CÁC VỊ THUỐC CỔ TRUYỀN
ĐIỀU TRỊ 8 BỆNH CHỨNG
ThS. Nguyễn Thị Hạnh
BỘ MÔN YHCT
TRƯỜNG ĐHYK THÁI NGUYÊN
Thuốc an thần
1. Định nghĩa
Là những thuốc có tác dụng dưỡng Tâm an thần
và bình Can tiềm dương.
Do âm hư, huyết hư, Tỳ hư không nuôi dưỡng
được Tâm nên Tâm không tàng thần; do âm hư không
nuôi dưỡng được Can âm, Can dương vượng nên làm
thần chí không ổn định.
Căn cứ và nguyên nhân gây bệnh, triệu chứng
lâm sàng và tác dụng của các vị thuốc, người ta chia
thuốc an thần ra làm hai loại:
- Loại dưỡng Tâm an thần: thường là loại thảo
mộc nhẹ, có tác dụng dưỡng Tâm, bổ Can huyết.
- Loại trọng chấn an thần: thường là loại khoáng
chất hoặc thực vật có tỷ trọng nặng, có tác dụng tiết
giáng, trấn tĩnh.
Thuốc an thần
2. Cách sử dụng
- Khi sử dụng thuốc an thần cần chú ý phải có sự kết
hợp với các thuốc chữa nguyên nhân gây bệnh, ví dụ:
+ Nếu sốt cao phối hợp với thuốc thanh nhiệt tả hoả.
+ Nếu do Can phong nội động, phong vượt lên gây
bệnh, gây chứng nhức đầu, hoa mắt, chóng mặt thì phối
hợp với các thuốc bình Can tức phong.
+ Nếu do âm hư, huyết hư, Tỳ hư không nuôi dưỡng
được Tâm huyết thì phối hợp với thuốc bổ âm, bổ huyết,
kiện Tỳ.
- Loại thuốc khoáng vật không nên dùng lâu, khi
dùng nên giã nhỏ và sắc kỹ
Các vị thuốc thuốc dưỡng tâm an thần
1. Toan t¸o nh©n:
- TÝnh vÞ: chua, b×nh vµo kinh
T©m, Can, Tú, §ëm.
- T¸c dông: ®Þnh T©m an thÇn,
trÞ ©m huyÕt kh«ng ®ñ, tinh
thÇn bÊt an, tim håi hép, mÊt
ngñ, t©m c¨n suy nhîc, bæ Can
huyÕt sinh t©n dÞch.
- LiÒu dïng: 4 -12g/ 24 giê
Các vị thuốc thuốc dưỡng tâm an thần
2. B¸ tö nh©n:
- TÝnh vÞ quy kinh: ngät, b×nh vµo kinh
T©m, VÞ.
- T¸c dông: dìng T©m an thÇn, dïng
®iÒu trÞ tim håi hép, ra nhiÒu må h«i,
mÊt ngñ, chiªm bao, t©m trÝ hay quªn,
thêng phèi hîp víi ViÔn trÝ, T¸o nh©n;
cã t¸c dông nhuËn trµng th«ng ®¹i tiÖn
dïng trong c¸c trêng hîp t¸o bãn, ®¹i
tiÖn ra m¸u, trÜ; cã t¸c dông gi¶n kinh,
dïng trong c¸c trêng hîp kinh gi¶n
hoÆc chøng khãc ®ªm cña trÎ em.
- LiÒu dïng: 6 - 12g/24h, khi dïng cÇn
sao qua.