kim nam châm lch theo hướng
ngược li , như vy dòng đin đổi chiu s to ra t trường cũng đổi
chiu.
3. T trườn
g
ca dòn
g
đi
n đi
q
ua cu
n dâ
y
.
www.hocn
g
he.com.vn
Xuan Vinh : 0912421959
z Khi ta cho dòng đin chy qua cun dây, trong lòng cun dây
xut hin t trường là các đường sc song song, nếu lõi cun
dây được thay bng lõi thép thì t trường tp trung trên lõi thép
và lõi thép tr thành mt chiếc nam châm đin, nếu ta đổi chiu
dòng đin thì t trường cũng đổi hướng
zDòng đin mt chiu c định đi qua cun dây s to ra t
trường c định, dòng đin biến đổi đi qua cun dây s to ra t
trường biến thiên.
zT trường biến thiên có đặc đim là s to ra đin áp cm ng
trên các cun dây đặt trong vùng nh hưởng ca t trường , t
trường c định không có đặc đim trên.
zng dng:
T trường do cun dây sinh ra có rt nhiu ng dng trong thc
tế, mt ng dng mà ta thường gp trong thiết b điên t đó là
Rơ le đin t.
www.hocn
g
he.com.vn
Xuan Vinh : 0912421959
Rơ le đin t
Khi cho dòng đin chy qua cun dây, lõi cun dây tr thành mt
nam châm đin hút thanh st và công tc đựoc đóng li, tác dng ca
rơ le là dùng mt dòng đin nh để điu khin đóng mch cho dòng
đin ln gp nhiu ln.
4. Lc đin t
Nếu có mt dây dn đặt trong mt t trường, khi cho dòng đin
chy qua thì dây dn có mt lc đẩy => đó là lc đin t, nếu dây dn
để t do chúng s chuyn động trong t trường, nguyên lý này được
ng dng khi sn xut loa đin động.
www.hocn
g
he.com.vn
Xuan Vinh : 0912421959
Nguyên lý hot động ca Loa ( Speaker )
Cun dây được gn vi màng loa và đặt trong t trường mnh gia 2
cc ca nam châm , cc S là lõi , cc N là phn xung quanh, khi cho
dòng đin xoay chiu chy qua cun dây , dưới tác dng ca lc đin
t cun dây s chuyn động, tc động chuyn động ca cun dây ph
thuc vào tn s ca dòng đin xoay chiu, cun dây chuyn động
được gng vào màng loa làm màng loa chuyn động theo, nếu chuyn
động tn s > 20 Hz chúng s to ra sóng âm tn trong di tn s tai
người nghe được.
5. Cm ng đin t .
Cm ng đin t là hin tượng xut hin đin áp cm ng ca cun
dây được đặt trong mt t trường biến thiên.
Ví d : mt cun dây qun quanh mt lõi thép , khi cho dòng đin
xoay chiu chay qua, trên lõi thép xut hin mt t trường biến thiên,
nếu ta qun mt cun dây khác lên cùng lõi thép thì hai đầu cun dây
mi s xut hin đin áp cm ng. Bn thân cun dây có dòng đin
chy qua cũng sinh ra đin áp cm ng và có chiu ngược vi chiu
d
òn
g
đin đi v
à
o.
www.hocn
g
he.com.vn
Xuan Vinh : 0912421959