

Trang 1
LỜI MỞ ĐẦU
Quan hệ Mỹ - Trung Quốc là một cặp quan hệ quan trọng và phức tạp hàng đầu
trong quan hệ quốc tế nói chung cũng như kinh tế nói riêng từ sau khi chiến tranh thế
giới lần thứ hai đến nay và có lẽ trong cả tương lai. Kể từ khi Trung Quốc trở thành
thành viên WTO (2001), và mới đây trở thành quốc gia xuất khẩu nhiều nhất, các nhà
sản xuất Trung Quốc đã dần trở thành sự thách thức lớn đối với các nhà sản xuất nội địa
của Mỹ, nhất là ngành nông nghiệp và chế tạo. Bên cạnh việc tích cực tăng cường và đa
dạng hóa hợp tác song phương về kinh tế thì những bất đồng, căng thẳng cũng ngày một
nhiều hơn. Nhất là giai đoạn từ năm 2005 cho đến gần đây, giữa hai nền kinh tế hàng
đầu thế giới luôn xuất hiện những mâu thuẫn thương mại. Người ta lo sợ một cuộc chiến
thương mại mới giữa hai quốc gia này có thể xảy ra, khi quốc gia này sử dụng các biện
pháp để hạn chế nước kia thì bị trả đũa và ngược lại. Nếu thật sự có một cuộc chiến
thương mại xảy ra thì không những Mỹ và Trung Quốc bị tổn hại mà kinh tế toàn cầu
chắc chắn cũng bị ảnh hưởng.
Với đề tài là “QUAN HỆ THƯƠNG MẠI MỸ - TRUNG”, chúng em muốn cung
cấp một cái nhìn toàn cảnh về quan hệ thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc: từ những
sự phụ thuộc lẫn nhau về thương mại, đến những ảnh hưởng bị tác động do chiến tranh
thương mại giữa hai nước đang diễn ra ngày càng gay gắt. Ngoài ra, Việt Nam là một
nước đang phát triển có nhiều điểm tương đồng với Trung Quốc về thể chế chính trị và
kinh tế. Chúng em cũng muốn qua đề tài này có thể có một số gợi ý những bài học kinh
nghiệm bước đầu cho Việt Nam trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế, sau khi Việt
Nam đã là thành viên chính thức của WTO (2007), đặc biệt nước ta cũng phải đối mặt
với rất nhiều vấn đề đặt ra trong bài viết. Do hiểu biết còn hạn chế, thời gian nghiên cứu
không dài cũng như tài liệu có hạn, chắc chắn tiểu luận sẽ không thể tránh khỏi khiếm
khuyết, mong cô đóng góp ý kiến những luận điểm của chúng em cho đề tài được hoàn
thiện hơn. Chúng em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn của cô Nguyễn Bình Dương–
giảng viên khoa Kinh tế quốc tế trường Đại học Ngoại Thương.

Trang 2
MỤC LỤC
I. TÌNH HÌNH KINH TẾ VÀ THƯƠNG MẠI MỸ- TRUNG HIỆN NAY: ............ 3
1. Tổng quan: .............................................................................................................. 3
2. Diễn biến chiến tranh thương mại Mỹ- Trung: .................................................. 4
II. THƯƠNG MẠI XUẤT- NHẬP KHẨU GIỮA MỸ VÀ TRUNG QUỐC ĐẾN
NĂM 2020: ..................................................................................................................... 5
1. Kim ngạch thương mại Mỹ- Trung: ..................................................................... 5
2. Cơ cấu xuất nhập khẩu Mỹ- Trung: .................................................................... 6
III. ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI GIỮA MỸ VÀ TRUNG QUỐC ................................ 7
IV. NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN CHIẾN TRANH THƯƠNG MẠI ..................... 10
1. Thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc gia tăng mạnh ...................... 10
2. Mỹ củng cố vị trí siêu cường trên bản đồ địa chính trị thế giới ...................... 12
V. TÁC ĐỘNG CỦA CHIẾN TRANH THƯƠNG MẠI MỸ- TRUNG ................. 13
1. Tổng quát tác động đến thương mại giữa xuất khẩu của Hoa Kỳ và nhập
khẩu từ Trung Quốc ................................................................................................ 13
2. Những tác động ngắn hạn của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đối với
nền kinh tế Mỹ .......................................................................................................... 13
3. Tác động của chiến tranh thương mại đến Trung Quốc: ................................. 17
VI. BÀI HỌC CHO VIỆT NAM ................................................................................ 21
1. Tác động đến Việt Nam. ...................................................................................... 21
2, Biện pháp cho Việt Nam: ..................................................................................... 21

Trang 3
I. TÌNH HÌNH KINH TẾ VÀ THƯƠNG MẠI MỸ- TRUNG HIỆN NAY:
1. Tổng quan:
Tính đến năm 2020, Hoa Kỳ là nền kinh tế lớn nhất thế giới và Trung Quốc là nền
kinh tế lớn thứ hai thế giới, mặc dù Trung Quốc có GDP lớn hơn khi đo bằng PPP
(Purchasing Power Parity- sức mua tương đương). Quan hệ giữa hai nước nói chung là
ổn định với một số thời kỳ xung đột mở, đáng chú ý nhất là trong chiến tranh Triều
Tiên và chiến tranh Việt Nam. Hiện nay, Trung Quốc và Hoa Kỳ có chung lợi ích chính
trị, kinh tế và an ninh, bao gồm nhưng không giới hạn sự gia tăng vũ khí hạt nhân, mặc
dù có những lo ngại chưa được giải quyết liên quan đến vai trò của dân chủ của chính
phủ Trung Quốc và nhân quyền ở cả hai quốc gia. Trung Quốc đang là chủ nợ nước
ngoài lớn nhất của Hoa Kỳ. Hai nước vẫn đang tranh chấp về các vấn đề lãnh thổ ở Biển
Đông.
Tuy nhiên, các mối quan hệ giữa hai nước đã xấu đi nhanh chóng dưới thời Tổng
thống Donald Trump, với việc chính quyền Trump đã coi Trung Quốc là "đối thủ cạnh
tranh chiến lược" bắt đầu từ Chiến lược An ninh Quốc gia 2017. Sau đó, Hoa Kỳ đã phát
động một cuộc chiến thương mại chống lại Trung Quốc, cấm các công ty Mỹ bán thiết
bị cho Huawei và các công ty khác liên quan đến vi phạm nhân quyền ở Tân
Cương, tăng hạn chế thị thực đối với các sinh viên và học giả quốc tịch Trung Quốc và
chỉ định Trung Quốc là một quốc gia thao túng tiền tệ. Trong thời gian của chính quyền
Trump, và đặc biệt là kể từ khi cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung bắt đầu, các nhà quan
sát chính trị đã bắt đầu cảnh báo rằng một cuộc chiến tranh Lạnh mới đang xuất
hiện. Michael D. Swaine đã cảnh báo vào năm 2019, "Các lực lượng, lợi ích và niềm tin
tích cực và lạc quan thường xuyên duy trì trong nhiều thập kỷ đang nhường chỗ cho sự
bi quan không đáng có, sự thù địch và suy nghĩ không có căn cứ trong hầu hết mọi lĩnh
vực liên quan." Đến tháng 5 năm 2020, mối quan hệ này đã đạt đến một mức thấp mới
khi cả hai bên đang tuyển mộ các đồng minh để tấn công nhau liên quan đến cảm giác
tội lỗi về đại dịch COVID-19 trên toàn thế giới. Quan hệ giữa hai nước trở nên tồi tệ
hơn trước quyết định của Trung Quốc áp đặt các biện pháp kiểm soát hơn nữa đối với
Hồng Kông.

Trang 4
2. Diễn biến chiến tranh thương mại Mỹ- Trung:
Thời gian
Động thái
Mỹ
Trung Quốc
09/03/2018
Tổng thống Trump kí lệnh áp thuế nhập
khẩu lên mặt hàng thép và nhôm từ tất cả
các quốc gia trong đó có Trung Quốc
23/03/2018
Mỹ khiếu nại lên WTO về vấn đề Trung
Quốc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ
Trung quốc áp thuế nhập
khẩu lên 3 tỉ đô hàng hóa
nhập khẩu từ Mĩ áp lên các
sản phẩm thép và nhôm
của trung quốc
03/04/2018
Mỹ công bố danh sách các mặt hàng sẽ bị
áp thuế nhập khẩu từ Trung Quốc trị giá 50
tỷ đô, chủ yếu là các mặt hàng công nghệ
cao để bù đáp lại những thiệt hai do việc
trung Quốc ăn cắp bản quyền sở hữu trí tuệ
gây ra
29/5/2018
Mỹ tuyên bố sẽ áp thuế nhập khẩu lên 50 tỷ
đô hàng nhập khẩu từ Trung quốc đồng thời
giới hạn số thị thực nhập cảnh cấp cho công
dân Trung Quốc nhằm bảo vệ quyền sở hữu
trí tuệ
Trung Quốc tuyên bố sẽ
mua thêm than từ Mỹ để
giả, thâm hụt thương mại
từ Mỹ
06/09/2018
Kết thúc thời hạn lấy ý kiến dư luận cho đề
xuất đánh thuế cho gói hàng hóa trị giá 200
tỷ đô của chính quyền Trump
Trung Quốc tuyên bố sẽ
trả đũa bằng cách áp thuế
lên 60 tỷ đô hàng hóa nhập
khẩu từ Mỹ
4/4/2019
Mỹ áp thuế 25% hàng nhập khẩu trị giá hơn
300 tỷ từ Trung Quốc
14/5/2019
Trung Quốc áp thuế nhập
khẩu từ 5% đến 25% đối
với 5140 sản phẩm của
Hoa Kì trong danh sách
mục tiêu 60 tỷ đô la
13/12/2019
Nhằ trắng thông báo đạt được một số thỏa
thuận với Trng Quốc sau 18 tháng chiến
tranh thương mại
1/1/2020
Mỹ ngừng kế hoạch đánh thuế lên 155 tỷ
USD hàng hóa Trung Quốc và giảm thuế
suất đối với 120 tỷ đô hàng hóa Trung Quốc
từ 15% xuống còn 7,5%
Bắc Kinh thông báo tạm
giảm thuế nhập khẩu nhắm
vào 850 mạt hàng nhập từ
Mỹ

