Y BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ
GIÁO TRÌNH
Bệnh học Y học cổ truyền II
Y HỌC CỔ TRUYỀN
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số: 811/QĐ-CĐYT ngày 09 tháng 9 m 2024
của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa)
Thanh Hóa, 2024
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích vđào tạo tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
1
LI GII THIU
Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hoá có bề dày lịch sử đào tạo các thế hệ cán bộ
Y - Dược, xây dựng và phát triển hơn 60 năm. Hiện nay, Nhà trường đã và đang đổi
mới về nội dung, phương pháp lượng giá học tập của học sinh, sinh viên nhằm
không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo.
Để tài liệu giảng dạy thống nhất cho giảng viên và tài liệu học tập cho học
sinh, sinh viên; Đảng uỷ - Ban Giám hiệu Nhà trường chủ trương biên soạn tập bài
giảng của các chuyên ngành mà Nhà trường đã được cấp phép đào tạo.
Tập bài giảng Bệnh học Y học cổ truyền II được các giảng viên Bộ môn Phục
hồi chức năng Y học cổ truyền biên soạn dùng cho hệ Cao đẳng y Y học cổ
truyền dựa trên chương trình đào tạo của Trường ban hành năm 2024, Thông tư số
01/2024/TT-BLĐTBXH ngày 19 tháng 02 năm 2024 của Bộ Lao động - Thương binh
và Xã hội.
Môn học cung cấp cho người học những kiến thức cơ bản về triệu chứng, chẩn
đoán bệnh danh một số bệnh thường gặp bệnh về nội khoa, truyền nhiễm, ngoại
khoa, sản nhi khoa theo Y học cổ truyền.
Tuy nhiên trong qua trình biên soạn tập bài giảng không thể tránh khỏi những
thiếu sót. Tập thể biên soạn xin ghi nhận các ý kiến đóng góp xây dựng của các n
quản lý, đồng nghiệp, độc giả học sinh, những người sử dụng cuốn sách này để
nghiên cứu bổ sung cho tập bài giảng ngày càng hoàn thiện hơn.
Thanh Hóa, ngày 31 tháng 5 năm 2024
Tham gia biên soạn
Chủ biên
1. TS. Bs Mai Văn Bảy
2. Ths. Bs Tô Ánh Nguyệt
Những người biên soạn
1. ThS. Doãn Hồng Hà Vân
2. BS. Lê An Giang
2
MC LC
ĐỀ MỤC TRANG
Lời giới thiệu .................................................................................................. 01
Mục lục ........................................................................................................... 02
Chương trình môn học .................................................................................. 03
Bệnh truyền nhiễm - nội tiết
Chương 1: Đại cương về các bệnh truyền nhiễm – nội tiết ....................... 04
Chương 2: Bệnh quai bị ................................................................................ 08
Chương 3: Sốt xuất huyết ............................................................................. 12
Chương 4: Cúm, cảm mạo ............................................................................ 16
Chương 5: Sởi ................................................................................................ 20
Chương 6: Ho gà............................................................................................ 25
Chương 7: Thủy đậu .................................................................................... 30
Chương 8: Bệnh đái tháo đường .................................................................. 34
Chương 9: Bệnh gout .................................................................................... 39
Bệnh ngoại khoa
Chương 10: Đại cương về các bệnh ngoại khoa ......................................... 43
Chương 11: Mụn nhọt viêm cơ .................................................................... 46
Chương 12: Sỏi tiết niệu ............................................................................... 50
Chương 13: Vết thương phần mềm ............................................................. 54
Chương 14: Gãy xương, sai khớp ................................................................ 57
Chương 15: Bệnh trĩ ..................................................................................... 61
Chương 16: Bỏng ........................................................................................... 65
Chương 17: Bong gân .................................................................................. 69
Bệnh phụ khoa - Nam khoa
Chương 18: Đại cương về các bệnh phụ khoa - nam khoa ....................... 72
Chương 19: Rối loạn kinh nguyệt ................................................................ 73
Chương 20: Thống kinh ................................................................................ 77
Chương 21: Di tinh, mộng tinh, hoạt tinh ................................................... 81
Chương 22: Liệt dương ................................................................................. 85
Chương 23: Viêm tắc tia sữa, thiếu sữa ...................................................... 90
Chương 24: Khí hư........................................................................................ 93
Bệnh nhi khoa
Chương 25: Đại cương về các bệnh nhi khoa ............................................. 97
Chương 26: Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ................................................. 98
Chương 27: Tiêu chảy cấp trẻ em ................................................................ 101
Chương 28: Co giật ....................................................................................... 105
Chương 29: Suy dinh dưỡng - thừa cân béo phì ........................................ 111
Chương 30: Chắp lẹo .................................................................................... 115
Tài liệu tham khảo ......................................................................................... 119
3
CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: BỆNH HỌC Y HỌC CỔ TRUYỀN II
Mã môn học: MH 35
Thời gian thực hiện môn học: 60 giờ (Lý thuyết: 56 giờ. Thực hành: 0 giờ. Kiểm
tra: 4 giờ)
I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔN HỌC
- Vtrí: Môn học được btrí sau khi sinh viên đã học xong môn học/ mô đun luận
bản Y học cổ truyền, Đông dược, Bài thuốc cổ phương, bào chế đông dược, châm
cứu, Bệnh học hiện đại, Giải phẫu sinh lý, Bệnh học Y học cổ truyền I
- Tính chất: môn học thuyết, gắn liền với hoạt động nghề nghiệp. môn học
chuyên ngành bắt buộc cung cấp những kiến thức cơ bản về triệu chứng, chẩn đoán
bệnh danh một số bệnh thường gặp bệnh về nội khoa, truyền nhiễm, ngoại khoa, sản
nhi khoa theo y học cổ truyền.
II. MỤC TIÊU MÔN HỌC
*Về kiến thức:
Trình bày được những triệu chứng bản, chẩn đoán bệnh danh một số bệnh thường
gặp bệnh về Truyền nhiễm, Nội khoa, Ngoại khoa, Phụ khoa, Nam khoa, Nhi khoa.
*Về kỹ năng:
- Chẩn đoán, điều trđược từng thể bệnh mà y học cổ truyền có khả năng chữa được
- Phân loại triệu chứng, áp dụng thực tế điều trị một số bệnh thường gặp bằng thuốc
YHCT và phương pháp điều trị không dùng thuốc.
*Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
- Hình thành rèn luyện tác phong nghiêm túc, thận trọng, chính xác, khoa học
trong thực tập.
- Có thái độ đúng trong việc điều trị một số bệnh, chứng thông thường bằng phương
pháp Y học cổ truyền.
III. NỘI DUNG MÔN HỌC