
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: Kinh mạch học
NGÀNH/NGHỀ: Y SĨ Y HỌC CỔ TRUYỀN
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số: 811/QĐ-CĐYT ngày 09 tháng 9 năm 2024 của
Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa)
Thanh Hóa, 2024

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.

1
LỜI GIỚI THIỆU
Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hoá có bề dày lịch sử đào tạo các thế hệ cán bộ
Y - Dược, xây dựng và phát triển hơn 60 năm. Hiện nay, Nhà trường đã và đang
đổi mới về nội dung, phương pháp và lượng giá học tập của học sinh, sinh viên
nhằm không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo.
Để có tài liệu giảng dạy thống nhất cho giảng viên và tài liệu học tập cho học
sinh, sinh viên; Đảng uỷ - Ban Giám hiệu Nhà trường chủ trương biên soạn tập bài
giảng của các chuyên ngành mà Nhà trường đã được cấp phép đào tạo.
Tập bài giảng Kinh mạch học được các giảng viên Bộ môn Phục hồi chức
năng – Y học cổ truyền biên soạn dùng cho hệ Trung cấp y sĩ Y học cổ truyền dựa
trên chương trình đào tạo của Trường ban hành năm 2024, Thông tư số
01/2024/TT - BLĐTBXH ngày 19 tháng 02 năm 2024 của Bộ Lao động - Thương
binh và Xã hội.
Môn học giúp cho người học nắm được những kiến thức cơ bản về kinh mạch
học (Tên gọi, vị trí, tác dụng của hệ kinh mạch trên cơ thể người), hiểu được chức
năng sinh lý và tình trạng bệnh lý của 12 đường kinh chính và 2 mạch Nhâm Đốc.
Môn học Kinh mạch học giúp học viên sau khi ra trường có khả năng khả
năng phân biệt được các chức năng sinh lý và tình trạng bệnh lý của 12 đường kinh
chính và hai mạch Nhâm Đốc. Biết cách ứng dụng trong chẩn đoán và điều trị
bệnh bằng Y học cổ truyền.
Tuy nhiên trong qua trình biên soạn tập bài giảng không thể tránh khỏi những
thiếu sót. Tập thể biên soạn xin ghi nhận các ý kiến đóng góp xây dựng của các
nhà quản lý, đồng nghiệp, độc giả và học sinh, những người sử dụng cuốn sách này
để nghiên cứu bổ sung cho tập bài giảng ngày càng hoàn thiện hơn.
Thanh Hóa, ngày 31 tháng 5 năm 2024
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên
TS.BS MAI VĂN BẢY
Ths. BS TÔ ÁNH NGUYỆT
2. Những người biên soạn
ThS. Doãn Hồng Hà Vân
BS. Lê An Giang

2
MỤC LỤC
ĐẦU MỤC TRANG
Lời giới thiệu ............................................................................................. 1
Mục lục ...................................................................................................... 2
Giáo trình môn học .................................................................................. 3
Chương 1: Kinh lạc và tác dụng của hệ kinh lạc .................................. 4
Chương 2: Bệnh học của thái dương kinh ............................................. 9
Chương 3: Bệnh học của dương minh kinh ......................................... 17
Chương 4: Bệnh học của thiếu dương kinh ......................................... 24
Chương 5: Bệnh học của thái âm kinh ................................................. 31
Chương 6: Bệnh học của thiếu âm kinh ............................................... 37
Chương 7: Bệnh học của quyết âm kinh .............................................. 43
Chương 8: Lục bệnh truyền biểu .......................................................... 50
Tài liệu tham khảo .................................................................................. 55

3
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học:
KINH MẠCH HỌC
Mã môn học:
MH44
I. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học
- Vị trí: Môn học được bố trí sau khi học sinh đã học xong môn Lý luận cơ bản Y
học cổ truyền và môn Đông dược.
- Tính chất: môn học chuyên ngành tự chọn của học sinh Cao đẳng Y học cổ
truyền chính quy.
II. Mục tiêu môn học
-Về kiến thức:
+ Trình bày được những kiến thức cơ bản về kinh mạch học (Tên gọi, vị trí, tác
dụng của hệ kinh mạch trên cơ thể người)
+ Nêu được chức năng sinh lý và tình trạng bệnh lý của 12 đường kinh chính và 2
mạch Nhâm Đốc
-Về kỹ năng:
+ Có khả năng phân biệt được các chức năng sinh lý và tình trạng bệnh lý của 12
đường kinh chính và hai mạch Nhâm Đốc.
+ Biết cách ứng dụng trong chẩn đoán và điều trị bệnh bằng Y học cổ truyền
-Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Hình thành và rèn luyện tác phong nghiêm túc, thận trọng, chính xác, khoa học
trong thực tập.
+ Có thái độ đúng trong việc điều trị một số bệnh, chứng thông thường bằng
phương pháp Y học cổ truyền.
III. Nội dung của môn học

