2/08 1
Nguyªn t¾c, ph¬ng ph¸p ch÷a bÖnh
b»ng thuèc
(lôc t¾c, b¸t ph¸p)
A- Nguyªn t¾c c h÷a bÖnh (lôc t¾c):
1-TrÞ b Önh c Çu kú b n
•(ch÷a bÖnh phi t×m gèc bÖnh)
•Gèc bÖnh: Nguyªn nh©n chÝnh g©y bÖnh (néi, ngo¹i nh©n)
•Néi nh©n lµ quan träng
•Phï chÝnh khu tµ.
2- Tiªu, bn, hâan c Êp
•(ch÷a bÖnh phi cã ngän, gèc, ho·n cÊp)
•Gèc: Nguyªn nh©n chÝnh g©y bÖnh, ngän lµ triÖu chøng.
•CÊp trÞ ngän, ho·n trÞ gèc.
•Kh«ng ho·n, kh«ng cÊp tiªu bn cïng trÞ.
2/08 2
3- Cã bæ , c ã t:
h th× bæ, thùc th× t, cã sù kÕt hîp bæ t.
4- §ãng m ë
(khai h¹p, b×nh nam bæ b¾c):
•Øa chy, ®i tiÓu Ýt muèn cÇm Øa chy phi lîi tiÓu.
•¢m h: bæ ©m kÕt hîp thanh nhiÖt.
5- Phi c ã s ¬ trung , m ¹t
(ch÷a bÖnh phi cã giai ®o¹n)
•VD: BÖnh truyÒn nhiÔm («n bÖnh): giai ®o¹n ®Çu
(phÇn vÖ) ph¸t h·n thanh nhiÖt; giai ®o¹n tßan ph¸t, tµ,
chÝnh khÝ ®Êu tranh, phi võa bæ võa t, giai ®o¹n
phôc håi bæ lµm chÝnh.
2/08 3
6- ChÝnh trÞ v µ phn trÞ:
•ChÝnh trÞ (nghÞch trÞ): Dïng thuèc t¸c dông ngîc l¹i
triÖu chøng
•VD: nhiÖt sèt cao dïng thuèc thanh nhiÖt ®Ó ch÷a.
•Phn trÞ (tßng trÞ): Dïng thuèc t¸c dông cïng víi triÖu
chøng (bÖnh ch©n gi)
•VD: nhiÔm trïng g©y sèt cao (ch©n nhiÖt), sèt cao
nhiÔm ®éc g©y trôy m¹ch ngo¹i biªn ch©n tay l¹nh (gi
hµn) dïng thuèc hµn l¬ng ®Ó ch÷a.
2/08 4
B- B¸t ph¸p
(8 ph¬ng ph¸p dïng thuèc uèng trong)
Bng tãm t¾t b¸t ph¸p
Ph¸p T¸c dông øng dông
1. H·n Lµm ra må
h«i, ®a tµ
khÝ ra
ngoµi
- Ch÷a bÖnh ë phÇn biÓu
- Cm m¹o phong hµn, phong nhiÖt
- §au d©y ngo¹i biªn, co cøng c¬
- DÞ øng ngøa, sëi
- Phong thÊp, Phong thñy
- BiÓu lý cïng gii, mÊt níc nhiÒu
kh«ng dïng
- Thuèc: T©n «n, t©n l¬ng
2. Thæ G©y n«n,
thøc ¨n cßn
ë d¹ dµy
- Ngé ®éc thøc ¨n, thuèc ®éc
2/08 5
3. H¹TÈy, nhuËn
®a chÊt ø
®äng, tµ
khÝ ra ngoµi
b»ng ®¹i
tiÖn
-T¸o bãn; ¤n nhiÖt t¹i trêng
-Phï thòng; Hoµng ®n
-TÝch trÖ ®å ¨n mµ tiÓu ®¹o kh«ng
khái.
- Thuèc: T¶ h¹, nhuËn h¹(hµn h¹, nhiÖt
h¹)
- Kh«ng dïng cho phô n÷ cã thai, ngêi
mÊt níc, gÇy yÕu
4. Hßa Hßa gii,
hßa ho·n,
®iÒu hßa
-B¸n biÓu b¸n lý (lóc sèt lóc rÐt)
-Can tú, can vÞ bÊt hßa
-Dinh vÖ bÊt hßa
-Thuèc: gii biÓu, hµnh khÝ, häat
huyÕt, thanh nhiÖt
5. ¤n Lµm Êm,
lµm nãng
bªnh trong
-Tú vÞ h hµn; ThËn d¬ng h
-Tho¸t d¬ng
-Kh«ng dïng: Ch©n nhiÖt gii, hµn, ©m
h, t©n dÞch hao tæn
- Thuèc: trõ hµn, bæ d¬ng