CÁC VỊ THUỐC CỔ TRUYỀN
ĐIỀU TRỊ 8 BỆNH CHỨNG
THS. NGUYỄN THỊ HẠNH
BỘ MÔN YHCT
TRƯỜNG ĐHYK THÁI NGUYÊN
Thuốc bổ
1. Định nghĩa:
Thuốc bổ là những thuốc dùng để chữa
những chứng trạng hư nhược của chính khí cơ
thể do nguyên nhân bẩm sinh hoặc do quá
trình bệnh tật, kém dinh dưỡng mà sinh ra.
Chính khí của cơ thể gồm 4 mặt chính: âm,
dương, khí, huyết nên thuốc bổ cũng được chia
ra làm 4 loại: bổ âm, bổ dương, bổ khí, bổ
huyết. Thuốc bổ của Y học cổ truyền cũng là
thuốc chữa bệnh vì có hư thì mới bổ.
Thuốc bổ
2. Cách sử dụng thuốc bổ:
- Khi dùng thuốc bổ trước hết phải chú ý đến sự ăn
uống (Tỳ Vị), nếu chức năng tiêu hoá hồi phục, tiêu
hoá tốt thì mới phát huy được tác dụng của thuốc bổ.
- Người có chứng hư lâu ngày phải dùng thuốc bổ từ
từ, nếu âm dương, khí huyết suy đột ngột phải dùng
liều mạnh.
- Thuốc bổ khí thường được dùng kèm với thuốc
hành khí, thuốc bổ huyết thường được dùng kèm
thuốc hành huyết để phát huy tác dụng nhanh và
mạnh hơn.
- Dùng thuốc bổ phải sắc kỹ để cho ra hết hoạt chất.
- Tuỳ theo sức khoẻ toàn thân và tình trạng bệnh tật,
tuỳ theo giai đoạn tiến triển của bệnh, người ta hay
phối hợp thuốc bổ và thuốc chữa bệnh.
Thuốc bổ âm
1. Định nghĩa:
Thuốc bổ âm là thuốc chữa các bệnh do
phần âm của cơ thể giảm sút (âm hư), tân dịch
không đầy đủ, hư hoả đi xuống gây nước tiểu
đỏ, táo bón. Phần âm của cơ thể bao gồm Phế
âm, Vị âm, thận âm, Can âm, Tâm âm, huyết
và tân dịch, khi bị suy kém có các triệu chứng
âm hư sinh nội nhiệt và các triệu chứng của
tạng phủ bị bệnh kèm theo.
Thuốc bổ âm
2. Tác dụng chữa bệnh
- Chữa bệnh do rối loạn quá trình ức chế thần
kinh như cao huyết áp, mất ngủ, tâm căn suy nhược
thể ức chế giảm, trẻ em đái dầm, ra mồ hôi trộm, tình
trạng dị ứng nhiễm trùng ...
- Chữa các chứng bệnh rối loạn thực vật do lao
như hâm hấp sốt về chiều, gò má đỏ, ra mồ hôi trộm,
ho, ho ra máu.
- Rối loạn các chất tạo keo, viêm đa khớp dạng
thấp, nhức trong xương, khát nước, các trường hợp
sốt kéo dài chưa rõ nguyên nhân, thời kỳ phục hồi của
một số bệnh nhiễm khuẩn do sốt kéo dài gây hiện
tượng mất nước, mất tân dịch, Y học cổ truyền cho là
do âm hư.