Bài tiểu luận: Kĩ thuật xây dựng cốt truyện và cái kết bất ngờ của O. Henry trong truyện ngắn “Quà tặng của những nhà thông thái”

O. Henry được mệnh danh là bậc thầy của truyện ngắn với những cái kết bất ngờ (twist ending), để lại dấu ấn sâu sắc về kỹ thuật tự sự, đặc biệt là nghệ thuật tổ chức cốt truyện. Tuy nhiên, trong thực tiễn giảng dạy văn học tại Việt Nam, việc tiếp cận tác phẩm của ông thường nặng về khai thác giá trị nội dung nhân đạo, chưa chú trọng đúng mức đến cơ chế kỹ thuật tạo nên sức hấp dẫn. Nghiên cứu này nhằm lấp đầy khoảng trống đó, bằng việc phân tích sâu “Kĩ thuật xây dựng cốt truyện và cái kết bất ngờ” trong truyện ngắn “Quà tặng của những nhà thông thái”. Mục tiêu là làm rõ quy luật vận hành của truyện ngắn hiện đại và hình thành năng lực đọc – hiểu tác phẩm theo đặc trưng thi pháp, đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học văn học.

Sinh viên ngành Ngữ văn, giảng viên văn học, các nhà nghiên cứu văn học và giáo viên THPT quan tâm đến phân tích thi pháp truyện ngắn và tác phẩm của O. Henry.

Nghiên cứu này đi sâu phân tích kỹ thuật xây dựng cốt truyện và cơ chế tạo cái kết bất ngờ trong tác phẩm của O. Henry, đặc biệt là truyện ngắn “Quà tặng của những nhà thông thái”. Luận văn đặt trọng tâm vào việc làm rõ cách thức mà tác giả xây dựng tình huống, gieo chi tiết và dẫn dắt mạch truyện để tạo nên những cú “twist ending” độc đáo, đồng thời giải mã cách thức tác giả “đánh lừa” dự đoán của độc giả nhằm đạt hiệu quả thẩm mỹ và nhận thức cao. Về phương pháp, nghiên cứu sử dụng kết hợp phân tích - tổng hợp để chia nhỏ các đơn vị trần thuật và tìm ra quy luật chung, phương pháp so sánh - đối chiếu để làm nổi bật sự chặt chẽ của kết cấu truyện so với mô hình truyền thống (tháp Freytag) và tuyến hành động của nhân vật Jim và Della, cũng như phương pháp mỹ học tiếp nhận để khám phá “tầm đón đợi” của người đọc và cách tác giả phá vỡ nó. Qua đó, bài viết không chỉ xác lập cơ sở lí luận về cốt truyện như một chỉnh thể nghệ thuật, nơi hệ thống sự kiện được hiện thực hóa qua mối quan hệ biện chứng giữa nội dung và hình thức trần thuật, mà còn nhấn mạnh giá trị nghệ thuật và ý nghĩa thẩm mỹ của sự kết hợp giữa cốt truyện và cái kết bất ngờ. Nghiên cứu mang ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp góc nhìn mới cho giảng dạy văn học, khuyến khích tiếp cận tác phẩm từ hình thức nghệ thuật đến nội dung tư tưởng, góp phần phát triển năng lực đọc – hiểu và tư duy phê phán cho người học.